Sớm đưa Hệ thống thủy lợi sông Lèn gần 2.000 tỷ đồng vào sử dụng

Đến nay, các hạng mục chính của dự án cơ bản hoàn thành. Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu chủ đầu tư, nhà thầu khẩn trương hoàn thiện những phần việc còn lại, tổ chức vận hành thử và sớm bàn giao công trình đưa vào khai thác.

Tiểu dự án Hệ thống thủy lợi sông Lèn có tổng mức đầu tư gần 1.994 tỷ đồng, sử dụng vốn vay ODA của Quỹ Hợp tác phát triển kinh tế Hàn Quốc (EDCF) thông qua Ngân hàng Xuất nhập khẩu Hàn Quốc (KEXIM). Dự án khởi công từ tháng 6/2021, triển khai trên địa bàn các huyện Hậu Lộc, Nga Sơn, Hà Trung và thị xã Bỉm Sơn trước đây.

Đây là công trình có ý nghĩa quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an ninh nguồn nước và nâng cao năng lực ứng phó với biến đổi khí hậu tại khu vực.

Khi hoàn thành và đưa vào vận hành, hệ thống sẽ kiểm soát mặn, giữ ngọt, tạo nguồn cấp nước tưới cho 18.821 ha đất canh tác; cung cấp nước sinh hoạt cho khoảng 613.344 người dân; đồng thời phục vụ nuôi trồng thủy sản, chăn nuôi và các khu công nghiệp.

Bên cạnh nhiệm vụ cấp nước, công trình còn góp phần tiêu thoát nước cho 3.930 ha, cải thiện môi trường sinh thái, hạn chế những tác động bất lợi của thời tiết cực đoan, qua đó tạo điều kiện thúc đẩy phát triển sản xuất và ổn định đời sống nhân dân.

Dự án gồm các hạng mục chính như cống ngăn mặn, giữ ngọt sông Lèn; cống trên kênh De; cống sông Càn và hệ thống các trạm bơm tưới, tiêu. Trong đó, công trình đầu mối sông Lèn được xây dựng với quy mô 3 cửa, mỗi cửa rộng 40 m, kết hợp âu thuyền và cầu giao thông. Các công trình đầu mối sông Càn, kênh De cùng hệ thống trạm bơm được đầu tư đồng bộ, góp phần nâng cao hiệu quả điều tiết, phân phối nguồn nước trong khu vực.

Theo báo cáo của Ban Quản lý Trung ương các dự án thủy lợi, tính đến ngày 12/10/2026, giá trị thực hiện các hạng mục đạt hơn 1.211 tỷ đồng, bằng 99,13% giá trị hợp đồng. Trong đó, đầu mối sông Lèn đạt 98,84%; đầu mối sông Càn đạt 99,63%; đầu mối kênh De đạt 98,74%.

Đối với hệ thống trạm bơm, trạm bơm Triết Giang và Hà Yên 1 đã hoàn thành, bàn giao. Trạm bơm Hà Hải cơ bản hoàn thành, đang thực hiện các thủ tục nghiệm thu, bàn giao đưa vào sử dụng.

Tại các đầu mối sông Lèn, sông Càn và kênh De, các hạng mục xây dựng, gia công, chế tạo, lắp đặt cơ khí cửa van, hệ thống điện trung thế và hạ thế cơ bản hoàn thành. Hiện các đơn vị đang tập trung hoàn thiện hệ thống điều khiển, thiết bị cảm biến, thu thập dữ liệu; căn chỉnh, chạy thử thiết bị, thực hiện thủ tục đóng điện, đồng thời tổ chức đào tạo và chuyển giao công nghệ.

Theo kế hoạch, các công trình sẽ được nghiệm thu, bàn giao trước ngày 31/12/2026.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp ghi nhận, đánh giá cao sự phối hợp, hỗ trợ của tỉnh Thanh Hóa, cũng như nỗ lực của Ban Quản lý dự án và các nhà thầu trong quá trình triển khai. Đến nay, công trình cơ bản hoàn thành theo tiến độ và đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật đề ra.

Tuy nhiên, để bảo đảm công trình vận hành an toàn, hiệu quả sau khi bàn giao, Thứ trưởng yêu cầu các đơn vị không chủ quan, cần tập trung xử lý dứt điểm những phần việc còn lại. Trọng tâm là hoàn thiện hệ thống cửa van, thiết bị điều khiển, đấu nối điện và khu quản lý, điều hành, bảo đảm yêu cầu kỹ thuật, mỹ quan và thuận tiện cho công tác quản lý, khai thác.

Cùng với đó, các đơn vị phải tổ chức vận hành thử, kiểm tra, căn chỉnh các thông số kỹ thuật, bảo đảm toàn bộ hệ thống hoạt động đồng bộ, thông suốt trước khi nghiệm thu, bàn giao.

Thứ trưởng cũng yêu cầu Ban Quản lý dự án khẩn trương hoàn trả mặt bằng, bãi tập kết vật liệu; sửa chữa, nâng cấp các tuyến đường giao thông bị ảnh hưởng trong quá trình thi công, bảo đảm quyền lợi và điều kiện đi lại của người dân địa phương.

Đáng chú ý, công tác đào tạo, hướng dẫn quy trình vận hành cho lực lượng tiếp nhận cần được triển khai ngay, không chờ đến khi kết thúc dự án. Đây là nhiệm vụ quan trọng nhằm bảo đảm đội ngũ quản lý, vận hành có đủ năng lực tiếp nhận, khai thác công trình ngay sau khi bàn giao.

Về phía tỉnh Thanh Hóa, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cao Văn Cường khẳng định, tỉnh luôn đồng hành, phối hợp chặt chẽ với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Ban Quản lý dự án và các nhà thầu trong suốt quá trình triển khai, hoàn thiện công trình.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh đề nghị Ban Quản lý Trung ương các dự án thủy lợi cùng các đơn vị liên quan rà soát toàn diện các hạng mục, lập biên bản cụ thể về thông số kỹ thuật và những tồn tại cần khắc phục; yêu cầu nhà thầu xử lý triệt để trước khi bàn giao.

Đồng thời, cần phối hợp giải quyết dứt điểm các hạng mục hoàn trả hạ tầng giao thông để địa phương có cơ sở tổ chức nghiệm thu.