TAND hai cấp Hà Tĩnh: Nhiều đột phá sau 1 năm vận hành mô hình mới

Sáng 29/5, Đảng ủy TAND tỉnh Hà Tĩnh tổ chức Hội nghị sơ kết 1 năm thực hiện mô hình Tòa án 3 cấp gắn với vận hành chính quyền địa phương 2 cấp. Dự và chỉ đạo Hội nghị có đồng chí Trần Ngọc Sơn - Bí thư Đảng ủy, Chánh án TAND tỉnh Hà Tĩnh.

Tham dự Hội nghị còn có các đồng chí Phó Chánh án, Chánh tòa, Trưởng các Phòng nghiệp vụ; Chánh án các TAND khu vực cùng đông đảo Thẩm phán, Thư ký TAND hai cấp Hà Tĩnh.

Hội nghị được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến đến 5 điểm cầu là các TAND khu vực trên địa bàn Hà Tĩnh.

Từ ngày 01/7/2025, ngành Tòa án Hà Tĩnh đã hoàn thành sắp xếp 12 TAND cấp huyện để thành lập 5 TAND khu vực. Đến nay, bộ máy mới hoạt động ổn định với 135 cán bộ, công chức trên tổng số 140 chỉ tiêu biên chế được giao. Công tác chuyển giao thẩm quyền, bàn giao hồ sơ vụ việc được thực hiện khẩn trương, đúng quy trình, giúp mọi hoạt động tố tụng diễn ra liên tục, không bị gián đoạn.

Mô hình tổ chức Đảng cũng được kiện toàn đồng bộ với việc thành lập Đảng bộ TAND tỉnh. Sau khi tiếp nhận các Chi bộ cấp huyện, Đảng bộ đã mở rộng quy mô lên 10 Chi bộ trực thuộc với tổng số 128 đảng viên. Công tác xây dựng Đảng, kiểm tra giám sát và sinh hoạt chuyên đề được duy trì nền nếp nhằm xây dựng đội ngũ cán bộ liêm chính theo tinh thần Nghị quyết số 27-NQ/TW của Trung ương.

Việc tổ chức các Tòa án khu vực đã khắc phục được tình trạng phụ thuộc vào đơn vị hành chính cấp huyện. Quy trình bổ nhiệm các chức danh lãnh đạo như Chánh án, Phó Chánh án khu vực không phải xin ý kiến hiệp y của cấp ủy cùng cấp hành chính cũ. Quy định này góp phần bảo đảm thực hiện tốt nguyên tắc độc lập xét xử, giúp Tòa án ban hành các phán quyết công bằng, đúng pháp luật, nhất là trong các vụ án hành chính.

Hiệu quả hoạt động sau khi sắp xếp bộ máy được thể hiện rõ qua các số liệu chuyên môn. Từ ngày 01/7/2025 đến ngày 30/4/2026, TAND hai cấp tỉnh Hà Tĩnh đã thụ lý và giải quyết 3.090 trên tổng số 3.930 vụ, việc, đạt tỷ lệ 78,6%. Trong đó, tỷ lệ giải quyết án hình sự đạt 83,1% (596 vụ với 1.445 bị cáo); các vụ việc dân sự, kinh doanh thương mại, lao động và hôn nhân gia đình giải quyết xong 1.646 vụ. Công tác hòa giải, đối thoại đạt hiệu quả cao với 769/769 vụ việc hòa giải thành công.

Biện pháp xử lý hành chính được giải quyết dứt điểm 57/58 hồ sơ. Đáng chú ý, số lượng án thụ lý tăng thêm 88 vụ so với cùng kỳ năm trước, nhưng tỷ lệ án bị hủy, sửa do nguyên nhân chủ quan của Thẩm phán lại giảm mạnh 0,19%, hiện chỉ còn chiếm 0,29% (09 vụ). Công tác tiếp dân và giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo cũng được thực hiện đúng thẩm quyền, đón tiếp hơn 6.525 lượt công dân, giải quyết dứt điểm các vướng mắc tại cơ sở.

Bên cạnh đó, TAND hai cấp tỉnh Hà Tĩnh đã triển khai đồng bộ các giải pháp ứng dụng công nghệ thông tin theo lộ trình xây dựng Tòa án điện tử. Từ tháng 10/2025, 100% lãnh đạo Tòa án hai cấp đã áp dụng chữ ký số và chứng thư số cá nhân do Ban Cơ yếu Chính phủ cấp trên hệ thống văn bản điều hành điện tử. Tính công khai, minh bạch được tăng cường khi Tòa án đã chủ động đăng tải 3.526 bản án, quyết định có hiệu lực trên Cổng thông tin điện tử.

Hạ tầng công nghệ thông tin được quan tâm đầu tư với 7 phòng xét xử trực tuyến được lắp đặt, tổ chức thành công 215 phiên tòa trực tuyến theo Nghị quyết 33/2021/QH15 của Quốc hội. Công tác số hóa tài liệu lưu trữ lịch sử từ năm 1975 đạt kết quả bước đầu với 21.006 hồ sơ đã được scan đưa lên phần mềm (đạt tỷ lệ 34,1%), đồng thời bóc tách thành công thêm 11.750 hồ sơ khác để phục vụ số hóa giai đoạn tiếp theo.

Phát biểu tại Hội nghị, đồng chí Trần Ngọc Sơn - Chánh án TAND tỉnh Hà Tĩnh cho biết, việc triển khai mô hình Tòa án 3 cấp và sáp nhập các TAND cấp huyện thành TAND khu vực thời gian qua đã đạt được nhiều kết quả tích cực, làm giảm đầu mối tổ chức, tinh gọn bộ máy và tăng cường hiệu quả quản lý, điều hành.

Đồng chí cũng thẳng thắn chỉ ra những khó khăn khách quan trong giai đoạn đầu vận hành như áp lực công việc gia tăng, biên chế còn thiếu hụt, hạ tầng kỹ thuật và trang thiết bị công nghệ thông tin tại một số Tòa án khu vực dẫu đã được quan tâm cải tạo, sửa chữa nhưng nhìn chung còn cũ, chưa đồng bộ. Bên cạnh đó, cơ chế phối hợp liên ngành trong công tác định giá tài sản, cung ứng tài liệu hồ sơ địa chính đôi lúc còn chậm trễ, ảnh hưởng trực tiếp đến thời hạn giải quyết vụ án.

Nhằm hoàn thiện và nâng cao hiệu quả hoạt động trong giai đoạn 2026-2031, ngành Tòa án Hà Tĩnh xác định tiếp tục siết chặt kỷ cương công vụ, tăng cường bồi dưỡng kỹ năng số và thực hiện tốt công tác phối hợp liên ngành.

Đồng thời, Chánh án Trần Ngọc Sơn thay mặt đơn vị gửi kiến nghị đến TAND tối cao đề xuất xem xét thực hiện quy trình bổ nhiệm Phó Chánh án tỉnh từ nguồn tại chỗ, bổ sung chỉ tiêu biên chế còn thiếu, tăng định mức chi thường xuyên và tiếp tục quan tâm nâng cấp, cải tạo cơ sở vật chất cho hệ thống các Tòa án khu vực đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp.