Sửa đổi nhiều quy định về trình tự, thủ tục xem xét áp dụng biện pháp xử lý hành chính tại Tòa án

Theo đó, Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung nhiều quy định nhằm bảo đảm phù hợp với mô hình tổ chức mới của hệ thống Tòa án nhân dân, đồng thời tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, rút ngắn thời gian giải quyết và bảo đảm tốt hơn quyền, lợi ích hợp pháp của người bị đề nghị áp dụng biện pháp xử lý hành chính.

Một trong những nội dung đáng chú ý là quy định lại thẩm quyền xem xét, quyết định áp dụng các biện pháp xử lý hành chính. Theo đó, Tòa án nhân dân khu vực nơi có trụ sở cơ quan của Trưởng Công an cấp xã đề nghị áp dụng biện pháp xử lý hành chính sẽ có thẩm quyền xem xét, quyết định việc áp dụng các biện pháp như đưa vào trường giáo dưỡng, cơ sở giáo dục bắt buộc hoặc cơ sở cai nghiện bắt buộc. Trong khi đó, Tòa án nhân dân cấp tỉnh có thẩm quyền xét lại các quyết định của Tòa án nhân dân khu vực khi có khiếu nại, kiến nghị hoặc kháng nghị.

Pháp lệnh cũng bổ sung quy định về gửi, giao, nhận văn bản, hồ sơ, tài liệu bằng phương tiện điện tử, bên cạnh các hình thức trực tiếp và qua dịch vụ bưu chính. Đây được xem là bước tiến quan trọng trong quá trình chuyển đổi số hoạt động tư pháp.

Về thời hạn giải quyết, Pháp lệnh quy định trong vòng 10 ngày kể từ ngày thụ lý hồ sơ, Tòa án phải ra quyết định liên quan đến việc áp dụng biện pháp xử lý hành chính. Đối với những vụ việc phức tạp, cần kiểm tra, đánh giá hoặc tham khảo ý kiến cơ quan chuyên môn, thời hạn này có thể được kéo dài nhưng không quá 20 ngày.

Đáng chú ý, các quy định liên quan đến người chưa thành niên được sửa đổi theo hướng bảo đảm thủ tục thân thiện, phù hợp với tâm lý, giới tính, độ tuổi, mức độ trưởng thành và khả năng nhận thức của người chưa thành niên, phù hợp với yêu cầu bảo vệ quyền trẻ em.

Pháp lệnh cũng hoàn thiện các quy định về kiểm tra hồ sơ, bổ sung tài liệu, mở phiên họp, thành phần tham gia phiên họp và thủ tục giải quyết khiếu nại, kiến nghị, kháng nghị. Nhiều mốc thời gian tố tụng được quy định cụ thể nhằm nâng cao trách nhiệm của các cơ quan, cá nhân liên quan và bảo đảm giải quyết vụ việc kịp thời.

Theo quy định chuyển tiếp, các vụ việc đã được Tòa án nhân dân khu vực thụ lý trước ngày 1/7/2026 nhưng chưa giải quyết xong sẽ tiếp tục được xử lý theo các quy định hiện hành cho đến khi kết thúc vụ việc.

Pháp lệnh được Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XVI thông qua tại Phiên họp thứ 3 ngày 10/6/2026 và có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026.

Xem chi tiết Pháp lệnh số 02/2026/UBTVQH16 tại đây.