Từ nền tảng TAND tỉnh Minh Hải, qua dấu mốc chia tách rồi hội tụ, TAND tỉnh Cà Mau hôm nay tiếp tục kế thừa truyền thống, kinh nghiệm của các thế hệ đi trước, nâng cao chất lượng xét xử, xây dựng đội ngũ và hiện đại hóa hoạt động.
Ngày 13/9/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 33C thiết lập các Tòa án quân sự, đặt nền móng cho sự ra đời của Tòa án cách mạng Việt Nam.
Trải qua 81 năm xây dựng và trưởng thành, hệ thống TAND không ngừng được củng cố, hoàn thiện, thực hiện chức năng xét xử, bảo vệ công lý, quyền con người, quyền công dân và quyền, lợi ích hợp pháp của Nhà nước, tổ chức, cá nhân.
Trong dòng chảy đó, quá trình hình thành và phát triển của TAND tỉnh Cà Mau gắn với những thay đổi về địa giới hành chính và tổ chức bộ máy. Tiền thân của TAND tỉnh Cà Mau ngày nay là TAND tỉnh Minh Hải.

Năm 1997, tỉnh Minh Hải được chia tách thành tỉnh Cà Mau và tỉnh Bạc Liêu. TAND tỉnh Minh Hải cũng được tổ chức lại thành TAND tỉnh Cà Mau và TAND tỉnh Bạc Liêu.
Gần 30 năm sau, ngày 1/7/2025 trở thành dấu mốc đặc biệt khi TAND tỉnh Cà Mau và TAND tỉnh Bạc Liêu được hợp nhất, lấy tên TAND tỉnh Cà Mau. Cùng thời điểm, TAND cấp huyện chấm dứt hoạt động, 9 TAND khu vực được thành lập trên địa bàn tỉnh.
Nếu năm 1997 là dấu mốc chia tách để phù hợp với yêu cầu tổ chức và địa giới hành chính, thì năm 2025 mở ra chặng đường hội tụ. Cùng với bộ máy được sắp xếp lại là sự hội tụ của đội ngũ, kinh nghiệm, truyền thống và nguồn lực được nhiều thế hệ vun đắp.
Từ Minh Hải đến Cà Mau, Bạc Liêu; từ chia tách đến hội tụ, tên gọi và mô hình tổ chức có thể thay đổi theo từng giai đoạn, nhưng xuyên suốt vẫn là sứ mệnh xét xử, bảo vệ công lý và phục vụ Nhân dân.
Nhìn lại chặng đường ấy không chỉ để nhắc nhớ những dấu mốc lịch sử, mà còn để tưởng nhớ, tri ân các thế hệ đi trước đã đặt nền móng, vun đắp và cống hiến cho sự nghiệp tư pháp cách mạng.
Đó cũng là dịp để mỗi cán bộ, Thẩm phán, Hội thẩm nhân dân, công chức và người lao động hôm nay nhận thức sâu sắc hơn về trách nhiệm tiếp nối truyền thống, giữ gìn phẩm chất, danh dự của người cán bộ Tòa án, không ngừng nỗ lực phụng sự công lý, phục vụ Nhân dân.
Đó là nền tảng để TAND tỉnh Cà Mau bước vào chặng đường mới với yêu cầu cao hơn về chất lượng, kỷ luật và hiệu quả công tác.
Sau khi tổ chức lại theo mô hình mới, nhiệm vụ đặt ra không chỉ là nhanh chóng ổn định bộ máy mà còn phải bảo đảm hoạt động xét xử thông suốt, đúng pháp luật, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của cải cách tư pháp.
Năm 2025, TAND hai cấp tỉnh Cà Mau giải quyết 24.741/26.229 vụ, việc, đạt 94,3%. Từ ngày 1/10/2025 đến 31/8/2026, toàn hệ thống giải quyết 19.652/23.797 vụ, việc, đạt 82,6%.

