TAND khu vực 5 - Nghệ An: Một năm nhiều dấu ấn

Gọn bộ máy, rõ trách nhiệm

Tòa án nhân dân khu vực 5 chính thức đi vào hoạt động từ ngày 01/7/2025, được hợp nhất từ Tòa án nhân dân huyện Nam Đàn và Tòa án nhân dân huyện Thanh Chương.

Việc sắp xếp lại tổ chức bộ máy không chỉ mang ý nghĩa hành chính đơn thuần, mà còn là bước đi cụ thể trong lộ trình tinh gọn bộ máy ngành Tòa án theo tinh thần cải cách tư pháp, hướng tới xây dựng nền tư pháp hiện đại, chuyên nghiệp, lấy hiệu quả giải quyết án và niềm tin của nhân dân làm thước đo.

Sau sáp nhập, đơn vị có 23 cán bộ, công chức, người lao động; trong đó có Chánh án, 3 Phó Chánh án, 6 Thẩm phán cùng đội ngũ Thẩm tra viên, Thư ký, kế toán và nhân viên hợp đồng. Chi bộ với 21 đảng viên, Chi ủy gồm 3 đồng chí giữ vai trò hạt nhân lãnh đạo, bảo đảm sự thống nhất trong chỉ đạo, điều hành và tổ chức thực hiện nhiệm vụ chính trị.

Ông Cao Khắc Chiến - Chánh án TAND khu vực 5, Nghệ An cho biết: “Việc sáp nhập không chỉ là hợp nhất hai đầu mối, mà là quá trình sắp xếp lại tư duy quản lý, cách thức điều hành và phương pháp tổ chức xét xử. Mục tiêu cao nhất là bảo đảm mọi hoạt động của Tòa án không bị gián đoạn, quyền và lợi ích hợp pháp của người dân được bảo vệ đầy đủ, kịp thời”.

Cùng với bộ máy cán bộ, sự tham gia của 42 Hội thẩm nhân dân và Trung tâm Hòa giải, đối thoại tại Tòa án với 6 Hòa giải viên đã tạo nên mạng lưới hỗ trợ quan trọng trong giải quyết tranh chấp, góp phần tháo gỡ mâu thuẫn ngay từ cơ sở.

Vượt khó để giữ nhịp công lý

Việc hợp nhất hai đơn vị với đặc thù địa bàn rộng, dân cư đông, điều kiện kinh tế - xã hội khác nhau đã đặt ra không ít thách thức. Khoảng cách địa lý đến trụ sở mới còn xa đối với một bộ phận người dân; số lượng án dân sự, hôn nhân gia đình gia tăng nhanh, nhiều vụ việc phức tạp liên quan đến đất đai, thừa kế, nhà thờ họ. Trong khi đó, hạ tầng công nghệ thông tin chưa đồng bộ, chưa có cán bộ công nghệ thông tin chuyên trách.

Theo ông Cao Khắc Chiến, trong bối cảnh đó, Ban lãnh đạo đơn vị xác định rõ tinh thần “vừa làm, vừa hoàn thiện”: “Chúng tôi quán triệt cán bộ, Thẩm phán phải linh hoạt hơn trong tổ chức công việc, gần dân hơn trong tiếp xúc, giải quyết án. Dù điều kiện còn khó khăn, nhưng tuyệt đối không để người dân phải chờ đợi, không để công lý bị gián đoạn sau sáp nhập”.

Với sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của TAND tỉnh Nghệ An, cùng sự phối hợp chặt chẽ của Viện kiểm sát, Công an, cơ quan Thi hành án dân sự và chính quyền địa phương, bộ máy nhanh chóng được ổn định, hoạt động từng bước đi vào nền nếp.

Lấy chất lượng xét xử làm thước đo

Năm 2025, dù mới đi vào hoạt động, khối lượng công việc lớn, đơn vị vẫn đạt kết quả giải quyết án tích cực. Tổng số 892 vụ, việc được thụ lý, trong đó giải quyết 872 vụ, đạt tỷ lệ 97,76%; bình quân mỗi Thẩm phán giải quyết 87,2 vụ việc.

Ở lĩnh vực hình sự, 154/155 vụ án được xét xử, đạt tỷ lệ 99,35%, vượt chỉ tiêu đề ra. Công tác xét xử bảo đảm đúng người, đúng tội, đúng pháp luật, không để xảy ra oan sai, không bỏ lọt tội phạm, góp phần giữ vững an ninh, trật tự trên địa bàn.

Đối với án dân sự, hôn nhân và gia đình, tỷ lệ giải quyết đạt trên 96%, vượt chỉ tiêu giao. Nhiều vụ việc phức tạp, kéo dài được tháo gỡ thông qua tăng cường hòa giải, đối thoại, hạn chế phát sinh khiếu kiện.

“Tinh thần xuyên suốt là giải quyết án phải thấu tình, đạt lý, bảo đảm quyền lợi hợp pháp của các bên, đồng thời giữ được sự ổn định trong cộng đồng dân cư”, ông Cao Khắc Chiến nhấn mạnh.

