TANDTC hoàn thành rà soát 111 văn bản quy phạm pháp luật

TANDTC vừa có báo cáo gửi Bộ Tư pháp về tình hình triển khai thực hiện tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật của TANDTC.

Theo báo cáo, đến ngày 30/6/2026, TANDTC đã tổng rà soát 111 văn bản quy phạm pháp luật còn hiệu lực hoặc chưa có hiệu lực thuộc trách nhiệm quản lý. Trong đó có 7 bộ luật, luật của Quốc hội; 8 nghị quyết của Quốc hội; 6 pháp lệnh của Ủy ban Thường vụ Quốc hội; 9 nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội; 38 nghị quyết của Hội đồng Thẩm phán TANDTC; 32 thông tư của Chánh án TANDTC; 10 thông tư liên tịch và một văn bản thuộc hình thức khác. Đồng thời, có 34 văn bản đã được sửa đổi, bổ sung hoặc bãi bỏ một phần.

Kết quả rà soát cho thấy có 33 văn bản quy phạm pháp luật được đề xuất sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc bãi bỏ một phần. Trong đó, 22 văn bản được đề xuất sửa đổi, bổ sung; 5 văn bản đề xuất thay thế; 6 văn bản đề xuất bãi bỏ một phần; 2 văn bản đề xuất bãi bỏ toàn bộ và 4 văn bản được đề xuất ban hành mới, trong đó có một văn bản được kiến nghị ban hành với hiệu lực pháp lý cao hơn.

Đánh giá sự phù hợp của các văn bản quy phạm pháp luật với chủ trương, đường lối của Đảng, TANDTC xác định 31 nội dung, quy định tại 14 văn bản không còn phù hợp với các chủ trương mới. Những nội dung cần hoàn thiện chủ yếu liên quan đến tổ chức bộ máy TAND, tố tụng điện tử, phiên tòa trực tuyến, dữ liệu điện tử, biểu mẫu điện tử, trình tự, thủ tục tố tụng, chế độ phụ cấp chức vụ, bảng lương chuyên môn, nghiệp vụ và bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật về tổ chức, hoạt động của TAND.

Báo cáo cũng xác định có 1 vấn đề mới theo đường lối, chủ trương của Đảng cần thể chế hóa thành quy định pháp luật, tập trung vào vấn đề lĩnh vực: ban hành mới văn bản về việc phê chuẩn bảng phụ cấp chức vụ đối với cán bộ lãnh đạo, quản lý; bảng lương chuyên môn, nghiệp vụ ngành Tòa án nhân dân, nhằm bảo đảm phù hợp với mô hình tổ chức mới của Tòa án nhân dân và yêu cầu đổi mới tổ chức bộ máy.

Đáng chú ý, qua rà soát theo tiêu chí về tính hợp hiến, hợp pháp và tính thống nhất của hệ thống pháp luật, TANDTC xác định 75 nội dung, quy định tại 29 văn bản quy phạm pháp luật còn mâu thuẫn, chồng chéo, không thống nhất hoặc không còn phù hợp.

Các bất cập chủ yếu liên quan đến thẩm quyền, trình tự, thủ tục trong tố tụng dân sự, tố tụng hành chính, tố tụng hình sự; biểu mẫu tố tụng; giải quyết khiếu nại, tố cáo; phối hợp liên ngành trong thi hành án hình sự; xử lý vi phạm hành chính tại Tòa án; chế độ phụ cấp, tiền lương, trang phục tư pháp cũng như việc cập nhật tên gọi cơ quan, chức danh và thẩm quyền theo mô hình tổ chức mới của Tòa án nhân dân.

Báo cáo cũng chỉ ra 54 nội dung, quy định tại 20 văn bản chưa rõ ràng, có nhiều cách hiểu, chưa phù hợp thực tiễn hoặc thiếu tính khả thi, gây khó khăn, vướng mắc, tạo “điểm nghẽn” trong áp dụng, thực hiện pháp luật, cản trở quá trình phát triển.

Những vướng mắc tập trung ở các lĩnh vực như: tố tụng dân sự; tố tụng hành chính; xử lý vi phạm hành chính tại Tòa án; chi phí tố tụng; biểu mẫu tố tụng; phòng xử án; giải quyết khiếu nại, tố cáo trong Tòa án nhân dân; thi hành án hình sự và phối hợp liên ngành trong hoạt động tố tụng. Trong đó, đáng chú ý là quy định về thủ tục rút gọn trong Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, nhất là điều kiện áp dụng thủ tục rút gọn đối với các vụ án dân sự liên quan đến xử lý tài sản bảo đảm, giao tài sản bảo đảm để xử lý hoặc giao tài sản bảo đảm cho bên mua, bên nhận chuyển nhượng tài sản do xử lý tài sản bảo đảm.

Bên cạnh đó, TANDTC cũng phát hiện 15 nội dung, lĩnh vực chưa được pháp luật điều chỉnh đầy đủ, chủ yếu liên quan đến tố tụng điện tử, hồ sơ điện tử, chứng cứ điện tử, dữ liệu điện tử, việc xác thực, thu thập và quản lý dữ liệu điện tử, tống đạt văn bản tố tụng bằng phương thức điện tử, kết nối và chia sẻ dữ liệu trong hoạt động của Tòa án, cùng hệ thống biểu mẫu điện tử và công tác văn thư, lưu trữ.

Theo TANDTC, các văn bản quy phạm pháp luật được đề xuất xử lý sẽ được triển khai theo lộ trình xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật của TANDTC và các cơ quan có thẩm quyền trong giai đoạn 2026-2027. Đối với các nội dung liên quan đến sửa đổi, bổ sung luật, pháp lệnh hoặc văn bản của cơ quan khác, việc thực hiện sẽ theo chương trình, kế hoạch xây dựng pháp luật tương ứng.