Quy định mới về cơ cấu biểu giá bán lẻ điện: Ai sẽ được giảm tiền điện?

Điều chỉnh cơ cấu giá điện theo hướng có lợi cho khách hàng

Bộ Công Thương đang tiếp tục lấy ý kiến đối với dự thảo Quyết định sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Quyết định số 14/2025/QĐ-TTg do Thủ tướng Chính phủ ban hành ngày 29 tháng 5 năm 2025, trong đó quy định về cơ cấu biểu giá bán lẻ điện. Nếu văn bản này được thông qua và triển khai cùng với khung giờ phân định cao điểm – thấp điểm mới, chi phí tiền điện của nhiều nhóm khách hàng dự kiến sẽ có sự thay đổi.

Theo tờ trình của Bộ Công Thương, ngay khi dự thảo Quyết định được ký và có hiệu lực, cơ cấu biểu giá bán lẻ điện theo Quyết định số 14/2025/QĐ-TTg sau khi sửa đổi sẽ được áp dụng đồng thời với khung giờ cao điểm – thấp điểm mới quy định tại Quyết định số 963/QĐ-BCT ngày 22 tháng 4 năm 2025.

Việc thay đổi này chỉ điều chỉnh cách phân chia và tính giá theo từng nhóm, theo khung giờ, chứ không phải là việc tăng giá bán lẻ điện ở mức bình quân. Mức giá bình quân vẫn được giữ nguyên như hiện tại là 2.204,0655 đồng trên mỗi kWh, theo quy định tại Quyết định số 599/QĐ-EVN ngày 7 tháng 5 năm 2025 của Tập đoàn Điện lực Việt Nam.

Với mức giá bình quân không đổi này, Bộ Công Thương sẽ ban hành một quyết định mới thay thế Quyết định số 1279/QĐ-BCT ngày 9 tháng 5 năm 2025, vốn đang áp dụng theo cơ cấu giá cũ. Văn bản mới sẽ quy định chi tiết mức giá bán điện phù hợp với cơ cấu vừa được điều chỉnh, và có hiệu lực cùng thời điểm với Quyết định số 14/2025/QĐ-TTg sau khi sửa đổi.

Bộ Công Thương đã tiến hành đánh giá tác động đối với các nhóm khách hàng sử dụng điện khác nhau, với cơ sở tính toán dựa trên số liệu tiêu thụ năm 2025 và giả định thói quen sử dụng điện ban đầu không thay đổi. Trên thực tế, khi khung giờ mới đi vào hoạt động, các đơn vị, người dân sẽ chủ động sắp xếp lại kế hoạch sản xuất, sinh hoạt để phù hợp, do đó mức thay đổi chi phí thực tế có thể khác với kết quả dự tính.

Tác động tới các nhóm khách hàng khác nhau

Đối với các doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh, mức thay đổi chi phí không giống nhau.

Ví dụ, các hộ trồng trọt có mức tăng chi phí dưới 6% và hoàn toàn có thể điều chỉnh giờ vận hành từ khung 19 giờ đến 5 giờ sáng sang khung 20 giờ đến 6 giờ sáng hôm sau, để tận dụng nhiều hơn các giờ thấp điểm và giảm bớt gánh nặng chi phí.

Các cơ sở sản xuất sắt và thép dự kiến chi phí tiền điện tăng dưới 9%, nhưng do chi phí điện chỉ chiếm tỷ trọng dưới 10% trong tổng giá thành sản phẩm, nên mức ảnh hưởng đến chi phí chung và khả năng cạnh tranh không lớn.

Ngược lại, các cơ sở lưu trú du lịch sẽ được giảm chi phí tiền điện so với hiện nay, vì nhóm này được áp dụng cơ chế giá riêng bằng với mức giá dành cho đối tượng sản xuất, cùng với khung giờ mới.

Đối với các trạm sạc xe điện, ban đầu tính toán cho thấy mức tăng khoảng 3%, nhưng trên thực tế chi phí sẽ giảm hơn so với hiện tại, do nhóm này dễ dàng điều chỉnh thời gian sạc vào các giờ thấp điểm, đồng thời được áp dụng mức giá trung gian giữa giá sản xuất và giá kinh doanh.

Nhìn chung, các cơ sở lưu trú du lịch và dịch vụ sạc xe điện sẽ có lợi, trong khi các ngành sản xuất chịu ảnh hưởng tăng chi phí nhưng ở mức độ chấp nhận được và có thể khắc phục bằng cách điều chỉnh kế hoạch hoạt động.

Đối với khách hàng sử dụng điện cho sinh hoạt, cơ cấu giá mới sẽ rút gọn số bậc tính giá còn 5 bậc, đồng thời điều chỉnh mức tiêu thụ tương ứng, trong đó giá điện ở các mức dùng nhiều từ 401 đến 700 kWh mỗi tháng và trên 700 kWh mỗi tháng sẽ cao hơn quy định cũ.

Kết quả tính toán cho thấy khoảng 94% tổng số hộ sử dụng điện, tương ứng với những hộ tiêu thụ dưới 777 kWh mỗi tháng, sẽ được trả ít tiền hơn hiện nay. Đây cũng là nhóm chiếm khoảng 73% tổng lượng điện dùng cho sinh hoạt, trong đó các hộ dùng khoảng 400 kWh mỗi tháng được giảm nhiều nhất.

Những hộ dùng đúng mức 778 kWh mỗi tháng thì số tiền điện không thay đổi. Chỉ những hộ dùng trên mức này mới phải trả nhiều tiền hơn, ví dụ các hộ dùng trung bình khoảng 1.182 kWh mỗi tháng sẽ phải trả thêm gần 190.000 đồng mỗi tháng.

Như vậy, phần lớn người dân vẫn được đảm bảo không bị tăng chi phí, và chỉ những hộ sử dụng điện ở mức rất cao mới chịu sự điều chỉnh này.