Tỷ lệ án bị hủy, sửa do lỗi chủ quan chỉ chiếm 0,34%, cho thấy chất lượng chuyên môn và tinh thần trách nhiệm của đội ngũ Thẩm phán ngày càng được nâng cao.

Hòa giải để giữ lại sự bình yên

Triển khai Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án được xem là điểm sáng trong hoạt động chuyên môn. Trung tâm Hòa giải, đối thoại đã tiếp nhận và giải quyết toàn bộ 608 vụ việc được chuyển đến; trong đó có 305 vụ hòa giải thành. Nhiều kết quả hòa giải được công nhận bằng quyết định của Tòa án, giúp các bên khép lại tranh chấp trong tinh thần đồng thuận.

Theo Chánh án Cao Khắc Chiến, hòa giải không chỉ giảm áp lực cho Tòa án mà còn mang ý nghĩa xã hội sâu sắc: “Một vụ việc hòa giải thành là giữ được sự yên ấm trong gia đình, dòng họ, làng xóm. Đây cũng là mục tiêu nhân văn mà Tòa án luôn hướng tới”.

Song song với đó, cải cách thủ tục hành chính dân; bộ phận “một cửa” hoạt động hiệu quả; các biểu mẫu tố tụng được công khai, niêm yết đầy đủ.

Chuyển đổi số để Tòa án gần dân hơn

Trong tiến trình đẩy mạnh chuyển đổi số của ngành Tòa án, đơn vị đã thể hiện tinh thần chủ động, quyết liệt trong việc ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác quản lý, điều hành và hoạt động chuyên môn.

Hàng loạt giải pháp số hóa được triển khai đồng bộ, từ quản lý hồ sơ, thống kê nghiệp vụ đến tổ chức xét xử, góp phần từng bước thay đổi phương thức làm việc theo hướng hiện đại, khoa học và minh bạch.

Theo đó, gần 5.000 hồ sơ ly hôn đã được số hóa, lưu trữ và quản lý tập trung, bảo đảm an toàn dữ liệu, thuận tiện cho tra cứu, khai thác và phục vụ hoạt động xét xử. Việc thu, nộp án phí trực tuyến; tống đạt, thông báo văn bản tố tụng qua phương tiện điện tử được triển khai rộng rãi, giúp rút ngắn thời gian giải quyết vụ việc, giảm chi phí, công sức đi lại cho người dân, đồng thời hạn chế tối đa các thủ tục hành chính rườm rà.

Cùng với đó, các phiên tòa trực tuyến từng bước được mở rộng, nhất là đối với những vụ án có đủ điều kiện theo quy định, vừa bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật, vừa phù hợp với yêu cầu cải cách tư pháp và xu thế phát triển của xã hội số.

Việc ứng dụng công nghệ thông tin không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của Tòa án, mà còn tăng cường tính công khai, minh bạch, tạo điều kiện để người dân dễ dàng giám sát hoạt động tư pháp.

Trao đổi với phóng viên, ông Cao Khắc Chiến, Chánh án Tòa án nhân dân khu vực 5 - Nghệ An nhấn mạnh: “Chuyển đổi số không đơn thuần là hiện đại hóa quy trình làm việc của Tòa án, mà mục tiêu cốt lõi là đưa công lý đến gần hơn với người dân, giúp người dân tiếp cận các dịch vụ tư pháp một cách thuận lợi, minh bạch và hiệu quả hơn”.

Từ thi đua đến khẳng định vị thế

Phong trào thi đua năm 2025 với chủ đề “Đoàn kết, trách nhiệm, kỷ cương, liêm chính, đổi mới, vượt khó, hiệu quả” được triển khai sâu rộng, gắn chặt với việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, đã thực sự lan tỏa tinh thần trách nhiệm, ý thức phục vụ nhân dân trong mỗi cán bộ, công chức của đơn vị.

Những nỗ lực bền bỉ ấy đã được ghi nhận bằng Bằng khen của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao trao tặng cho tập thể đơn vị giai đoạn 2020 - 2025 - sự động viên kịp thời và cũng là minh chứng cho hướng đi đúng đắn trong xây dựng đội ngũ Tòa án ngày càng chuyên nghiệp, liêm chính.

Hướng tới năm 2026 và những năm tiếp theo, Tòa án nhân dân khu vực 5 - Nghệ An tiếp tục xác định lấy chất lượng xét xử làm trọng tâm xuyên suốt; đồng thời đẩy mạnh hòa giải, đối thoại ngay từ cơ sở, mở rộng xét xử trực tuyến, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong mọi hoạt động.

Mục tiêu đặt ra là bảo đảm mọi quyết định của Tòa án đều đúng pháp luật, kịp thời, nghiêm minh nhưng thấm đẫm tính nhân văn, qua đó bảo vệ hiệu quả quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

Với nền tảng đoàn kết, kỷ cương được vun đắp qua thực tiễn và tinh thần đổi mới không ngừng, Tòa án nhân dân khu vực 5 - Nghệ An đang từng bước khẳng định vai trò là điểm tựa công lý vững chắc ở cơ sở, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp trong giai đoạn mới; qua đó góp phần củng cố niềm tin của nhân dân vào sự nghiêm minh, công bằng và tiến bộ của nền tư pháp nước nhà.