Đằng sau những con số là khối lượng công việc lớn và nỗ lực của đội ngũ Thẩm phán, Thư ký, cán bộ, công chức, người lao động trong bối cảnh tổ chức bộ máy vừa được sắp xếp, địa bàn hoạt động rộng hơn và yêu cầu nhiệm vụ ngày càng cao.
Song với hoạt động tư pháp, tiến độ không thể tách rời chất lượng. Mỗi bản án liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích, danh dự, tài sản và cuộc sống của những người tham gia tố tụng. Vì vậy, mỗi hồ sơ đòi hỏi người cán bộ Tòa án không chỉ vững pháp luật mà còn phải có bản lĩnh nghề nghiệp, tinh thần trách nhiệm và sự thận trọng trong từng quyết định.
Tinh thần đó được cụ thể hóa trong “Chiến dịch 90 ngày đẩy nhanh giải quyết án, làm sạch dữ liệu”, triển khai từ ngày 15/6 đến 15/9/2026 với phương châm “Rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, rõ trách nhiệm”.
Chiến dịch không chỉ hướng tới đẩy nhanh tiến độ giải quyết án mà còn yêu cầu rà soát hồ sơ, cập nhật, chuẩn hóa dữ liệu và xác định rõ trách nhiệm của từng cá nhân, đơn vị.
“4 rõ” vì thế không dừng ở khẩu hiệu mà được đặt vào từng hồ sơ, từng vụ án và từng nhiệm vụ. Cán bộ, Thẩm phán phải chủ động tháo gỡ khó khăn, không né tránh, không đùn đẩy trách nhiệm, đồng thời không chạy theo tiến độ mà xem nhẹ chất lượng xét xử.
Cùng với công tác chuyên môn, xây dựng đội ngũ tiếp tục là nhiệm vụ then chốt. TAND tỉnh Cà Mau chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ, Thẩm phán có bản lĩnh, tinh thông pháp luật, vững nghiệp vụ, giữ gìn đạo đức nghề nghiệp và đề cao trách nhiệm trong thực thi công vụ.

Đó cũng là cách thiết thực để tiếp nối những giá trị các thế hệ đi trước đã vun đắp. Kinh nghiệm nghề nghiệp, tinh thần trách nhiệm và kỷ luật công vụ không chỉ được truyền lại qua lời nói, mà phải được thể hiện trong từng phiên tòa, từng hồ sơ và từng bản án.
Chuyển đổi số đang trở thành một phần của quá trình đó. Việc làm sạch, chuẩn hóa dữ liệu phục vụ công tác quản lý, điều hành và nghiệp vụ, đồng thời tạo nền tảng để hoạt động Tòa án từng bước hiện đại hơn.
81 năm là một chặng đường dài. Nhưng với người làm công tác Tòa án hôm nay, giá trị của truyền thống không chỉ nằm ở những dấu mốc đã qua mà phải được thể hiện bằng kết quả công việc mỗi ngày.

Từ Minh Hải đến Cà Mau, từ Cà Mau - Bạc Liêu đến Cà Mau sau hợp nhất, lịch sử tổ chức có những bước chuyển. Cùng với đó là sự tiếp nối của nhiều thế hệ cán bộ đã dành tâm huyết, trí tuệ và trách nhiệm cho sự nghiệp bảo vệ công lý.
Thế hệ hôm nay đang đứng ở một điểm nối đặc biệt: tiếp nhận những giá trị được vun đắp từ quá khứ, đồng thời đối diện với yêu cầu mới của mô hình tổ chức, cải cách tư pháp và chuyển đổi số.
Bởi vậy, tri ân thế hệ đi trước không chỉ dừng ở sự tưởng nhớ. Đó còn là trách nhiệm giữ gìn phẩm chất, danh dự của người cán bộ Tòa án và biến những giá trị được trao truyền thành hành động cụ thể trong công việc hôm nay.

Một bản án đúng pháp luật, một hồ sơ được giải quyết đúng hạn, một dữ liệu được cập nhật chính xác, một nhiệm vụ được thực hiện đến nơi đến chốn - những việc tưởng như nhỏ nhưng tạo nên chất lượng của hoạt động tư pháp. Đó cũng là cách truyền thống được viết tiếp.
Trong chặng đường mới, TAND tỉnh Cà Mau tiếp tục củng cố tổ chức, nâng cao chất lượng xét xử, xây dựng đội ngũ và hiện đại hóa phương thức hoạt động. Từ nền tảng được vun đắp qua nhiều thế hệ, mỗi cán bộ hôm nay tiếp tục góp phần vào hành trình phụng sự công lý, phục vụ Nhân dân.