Tạo sinh kế, mở “đường về” cho người sau cai nghiện

Công an thành phố Quảng Ninh xác định, công tác phòng, chống ma túy không chỉ dừng ở đấu tranh, bắt giữ tội phạm mà phải đi sâu vào khâu quản lý, giáo dục, dạy nghề và hỗ trợ người sau cai nghiện trở lại đời sống xã hội.

Đây cũng là mục tiêu xuyên suốt của Đề án “Tăng cường quản lý, giáo dục, dạy nghề và hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng cho học viên cai nghiện ma túy trên địa bàn thành phố Quảng Ninh”, được Công an thành phố ban hành theo Quyết định số 189/QĐ-CAT-CSMT ngày 28/1/2026.

Một công việc có thể thay đổi một cuộc đời

Trong quá trình triển khai Đề án, việc làm được xác định là một trong những chìa khóa để người sau cai nghiện ổn định cuộc sống. Thay vì chỉ tuyên truyền, vận động, Công an thành phố phối hợp với Trung tâm Giới thiệu việc làm thành phố và trường Cao đẳng Than - Khoáng sản Việt Nam tổ chức các hoạt động tư vấn, định hướng nghề nghiệp, giúp người cai nghiện tiếp cận thông tin về ngành nghề và thị trường lao động.

Sau 8 tháng, đã có 22 hội nghị tư vấn được tổ chức, thu hút hơn 1.400 lượt người tham gia trực tiếp. Điểm đáng chú ý là đào tạo nghề được gắn với nhu cầu tuyển dụng thực tế. Hơn 170 người cai nghiện được tổ chức học các nghề kỹ thuật xây dựng, điện nước và kỹ thuật khai thác mỏ - hầm lò. Trong đó, 36 học viên đã hoàn thành lý thuyết và được bàn giao về trường tiếp tục thực hành.

Cùng với đào tạo nghề, việc kết nối trực tiếp với doanh nghiệp cũng được đẩy mạnh. Đến nay, Công an các địa phương phối hợp với Cơ sở cai nghiện ma túy thành phố đã kết nối, giới thiệu việc làm ổn định cho 114 người sau cai. Trong số này, 41 người làm việc trong ngành Than, 73 người làm việc tại các doanh nghiệp, khu công nghiệp trên địa bàn.

Từ quản lý sang đồng hành

Thực hiện Quyết định số 08/2026/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về chính sách tín dụng đối với người sau cai nghiện ma túy, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy đã tổ chức hội nghị tư vấn, phổ biến chính sách cho 100% học viên tại Cơ sở cai nghiện cùng đội ngũ cán bộ cơ sở.

Không dừng ở tuyên truyền, đơn vị phối hợp với Ngân hàng Chính sách xã hội thành phố hướng dẫn quy trình tiếp cận vốn, rà soát nhu cầu và hoàn thiện hồ sơ cho những trường hợp đủ điều kiện.

Đến nay, 243 trường hợp đủ điều kiện, có nhu cầu vay vốn đã được rà soát, lập danh sách gửi Ngân hàng Chính sách xã hội thẩm định. Công an thành phố cũng tổ chức 41 buổi tuyên truyền, với 496 lượt người sau cai nghiện được tiếp cận chính sách.

Kết quả, 22 cá nhân đã được giải ngân với tổng số tiền 3,35 tỷ đồng. Nguồn vốn được sử dụng vào những mô hình sinh kế khá gần với đời sống của người vay như trồng rừng, chăn nuôi, kinh doanh nhỏ lẻ, nuôi trồng thủy sản.

Cách làm của Công an thành phố Quảng Ninh cho thấy một chuyển động đáng chú ý trong công tác quản lý sau cai: người sau cai nghiện không chỉ được quản lý để phòng ngừa tái nghiện, mà còn cần được hỗ trợ để có khả năng tự quản lý cuộc sống của chính mình.

Đó cũng là cách tiếp cận được đặt ra trong các mục tiêu của Đề án 189 đến năm 2030: 100% học viên đủ điều kiện được đào tạo nghề và cấp chứng chỉ; 50% học viên đủ điều kiện được hỗ trợ vay vốn tín dụng; 50% người sau cai nghiện có nhu cầu được bố trí việc làm phù hợp; 100% cấp xã có mô hình quản lý sau cai hiệu quả; 80% người thuộc diện quản lý sau cai không tái nghiện và không vi phạm pháp luật về ma túy; 100% người sau cai đủ điều kiện được hỗ trợ hòa nhập cộng đồng.

Vai trò của Công an thành phố vì thế không chỉ là quản lý mà còn là kết nối các nguồn lực, tạo ra những điều kiện cần thiết để người sau cai có cơ hội bắt đầu lại.

Đây cũng là cách để công tác phòng, chống ma túy đi sâu hơn vào nguyên nhân của vấn đề. Bắt giữ và xử lý tội phạm ma túy là yêu cầu trước mắt để giữ gìn an ninh trật tự; nhưng hạn chế tái nghiện, giảm nguy cơ tái phạm và giúp người từng lầm lỡ ổn định cuộc sống mới là một phần quan trọng của bài toán lâu dài.

Đó cũng là ý nghĩa sâu xa của công tác tái hòa nhập cộng đồng: không chỉ giúp một người rời xa ma túy, mà tạo thêm một cơ hội để họ trở thành một thành viên có ích của gia đình và xã hội.