Thanh Hóa: Xã Thiệu Trung hướng dẫn chính sách chuyển đất vườn, ao sang đất ở

Không phải cứ có đất vườn, ao là được chuyển sang đất ở

Nhu cầu chuyển đất vườn, ao, đất nông nghiệp sang đất ở đang được nhiều hộ gia đình, cá nhân trên địa bàn các xã ở Thanh Hóa quan tâm, nhất là những trường hợp có nhu cầu xây dựng nhà ở, tách hộ hoặc chỉnh trang khu dân cư.

Để người dân hiểu đúng chính sách, UBND xã Thiệu Trung đã tổ chức hội nghị tuyên truyền, hướng dẫn các quy định liên quan đến chuyển mục đích sử dụng đất, đồng thời giải đáp những vấn đề phát sinh từ thực tế quản lý, sử dụng đất tại địa phương.

Nhằm giúp người dân hiểu đúng chính sách, UBND xã Thiệu Trung vừa tổ chức hội nghị tuyên truyền, hướng dẫn các quy định liên quan đến chuyển mục đích sử dụng đất, đồng thời giải đáp những vấn đề phát sinh từ thực tế quản lý, sử dụng đất tại địa phương.

Theo khoản 5 Điều 116 Luật Đất đai năm 2024, căn cứ cho phép chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp trong khu dân cư, đất nông nghiệp trong cùng thửa đất có đất ở sang đất ở đối với hộ gia đình, cá nhân là quy hoạch sử dụng đất cấp huyện hoặc quy hoạch chung, quy hoạch phân khu theo quy định của pháp luật về quy hoạch đô thị và nông thôn đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.

Như vậy, việc chuyển mục đích sử dụng đất không diễn ra tự động và cũng không áp dụng đồng loạt cho mọi diện tích đất vườn, ao, đất nông nghiệp.

Mỗi trường hợp phải được xem xét trên cơ sở hiện trạng, nguồn gốc, loại đất và quy hoạch liên quan. Người dân chỉ được chuyển mục đích sau khi được cơ quan có thẩm quyền cho phép và phải hoàn thành đầy đủ hồ sơ, thủ tục theo quy định.

Đây cũng là nội dung được địa phương nhấn mạnh nhằm tránh tình trạng người dân hiểu chưa đầy đủ về chính sách, tự ý xây dựng nhà ở trên đất nông nghiệp rồi mới làm thủ tục chuyển mục đích.

Chuyển đất sang đất ở phải nộp bao nhiêu tiền?

Bên cạnh điều kiện được chuyển mục đích, tiền sử dụng đất là vấn đề được người dân đặc biệt quan tâm.

Theo điểm c khoản 2 Điều 10 Nghị quyết số 254/2025/QH15 ngày 11/12/2025, đối với các trường hợp thuộc phạm vi áp dụng, tiền sử dụng đất được tính theo các mức 30%, 50% và 100% phần chênh lệch giữa tiền sử dụng đất tính theo giá đất ở và tiền sử dụng đất tính theo giá đất nông nghiệp tại thời điểm có quyết định cho phép chuyển mục đích.

UBND xã Thiệu Trung thông tin, đối với khu vực các xã Thiệu Trung, Thiệu Vận, Thiệu Lý, Thiệu Viên cũ, các ngưỡng diện tích được xác định gồm: 200 m² đầu tiên: tính 30% phần chênh lệch; Phần diện tích trên 200 m² đến 400 m²: tính 50%; Phần diện tích vượt quá 400 m²: tính 100%.

Đối với khu vực xã Thiệu Đô, trước ngày 1/7/2025 là thị trấn Thiệu Hóa, các ngưỡng được xác định gồm: 150 m² đầu tiên: tính 30%; phần diện tích trên 150 m² đến 300 m²: tính 50%; phần diện tích vượt quá 300 m²: tính 100%.

Tuy nhiên, không thể chỉ nhìn vào diện tích để tính chính xác số tiền phải nộp. Số tiền cụ thể còn phụ thuộc vào nguồn gốc và loại đất, vị trí thửa đất, hạn mức giao đất ở tại địa phương, giá đất cũng như thời điểm cơ quan có thẩm quyền ban hành quyết định cho phép chuyển mục đích.

Vì vậy, người dân có nhu cầu không nên tự ước tính rồi mặc nhiên cho rằng đó là số tiền mình phải nộp. Cách chắc chắn nhất là liên hệ cơ quan chuyên môn để được kiểm tra hồ sơ và hướng dẫn theo từng trường hợp.

Việc xác định nguồn gốc đất, ranh giới giữa đất ở và đất nông nghiệp trong cùng thửa đất cũng đặt ra nhiều câu hỏi. Một số hộ đã sử dụng đất vườn, ao ổn định trong thời gian dài nhưng hồ sơ chưa thể hiện rõ mục đích sử dụng cần được rà soát cụ thể trước khi giải quyết.

Những vấn đề này cho thấy nhu cầu của người dân không chỉ nằm ở việc “có được chuyển hay không”, mà còn là chuyển bao nhiêu, căn cứ vào quy hoạch nào, thủ tục ra sao và chi phí cụ thể thế nào.

Do đó, UBND xã Thiệu Trung yêu cầu việc tuyên truyền phải công khai, minh bạch để người dân dễ tiếp cận thông tin, chủ động chuẩn bị hồ sơ và tránh phát sinh vi phạm do hiểu sai chính sách.

Không nên xây nhà trước rồi mới xin chuyển mục đích

Một trong những nội dung được UBND xã Thiệu Trung đặc biệt lưu ý là người dân không tự ý xây dựng nhà ở hoặc công trình phục vụ mục đích ở trên đất nông nghiệp khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép chuyển mục đích sử dụng đất.

Đối với những hộ có nhu cầu, địa phương đề nghị chủ động kiểm tra quy hoạch, xác định điều kiện chuyển mục đích và liên hệ cơ quan chuyên môn để được hướng dẫn hồ sơ, trình tự thực hiện.

Sau khi được cơ quan có thẩm quyền cho phép, người sử dụng đất phải thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ tài chính theo quy định.

Cách làm này không chỉ giúp người dân bảo vệ quyền lợi của mình mà còn hạn chế nguy cơ phát sinh vi phạm, xử lý công trình xây dựng trái phép hoặc sử dụng đất không đúng mục đích.

Để chính sách được triển khai thống nhất, UBND xã Thiệu Trung đề nghị Ủy ban MTTQ, các tổ chức đoàn thể, cán bộ, đảng viên, Bí thư chi bộ, Trưởng thôn, Trưởng khu phố tăng cường tuyên truyền, phổ biến các quy định pháp luật về đất đai đến từng khu dân cư.

Những trường hợp có nhu cầu chuyển mục đích cần được hướng dẫn cụ thể, thay vì để người dân tự tìm hiểu qua các nguồn thông tin không chính thống.

Đối với những trường hợp phức tạp, cần kiểm tra hồ sơ, nguồn gốc đất hoặc đối chiếu quy hoạch, các bộ phận chuyên môn tiếp tục rà soát để có hướng dẫn phù hợp, đúng quy định.

Việc chuyển mục đích sử dụng đất đúng pháp luật được kỳ vọng vừa đáp ứng nhu cầu chính đáng của người dân, vừa góp phần chỉnh trang khu dân cư, nâng cao hiệu quả sử dụng đất và hạn chế tình trạng xây dựng, sử dụng đất sai mục đích.

Quan trọng hơn, khi người dân biết rõ đất của mình có phù hợp quy hoạch hay không, được chuyển bao nhiêu và phải thực hiện những nghĩa vụ gì, việc chuyển mục đích sẽ trở nên minh bạch, chủ động và đúng pháp luật hơn.

Đây cũng là cơ sở để Thiệu Trung nâng cao hiệu quả quản lý đất đai, bảo đảm nguồn lực đất đai được sử dụng đúng mục đích, phục vụ quá trình phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.