TAND tỉnh Lào Cai nâng cao chất lượng xét xử qua phiên tòa trực tuyến rút kinh nghiệm

Đổi mới tổ chức phiên tòa, lan tỏa kinh nghiệm xét xử

Thực hiện Chỉ thị số 03/2025/CT-CA ngày 24/11/2025 của Chánh án TANDTC về yêu cầu triển khai thực hiện nhiệm vụ công tác Tòa án nhân dân năm 2026, TAND tỉnh Lào Cai đã tổ chức 2 phiên tòa trực tuyến rút kinh nghiệm. Đây là hoạt động chuyên môn có ý nghĩa thiết thực, nhằm nâng cao chất lượng giải quyết, xét xử các loại vụ án; tạo diễn đàn thực tiễn để đội ngũ Thẩm phán, Thẩm tra viên, Thư ký Tòa án hai cấp cùng quan sát, trao đổi, học tập kinh nghiệm xét xử.

Phiên tòa được tổ chức theo hình thức trực tuyến, kết nối từ điểm cầu trung tâm tại TAND tỉnh Lào Cai đến các điểm cầu thành phần tại Tòa án nhân dân khu vực; đồng thời truyền hình trực tuyến đến các đơn vị trong Tòa án để theo dõi, rút kinh nghiệm.

Những vụ án điển hình, bài học cảnh tỉnh từ thực tiễn

Một trong những vụ án được lựa chọn để phục vụ công tác xét xử rút kinh nghiệm là vụ án hình sự liên quan đến bị cáo Dương Mạnh Cường. Theo nội dung vụ án, bị cáo Cường nguyên là cán bộ Phòng Kỹ thuật hình sự Công an tỉnh Lào Cai; trong quá trình làm ăn, kinh doanh không thuận lợi, nợ nần nhiều người, bị cáo đã sử dụng giấy chứng minh Công an nhân dân, thẻ đảng viên, số hiệu Công an nhân dân được cấp cho bản thân, đồng thời thuê làm 9 giấy chứng minh Công an nhân dân giả để thế chấp, làm tin khi vay tiền.

Quá trình điều tra, truy tố, xét xử xác định tổng số tiền bị cáo vay của nhiều bị hại là 1,672 tỷ đồng. Sau khi sử dụng vào mục đích cá nhân, bị cáo không có khả năng thanh toán và bỏ đi khỏi địa phương trong thời gian dài. Tại phiên tòa, đại diện Viện kiểm sát thay đổi một phần quan điểm truy tố; HĐXX sau khi xem xét toàn diện tài liệu, chứng cứ và diễn biến tranh tụng đã tuyên bị cáo phạm tội "Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản" và "Sử dụng con dấu hoặc tài liệu giả của cơ quan, tổ chức". Bị cáo bị tuyên phạt 7 năm tù về tội "Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản", 3 năm tù về tội "Sử dụng con dấu hoặc tài liệu giả của cơ quan, tổ chức"; tổng hợp hình phạt chung là 10 năm tù.

Bên cạnh đó, phiên tòa phúc thẩm trực tuyến rút kinh nghiệm vụ án Nguyễn Khương Duy và Huỳnh Thị Giang về tội "Mua bán trái phép chất ma túy" cũng là vụ án có tính chất điển hình, được đưa vào kế hoạch tổ chức phiên tòa trực tuyến rút kinh nghiệm.

Theo bản án sơ thẩm của TAND khu vực 1 - Lào Cai, Giang là người sử dụng chất ma túy, đã mua ma túy tổng hợp tại Hà Nội rồi mang về nơi ở. Sau đó, Duy liên hệ hỏi mua nợ ma túy của Giang nhằm mục đích sử dụng và bán kiếm lời. Hai bên thỏa thuận mua bán ma túy tổng hợp với số tiền 12 triệu đồng; Giang giao ma túy cho Duy, còn Duy sau đó nhiều lần bán lại cho người khác.

Tài liệu trong hồ sơ thể hiện, Duy đã 4 lần thực hiện hành vi bán trái phép chất ma túy cho người mua, thu lợi bất chính 2,7 triệu đồng; số ma túy còn lại bị cơ quan chức năng phát hiện, thu giữ khi bắt quả tang và khám xét. Đối với Giang, cơ quan tố tụng xác định bị cáo phải chịu trách nhiệm hình sự đối với tổng khối lượng ma túy Methamphetamine 10,97 gam, trong đó phần ma túy đã bán cho Duy là 10,65 gam và phần Giang tàng trữ để sử dụng là 0,32 gam. Hành vi của các bị cáo bị xác định là nguy hiểm cho xã hội, xâm phạm chế độ độc quyền quản lý chất ma túy của Nhà nước, gây ảnh hưởng xấu đến trật tự, an toàn xã hội.

HĐXX TAND khu vực 1 - Lào Cai tuyên phạt Nguyễn Khương Duy mức án 9 năm tù, Huỳnh Thị Giang 9 năm tù về tội "Mua bán trái phép chất ma túy"; đồng thời phạt bổ sung mỗi bị cáo 10 triệu đồng nộp ngân sách Nhà nước. Bản án cũng tuyên xử lý vật chứng theo quy định, tịch thu tiêu hủy số ma túy còn lại sau giám định cùng các vật chứng không còn giá trị sử dụng; tịch thu sung ngân sách Nhà nước một số tài sản, khoản tiền liên quan hành vi phạm tội; trả lại tài sản hợp pháp cho chủ sở hữu không liên quan đến vụ án.

HĐXX đã đình chỉ xét xử phúc thẩm vụ án hình sự phúc thẩm thụ lý số 13/2026/TLPT-HS ngày 5/3/2026 đối với bị cáo Nguyễn Khương Duy phạm tội “Mua bán trái phép chất ma túy”. Bản án hình sự sơ thẩm số: 29/2026/HS-ST ngày 3/2/2026 của TAND khu vực 1, tỉnh Lào Cai có hiệu lực pháp luật kể từ ngày ra Quyết định đình chỉ xét xử phúc thẩm.

Nghiêm minh để giáo dục, phòng ngừa chung

Điểm chung từ các vụ án được lựa chọn là tính chất nghiêm trọng, có nhiều vấn đề pháp lý và thực tiễn cần được phân tích, rút kinh nghiệm. Ở vụ án Dương Mạnh Cường, bài học đặt ra không chỉ là việc xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu tài sản, mà còn là yêu cầu bảo vệ uy tín của cơ quan, tổ chức, bảo vệ tính nghiêm minh của giấy tờ, tài liệu do cơ quan Nhà nước cấp.

Ở vụ án ma túy, bản án cho thấy tội phạm ma túy vẫn diễn biến phức tạp, thủ đoạn giao dịch qua điện thoại, mạng xã hội, chuyển khoản, hẹn địa điểm giao nhận… ngày càng tinh vi, gây khó khăn cho công tác phát hiện, đấu tranh.

Trao đổi với phóng viên Báo Công lý, ông Phùng Chí Thiện, Ủy viên Ban thường vụ Đảng ủy, Phó Chánh án TAND tỉnh Lào Cai cho biết: Từ góc độ xét xử, các phiên tòa trực tuyến rút kinh nghiệm giúp đội ngũ cán bộ Tòa án đánh giá sâu hơn về trình tự tố tụng, cách thức điều hành phiên tòa, việc công bố, kiểm tra, đánh giá chứng cứ; kỹ năng xử lý tình huống phát sinh tại phiên tòa; cũng như việc bảo đảm quyền của bị cáo, bị hại, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan và người bào chữa. Đây là những yêu cầu có ý nghĩa trực tiếp đối với chất lượng xét xử, nhất là trong bối cảnh các vụ án hình sự ngày càng đa dạng, phức tạp.

Việc tổ chức phiên tòa trực tuyến rút kinh nghiệm không chỉ đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp, mà còn góp phần chuẩn hóa kỹ năng điều hành phiên tòa, kỹ năng xét hỏi, đánh giá chứng cứ, tranh tụng công khai tại phiên tòa. Đây cũng là dịp để các đơn vị Tòa án cùng nhìn nhận những ưu điểm, hạn chế trong quá trình chuẩn bị, tổ chức và điều hành phiên xử, từ đó nâng cao hơn nữa chất lượng xét xử trong thực tiễn.

Thông qua hoạt động này, TAND tỉnh Lào Cai tiếp tục khẳng định quyết tâm đổi mới phương thức tổ chức xét xử, ứng dụng công nghệ thông tin, nâng cao chất lượng chuyên môn, đồng thời bảo đảm mỗi bản án, quyết định của TAND tỉnh Lào Cai được ban hành đúng pháp luật, nghiêm minh, thuyết phục. Mỗi phiên tòa không chỉ là nơi phán quyết đối với một hành vi phạm tội cụ thể, mà còn là một hình thức tuyên truyền pháp luật sinh động, góp phần răn đe, giáo dục, phòng ngừa vi phạm, củng cố niềm tin của nhân dân vào công lý và pháp luật.