Siết chặt kỷ cương, xử lý tận gốc vi phạm IUU

Chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) tiếp tục được UBND tỉnh Khánh Hòa xác định là nhiệm vụ trọng tâm, mang tính đột phá trong năm 2026.

Với mục tiêu giải quyết dứt điểm những tồn tại còn kéo dài, tỉnh đang triển khai đồng loạt nhiều giải pháp mạnh, vừa xử lý vi phạm, vừa củng cố nền tảng phát triển bền vững cho ngành thủy sản.

Thời gian qua, công tác chống khai thác IUU trên địa bàn tỉnh đã có nhiều chuyển biến rõ nét.

Toàn tỉnh có 5.103/5.103 tàu cá được đăng ký, cấp phép và cập nhật đầy đủ vào Cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (Vnfishbase), đạt 100%.

Đối với nhóm tàu có chiều dài từ 15m trở lên, 100% đã lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS) và được cấp các giấy chứng nhận theo quy định, trong đó có chứng nhận an toàn thực phẩm.

Việc quản lý tàu cá được thực hiện chặt chẽ từ bến đến biển. Các khâu kiểm soát tàu ra, vào cảng; theo dõi sản lượng khai thác; truy xuất nguồn gốc hải sản đều được duy trì nghiêm túc.

Đáng chú ý, trên địa bàn tỉnh không phát sinh tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài, không ghi nhận trường hợp tàu mất kết nối VMS hoặc vượt ranh giới khai thác.

Những vi phạm liên quan đến IUU đều được cơ quan chức năng phát hiện, điều tra và xử lý kịp thời.

Tuy nhiên, theo đánh giá của các cơ quan chuyên môn, những kết quả này vẫn cần tiếp tục được củng cố.

Sau đợt thanh tra lần thứ 5 của Ủy ban châu Âu diễn ra từ ngày 10 - 19/3, nhiều khuyến nghị đã được đưa ra, yêu cầu tăng cường giám sát và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, đặc biệt là các trường hợp can thiệp vào thiết bị giám sát hành trình như tháo niêm phong, kẹp chì hoặc gửi thiết bị VMS.

Trên cơ sở đó, UBND tỉnh Khánh Hòa đã ban hành kế hoạch hành động với mục tiêu xử lý dứt điểm các tồn tại.

Một đợt cao điểm sẽ được triển khai trên toàn tỉnh, tập trung phát hiện, xử lý triệt để các hành vi vi phạm IUU, đồng thời ngăn chặn từ sớm nguy cơ tàu cá xâm phạm vùng biển nước ngoài.

Trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị và địa phương được phân công cụ thể, gắn với vai trò của người đứng đầu.

Song song với xử lý vi phạm, tỉnh cũng đẩy mạnh hoàn thiện hệ thống quản lý nghề cá theo hướng hiện đại.

Các quy định mới liên quan đến nhật ký khai thác điện tử (elogbook), hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử (eCDT), thiết bị giám sát hành trình… được tăng cường tuyên truyền để ngư dân nắm rõ và thực hiện.

Mục tiêu đặt ra là 100% tàu cá đủ điều kiện mới được phép hoạt động, đồng thời kiểm soát, xử lý nghiêm các tàu không đáp ứng yêu cầu.

Cùng với đó, toàn bộ quá trình hoạt động của tàu cá, từ xuất bến, khai thác trên biển đến cập cảng đều được giám sát chặt chẽ nhằm kịp thời phát hiện và ngăn chặn vi phạm.

Công tác truy xuất nguồn gốc hải sản tiếp tục được chú trọng, bảo đảm tính minh bạch trong chuỗi cung ứng.

Đặc biệt, tỉnh kiên quyết không để tái diễn tình trạng tàu cá và ngư dân vi phạm vùng biển nước ngoài.

Các hành vi như mất kết nối VMS, mua bán, chuyển nhượng tàu cá không sang tên đúng quy định sẽ được xử lý dứt điểm.

Đồng thời, các sai phạm của doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản vào thị trường châu Âu cũng nằm trong diện kiểm tra, xử lý nghiêm.

Những hành vi môi giới, tổ chức đưa tàu cá, ngư dân đi khai thác trái phép ở vùng biển nước ngoài sẽ bị điều tra, truy tố theo quy định pháp luật.

Đây được xem là giải pháp mang tính răn đe mạnh nhằm lập lại trật tự trong hoạt động khai thác thủy sản.

Với cách làm quyết liệt, rõ trách nhiệm và bám sát thực tiễn, Khánh Hòa đang từng bước tháo gỡ những “nút thắt” trong chống khai thác IUU.

Việc xử lý triệt để các tồn tại không chỉ nhằm đáp ứng yêu cầu từ phía quốc tế mà còn góp phần xây dựng ngành thủy sản minh bạch, có trách nhiệm và phát triển bền vững trong dài hạn.