Tòa án địa phương

TAND tỉnh Sơn La làm tốt công tác hòa giải, đối thoại tại Tòa án

Hải Nam • 30/11/2025 - 10:26

Chia sẻ với phóng viên Báo Công lý, Chánh án TAND tỉnh Sơn La Nguyễn Minh Hải cho biết công tác hòa giải, đối thoại luôn được đơn vị xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Nhờ cách làm phù hợp đặc thù tỉnh miền núi, hoạt động này từng bước đi vào nền nếp, đạt hiệu quả rõ rệt, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân với ngành Tòa án.

Đồng chí Nguyễn Minh Hải, Chánh án TAND tỉnh Sơn La.

Kinh nghiệm tổ chức thành công

Theo Chánh án Nguyễn Minh Hải, thực hiện Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án và các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn của TANDTC, TAND tỉnh Sơn La xác định công tác hòa giải, đối thoại là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, góp phần giảm tải áp lực giải quyết án, nâng cao chất lượng hoạt động tư pháp và giữ ổn định an ninh, chính trị, trật tự xã hội trên địa bàn tỉnh.

Với đặc thù của Sơn La là tỉnh miền núi, có địa bàn rộng, diện tích đứng thứ sáu toàn quốc, dân cư phân tán, điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn; khoảng cách từ trung tâm tỉnh đến một số xã gần 200 km; hằng năm, TAND hai cấp thụ lý, giải quyết gần 4.500 vụ việc các loại (năm 2023 thụ lý, giải quyết 4.922/4.996 vụ việc, đạt tỷ lệ 98,5%; năm 2024 thụ lý, giải quyết 4.544/4.594 vụ việc, đạt tỷ lệ 98,9%; năm 2025 thụ lý, giải quyết 3.685/3.719 vụ việc, đạt tỷ lệ 99,1%); các tranh chấp dân sự, khiếu kiện hành chính Tòa án nhân dân hai cấp thụ lý, giải quyết chủ yếu trong lĩnh vực đất đai, thường có tính chất phức tạp, dễ phát sinh khiếu kiện kéo dài.

Do đó, đặt ra yêu cầu cao đối với việc lựa chọn phương thức giải quyết tranh chấp phù hợp, hiệu quả, tiết kiệm thời gian, chi phí xã hội, bảo vệ tốt nhất quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan; đồng thời tăng cường khả năng tiếp cận công lý của nhân dân, đặc biệt là tại vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Trong bối cảnh đó, việc triển khai hiệu quả công tác hòa giải, đối thoại không chỉ là giải pháp nghiệp vụ quan trọng của Tòa án, mà còn có ý nghĩa kinh tế - xã hội - quốc phòng - an ninh, góp phần làm giảm mâu thuẫn trong nhân dân, hạn chế khiếu kiện kéo dài, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân, tăng cường niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và hệ thống Tòa án, qua đó giữ ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn tỉnh.

Cũng theo Chánh án Nguyễn Minh Hải, ngay sau khi Luật Hòa giải, đối thoại có hiệu lực, TAND tỉnh Sơn La đã chủ động tham mưu cho Thường trực Tỉnh ủy, Ban Chỉ đạo cải cách tư pháp Tỉnh ủy, đưa nhiệm vụ triển khai Luật vào chương trình công tác cải cách tư pháp của tỉnh; đồng thời chỉ đạo đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền, phổ biến để Nhân dân nắm được mục đích, ý nghĩa, lợi ích và trình tự, thủ tục hòa giải, đối thoại tại Tòa án. TAND tỉnh cũng đã kiện toàn đội ngũ Hòa giải viên với 32 Hòa giải viên có uy tín, kinh nghiệm, am hiểu pháp luật và phong tục tập quán, truyền thống của địa phương; bố trí cơ sở vật chất phục vụ hoạt động hòa giải, đối thoại; hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc các đơn vị triển khai, thực hiện đồng bộ, thống nhất, bảo đảm chất lượng, hiệu quả.

Nhờ triển khai, thực hiện đồng bộ các giải pháp, công tác hòa giải, đối thoại tại TAND hai cấp tỉnh Sơn La đạt được hiệu quả tích cực, thể hiện ở tỷ lệ lựa chọn hòa giải, đối thoại tăng dần qua các năm, năm 2023 là 43%, năm 2024 là 44,7%, năm 2025 là 41,1%. Chất lượng hòa giải, đối thoại được tiếp tục được nâng lên, nhiều vụ việc phức tạp được giải quyết dứt điểm mà không phải mở phiên tòa xét xử. Năm 2023 tỷ lệ hòa giải, đối thoại thành là 893/1.035 vụ việc, đạt tỷ lệ 86,3%; năm 2024 hòa giải, đối thoại thành 1.103/1.181, đạt tỷ lệ 93,4%; năm 2025 hòa giải, đối thoại thành 1.144/1.150 vụ việc, đạt tỷ lệ 99,5%. Những kết quả này khẳng định công tác hòa giải, đối thoại đã từng bước đi vào nền nếp, phát huy hiệu quả, thực chất, góp phần giảm áp lực đối với công tác xét xử, rút ngắn thời gian giải quyết tranh chấp.

Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn triển khai

Qua thực tiễn triển khai Luật Hòa giải, đối thoại, TAND tỉnh Sơn La rút ra 5 bài học kinh nghiệm quan trọng:

Thứ nhất, bảo đảm sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp, toàn diện của TANDTC, Thường trực Tỉnh ủy, Đảng ủy và lãnh đạo TAND tỉnh; xác định hòa giải, đối thoại là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt, gắn với yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và cải cách tư pháp trong giai đoạn mới.

Thứ hai, chú trọng, thực hiện tốt công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của nhân dân và đương sự về ý nghĩa, lợi ích của hòa giải, đối thoại; kết hợp linh hoạt giữa phương pháp vận động, giải thích pháp luật và các biện pháp nghiệp vụ để thuyết phục đương sự đồng thuận trong quá trình hòa giải, đối thoại.

Thứ ba, lựa chọn đội ngũ Hòa giải viên có phẩm chất đạo đức, uy tín, am hiểu pháp luật, phong tục tập quán và truyền thống văn hóa của địa phương; chú trọng, thực hiện tốt công tác đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao kỹ năng, nghiệp vụ, bảo đảm phương pháp hòa giải, đối thoại mềm dẻo, thuyết phục và nhân văn.

Thứ tư, gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả thực hiện; đồng thời đưa chỉ tiêu về tỷ lệ hòa giải, đối thoại thành vào tiêu chí thi đua hằng năm, bảo đảm công tác hòa giải, đối thoại được thực hiện nghiêm túc, thực chất, bền vững.

Thứ năm, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ; tăng cường phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương và các cơ quan, tổ chức có liên quan trong việc cung cấp thông tin, tài liệu, hỗ trợ các bên tham gia hòa giải, đối thoại kịp thời và hiệu quả.

Nhiệm vụ trọng tâm để nâng cao chất lượng

Hướng tới mục tiêu tiếp tục nâng cao hiệu quả giải quyết tranh chấp, khiếu kiện thông qua hòa giải - đối thoại, TAND tỉnh Sơn La đề ra một số nhiệm vụ trọng tâm:

Một là, tiếp tục quán triệt, thực hiện nghiêm túc, có hiệu quả chủ trương, đường lối của Đảng, các quy định, chỉ đạo, hướng dẫn của TANDTC, trọng tâm các biện pháp, giải pháp đề ra tại Chỉ thị số 02/2022/CT-CA ngày 14/3/2022 của Chánh án TANDTC để nâng cao hơn nữa chất lượng, hiệu quả công tác hòa giải, đối thoại tại TAND hai cấp tỉnh Sơn La.

Hai là, tiếp tục thực hiện đồng bộ các giải pháp nhằm nâng cao năng lực, kỹ năng nghiệp vụ và chất lượng đội ngũ Hòa giải viên đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ công tác hòa giải, đối thoại trong bối cảnh đẩy mạnh cải cách tư pháp và chuyển đổi số hiện nay.

Ba là, tiếp tục quan tâm, bảo đảm cơ sở vật chất cần thiết như: Phòng làm việc, phòng hòa giải, đối thoại, máy tính, máy in... để các Hòa giải viên có đủ điều kiện thực hiện nhiệm vụ theo quy định.

Bốn là, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong hoạt động hòa giải, đối thoại tại Tòa án.

Năm là, kiến nghị TANDTC tiếp tục quan tâm, bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên sâu về kỹ năng hòa giải, đối thoại; đồng thời bảo đảm chế độ, chính sách nhằm hỗ trợ, động viên, khuyến khích đội ngũ Hòa giải viên yên tâm công tác, phát huy năng lực và trách nhiệm trong thực hiện nhiệm vụ.

Với tinh thần chủ động, đoàn kết và quyết tâm cao, TAND tỉnh Sơn La sẽ tiếp tục nỗ lực, phát huy những kết quả đã đạt được, phấn đấu hoàn thành tốt nhiệm vụ hòa giải, đối thoại tại Tòa án, góp phần xây dựng nền tư pháp chuyên nghiệp, hiện đại, công bằng, liêm chính, phụng sự Tổ quốc và nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân.