TAND khu vực 9 - Nghệ An: Dấu ấn từ “90 ngày giải quyết đơn, án"

Từ tinh thần ấy, TAND khu vực 9 - Nghệ An đã tạo chuyển biến trong đợt thi đua “90 ngày giải quyết đơn, án”, vừa tháo gỡ những vụ việc tồn đọng, vừa giữ vững chất lượng xét xử.

Không để hồ sơ chậm xử lý

Đóng trên địa bàn miền núi, trung du phía Tây tỉnh Nghệ An, TAND khu vực 9 - Nghệ An thực hiện nhiệm vụ trong điều kiện địa bàn rộng, đặc thù dân cư đa dạng.

Cùng với yêu cầu ngày càng cao đối với công tác xét xử, số lượng vụ việc gia tăng đã tạo không ít áp lực cho đội ngũ cán bộ, Thẩm phán, Thư ký.

Trong bối cảnh đó, đợt thi đua cao điểm “90 ngày giải quyết đơn, án”, từ ngày 15/6 đến 15/9/2026, không chỉ tạo động lực đẩy nhanh tiến độ mà còn là dịp để đơn vị rà soát toàn diện công việc, xác định rõ trách nhiệm đối với từng hồ sơ được giao.

Thực hiện Kế hoạch số 353/KH-TANDTC ngày 13/6/2026 của TANDTC, TAND khu vực 9 - Nghệ An đã cụ thể hóa nhiệm vụ phù hợp với thực tế.

Lãnh đạo đơn vị thường xuyên chỉ đạo Thẩm phán, Thư ký rà soát các vụ việc đã thụ lý, theo dõi tiến độ theo từng tuần để kịp thời nhận diện những hồ sơ có nguy cơ kéo dài.

Đối với vụ việc gặp khó khăn, vướng mắc, Thẩm phán chủ động báo cáo để trao đổi nghiệp vụ, đồng thời phối hợp với cơ quan liên quan và chính quyền địa phương tìm giải pháp tháo gỡ. Riêng án quá hạn, Thẩm phán phụ trách phải làm rõ nguyên nhân và xây dựng lộ trình giải quyết cụ thể.

Từ cách quản lý ấy, mỗi hồ sơ đều được theo dõi sát hơn, những điểm nghẽn được nhận diện sớm và trách nhiệm của người được phân công cũng trở nên rõ ràng. Tinh thần thi đua vì thế không dừng lại ở những chỉ tiêu, mà được thể hiện bằng chuyển động cụ thể trong từng vụ án, vụ việc.

Điều này càng có ý nghĩa khi khối lượng công việc tăng mạnh. Trong năm 2026, tính từ ngày 1/10/2025 đến 30/9/2026, TAND khu vực 9 - Nghệ An thụ lý 954 vụ, việc các loại, tăng 301 vụ, việc so với năm trước; đã giải quyết 934 vụ, việc, đạt tỷ lệ 97,9%.

Riêng án hình sự, đơn vị giải quyết 73/73 vụ với 150 bị cáo, đạt tỷ lệ 100%. Đối với các vụ, việc dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh thương mại cùng các vụ việc liên quan, tổng số thụ lý là 660 vụ, việc, đã giải quyết 640 vụ, việc, đạt 96,9%.

Công tác thi hành án hình sự cũng được thực hiện kịp thời, đúng quy định. 155 người bị kết án có bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật phải thi hành đều được ra quyết định thi hành án, đạt tỷ lệ 100%.

Những con số cho thấy khối lượng công việc lớn, song yêu cầu xuyên suốt được đơn vị đặt ra là tăng tốc nhưng không để áp lực tiến độ làm ảnh hưởng đến chất lượng giải quyết, xét xử.

Lấy chất lượng làm thước đo

Đối với hoạt động xét xử, phía sau mỗi hồ sơ là quyền, lợi ích hợp pháp, tài sản, danh dự, thậm chí số phận pháp lý của một con người. Vì thế, giải quyết nhanh phải đi cùng giải quyết đúng; hoàn thành chỉ tiêu phải gắn với chất lượng từng phán quyết.

Từ yêu cầu đó, bên cạnh việc đẩy nhanh tiến độ, các Thẩm phán chủ động nghiên cứu hồ sơ, đánh giá đầy đủ tài liệu, chứng cứ, bảo đảm các nguyên tắc tố tụng. Hoạt động tranh tụng tại phiên tòa tiếp tục được chú trọng theo tinh thần cải cách tư pháp.

Trong năm 2026, đơn vị tổ chức 21 phiên tòa rút kinh nghiệm, tạo điều kiện để đội ngũ Thẩm phán, Thư ký trao đổi về kỹ năng điều hành, xử lý tình huống và áp dụng pháp luật. Có 25 vụ án được xét xử trực tuyến, trong đó 2 phiên tòa trực tuyến được tổ chức rút kinh nghiệm trong TAND hai cấp.

Cùng với xét xử, hòa giải được chú trọng nhằm giải quyết tranh chấp từ gốc. Việc kiên trì đối thoại không chỉ giúp các bên tiết kiệm thời gian, chi phí tố tụng mà còn mở ra cơ hội tìm được tiếng nói chung, hạn chế những mâu thuẫn tiếp tục kéo dài sau khi vụ việc khép lại.

Trong các vụ việc thực hiện theo quy định của pháp luật tố tụng, đơn vị hòa giải thành 112/153 vụ, đạt tỷ lệ 73,2%. Mỗi vụ hòa giải thành không đơn thuần giúp giảm một vụ việc phải đưa ra xét xử, mà còn là cách khép lại tranh chấp bằng sự đồng thuận trên cơ sở pháp luật.

Những kết quả đạt được tiếp tục đặt ra yêu cầu siết chặt kỷ luật, kỷ cương nghiệp vụ và đề cao trách nhiệm của người Thẩm phán. Bởi giá trị của hoạt động xét xử không nằm ở việc một hồ sơ được khép lại nhanh đến đâu, mà trước hết phải được thể hiện bằng tính đúng đắn, khách quan và thuyết phục của phán quyết.

Đổi mới để phục vụ tốt hơn

Song hành với nâng cao chất lượng xét xử, chuyển đổi số đang góp phần thay đổi phương thức làm việc tại TAND khu vực 9 - Nghệ An. Công nghệ thông tin từng bước được đưa sâu hơn vào quản lý, điều hành và hoạt động chuyên môn.

Trong năm 2026, đơn vị đã số hóa 3.187/3.206 hồ sơ thuộc diện phải số hóa, đạt 99,4%. Việc cập nhật, chuẩn hóa, làm sạch và đồng bộ dữ liệu trên các hệ thống thông tin điện tử cũng được triển khai thường xuyên.

Đáng chú ý, 100% cán bộ, công chức sử dụng phần mềm Trợ lý ảo với 18.439 lượt tương tác. Cán bộ đơn vị còn đóng góp 109 tình huống pháp lý, 371 tình huống trao đổi nghiệp vụ cùng hàng nghìn lượt bình luận, trao đổi, phản hồi trên hệ thống.

Trong năm, 301 bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật được công bố trên Cổng thông tin điện tử TAND, nâng tổng số bản án, quyết định đã công bố của đơn vị lên 3.320.

Những con số về số hóa chỉ thực sự có ý nghĩa khi công nghệ giúp giảm bớt thao tác hành chính, kiểm soát tiến độ tốt hơn và tạo thêm thời gian để Thẩm phán tập trung nghiên cứu hồ sơ. Bởi công nghệ là công cụ hỗ trợ, còn trình độ, bản lĩnh và trách nhiệm của người tiến hành tố tụng vẫn là yếu tố quyết định chất lượng xét xử.

Trao đổi với phóng viên, bà Lữ Thị Dung, Chánh án TAND khu vực 9 - Nghệ An, cho biết, trong điều kiện số lượng án tăng, yêu cầu đặt ra không chỉ là giải quyết nhanh mà còn phải kiểm soát chặt chẽ chất lượng từng vụ việc.

Theo Chánh án Lữ Thị Dung, đợt thi đua “90 ngày giải quyết đơn, án” đã tạo thêm động lực và sự chủ động trong đội ngũ cán bộ, công chức. Việc thường xuyên rà soát giúp những vụ việc có nguy cơ kéo dài được nhận diện sớm, khó khăn, vướng mắc được đưa ra trao đổi để kịp thời tháo gỡ.

“Chúng tôi xác định tiến độ và chất lượng phải luôn song hành. Không vì áp lực giải quyết án mà chạy theo số lượng, bởi phía sau mỗi hồ sơ là quyền và lợi ích hợp pháp của người dân. Mỗi Thẩm phán phải chịu trách nhiệm với vụ việc được giao, từ nghiên cứu hồ sơ, tuân thủ trình tự tố tụng đến chất lượng phán quyết”, bà Dung chia sẻ.

Theo Chánh án TAND khu vực 9 - Nghệ An, những cách làm hiệu quả từ đợt thi đua sẽ tiếp tục được duy trì, trở thành nền nếp trong hoạt động của đơn vị, nhất là việc quản lý sát tiến độ, nâng cao chất lượng xét xử, tăng cường hòa giải và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ.

Đợt thi đua “90 ngày giải quyết đơn, án” đã khép lại, nhưng điều còn lại không chỉ là số lượng hồ sơ được giải quyết. Quan trọng hơn là cách làm chủ động, trách nhiệm với từng vụ việc đang từng bước trở thành nền nếp trong công việc.

Phía sau mỗi hồ sơ không đơn thuần là một con số trong chỉ tiêu nghiệp vụ, mà là quyền, lợi ích hợp pháp và sự chờ đợi của người dân đối với một phán quyết công bằng.

Khi tiến độ được đẩy nhanh nhưng chất lượng vẫn được đặt ở vị trí trung tâm, mỗi vụ việc được giải quyết đúng pháp luật, đúng thời hạn cũng là thêm một bước để công lý được thực thi kịp thời, nghiêm minh và thuyết phục.