Tiếp nối hào khí Chiến thắng trận đầu trên Vùng Mỏ

Bản lĩnh của những người giữ biển

Năm 1964, đế quốc Mỹ dựng lên cái gọi là “Sự kiện Vịnh Bắc Bộ” nhằm lấy cớ mở rộng chiến tranh ra miền Bắc. Ngày 5/8, hàng chục máy bay tiêm kích, cường kích hiện đại đồng loạt đánh phá các mục tiêu quân sự, kinh tế dọc ven biển từ Quảng Bình đến Quảng Ninh, mở đầu cuộc chiến tranh phá hoại bằng không quân và hải quân đối với miền Bắc.

Tại Quảng Ninh, từ 13 giờ 35 phút, nhiều tốp máy bay Mỹ liên tiếp ném bom, bắn phá Quân cảng Hải quân Bãi Cháy và khu vực Hòn Gai. Trước cuộc tập kích bất ngờ, các đơn vị Hải quân, Bộ đội Phòng không, Công an vũ trang cùng lực lượng dân quân tự vệ đã nhanh chóng hiệp đồng tác chiến, hình thành thế trận phòng không nhiều tầng, kiên cường đánh trả các đợt tiến công của địch.

Bằng tinh thần quả cảm, ý chí quyết chiến, quyết thắng và nghệ thuật tác chiến linh hoạt, quân và dân Quảng Ninh đã lập nên chiến công vang dội: Bắn rơi 3 máy bay Mỹ, trong đó có 2 chiếc rơi tại chỗ; bắt sống Trung úy Everett Alvarez - viên phi công Mỹ đầu tiên bị bắt trên bầu trời miền Bắc sau khi chiếc A-4D bị bắn hạ tại vùng Hòn Mối, vịnh Hạ Long. Chiến công ấy không chỉ làm thất bại cuộc tập kích đường không của địch mà còn khẳng định sức mạnh của thế trận chiến tranh nhân dân, bản lĩnh “dám đánh, quyết đánh và biết đánh thắng” của quân và dân Việt Nam ngay trong trận đầu đối đầu trực diện với không quân Mỹ.

Ngay sau chiến thắng, Thủ tướng Phạm Văn Đồng đã đến thăm, biểu dương cán bộ, chiến sĩ Tiểu đoàn 217 và căn dặn: “Thắng lợi của chúng ta rất lớn nhưng mới chỉ là trận đầu. Ta phải rút kinh nghiệm để chiến đấu giỏi hơn, giành thắng lợi lớn hơn”. Lời căn dặn ấy không chỉ ghi nhận chiến công xuất sắc của quân và dân Quảng Ninh mà còn trở thành mệnh lệnh hành động, tiếp thêm ý chí và niềm tin để quân, dân miền Bắc bước vào cuộc kháng chiến chống chiến tranh phá hoại với quyết tâm giành nhiều thắng lợi lớn hơn.

Tiếp nối hào khí Chiến thắng trận đầu

Chiến thắng ngày 2 và 5/8/1964 là chiến công tiêu biểu đầu tiên của Hải quân nhân dân Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, đồng thời là chiến thắng mở đầu của quân và dân miền Bắc trước cuộc chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ. Thắng lợi ấy khẳng định chân lý: với ý chí “dám đánh, quyết đánh và biết đánh thắng”, dân tộc Việt Nam hoàn toàn có thể chiến thắng một đối phương vượt trội về vũ khí và phương tiện chiến tranh.

Đối với Quảng Ninh, Chiến thắng trận đầu không chỉ là niềm tự hào mà còn trở thành nguồn sức mạnh tinh thần xuyên suốt nhiều thế hệ. Đầu xuân Ất Tỵ 1965, Chủ tịch Hồ Chí Minh về thăm, chúc Tết và biểu dương quân, dân Quảng Ninh đã cho đế quốc Mỹ “một bài học đích đáng”. Một năm sau, trong thư gửi quân và dân Quảng Ninh ngày 19/8/1966, Người căn dặn: “Quân và dân Quảng Ninh hãy phát huy truyền thống Anh hùng của đất mỏ, luôn đoàn kết chặt chẽ, nâng cao cảnh giác, đánh tan mọi âm mưu tội ác của giặc Mỹ, lập nhiều thành tích chiến đấu và sản xuất to lớn hơn nữa.”

Lời dạy của Bác đã trở thành ngọn lửa truyền thống, tiếp thêm niềm tin và động lực để quân, dân Vùng mỏ vừa chiến đấu, vừa lao động sản xuất, góp phần cùng cả nước đi đến thắng lợi cuối cùng.

Ngày nay, hào khí Chiến thắng trận đầu tiếp tục được kế thừa trong nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn 170 (Vùng 1 Hải quân) không ngừng nâng cao chất lượng huấn luyện, trình độ sẵn sàng chiến đấu, làm chủ vũ khí, trang bị hiện đại; duy trì nghiêm chế độ trực sẵn sàng chiến đấu, tuần tra, bảo vệ vững chắc chủ quyền vùng biển, đảo Đông Bắc; tích cực tham gia tìm kiếm cứu nạn, giúp đỡ nhân dân, thực hiện hiệu quả công tác dân vận. Những việc làm thầm lặng ấy chính là sự tiếp nối sinh động tinh thần quyết chiến, quyết thắng của lớp cha anh năm xưa.

Từ bản hùng ca giữ biển đến khát vọng vươn mình

Nếu Chiến thắng trận đầu năm 1964 khẳng định bản lĩnh của một vùng đất nơi tuyến đầu Tổ quốc thì Quảng Ninh hôm nay đang tiếp tục khẳng định vị thế bằng những thành tựu phát triển toàn diện.

Từ một địa phương từng hứng chịu bom đạn chiến tranh, Quảng Ninh đã trở thành cực tăng trưởng năng động của khu vực phía Bắc, giữ vững vai trò địa bàn chiến lược về quốc phòng, an ninh, đồng thời tiên phong trong cải cách hành chính, chuyển đổi số, phát triển hạ tầng đồng bộ và thu hút đầu tư. Mô hình chính quyền địa phương hai cấp vận hành hiệu quả; kinh tế - xã hội duy trì đà tăng trưởng tích cực; quốc phòng, an ninh được giữ vững; đối ngoại tiếp tục mở rộng.

Đặc biệt, việc Trung ương thống nhất chủ trương thành lập thành phố Quảng Ninh trực thuộc Trung ương và Chính phủ ban hành Nghị quyết số 202/NQ-CP thông qua hồ sơ Đề án thành lập thành phố Quảng Ninh không chỉ mở ra không gian phát triển mới mà còn khẳng định vị thế, tầm vóc ngày càng lớn của vùng đất Mỏ trong tiến trình phát triển đất nước.

Sáu mươi hai năm đã trôi qua, tiếng súng của những ngày đầu tháng Tám năm 1964 đã lùi vào lịch sử, nhưng hào khí Chiến thắng trận đầu vẫn hiện diện trong từng bước phát triển của Quảng Ninh hôm nay. Trên những vùng biển từng in dấu chiến công, những con tàu Hải quân vẫn ngày đêm chắc tay súng canh giữ chủ quyền; trên đất liền, tinh thần “Kỷ luật và Đồng tâm” tiếp tục được chuyển hóa thành khát vọng đổi mới, sáng tạo và vươn lên mạnh mẽ.

Từ bản hùng ca giữ biển năm xưa đến những thành tựu phát triển hôm nay là dòng chảy liên tục của ý chí tự lực, tự cường và khát vọng cống hiến. Đó cũng chính là sự tiếp nối trọn vẹn nhất của Chiến thắng trận đầu - khi truyền thống anh hùng không chỉ được gìn giữ trong ký ức mà còn được viết tiếp bằng những “chiến thắng mới” trên mặt trận phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng Quảng Ninh giàu đẹp, văn minh, hiện đại và bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc.