Quốc hội xem xét dự toán ngân sách nhà nước và kế hoạch đầu tư công năm 2027

Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày Tờ trình, cho biết thu ngân sách nhà nước năm 2026 ước vượt 20,8% dự toán, tăng 14% so với năm 2025. Chi ngân sách ước đạt 116,4% dự toán, bảo đảm các nhiệm vụ chi theo kế hoạch. Đến hết tháng 9/2026, giải ngân vốn đầu tư công đạt 62,9%; Chính phủ phấn đấu giải ngân 100% kế hoạch vốn được giao. Bội chi ngân sách nhà nước ước khoảng 4,1% GDP.

Năm 2027, dự toán thu ngân sách nhà nước dự kiến tăng 9,1% so với ước thực hiện năm 2026, tỷ lệ huy động vào ngân sách khoảng 20,2% GDP. Chính phủ tiếp tục cơ cấu lại ngân sách, nâng tỷ trọng chi đầu tư phát triển lên khoảng 43% tổng chi, giảm tỷ trọng chi thường xuyên xuống còn 50,6%. Các giải pháp này nhằm tạo nguồn lực thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, đồng thời triệt để tiết kiệm chi thường xuyên.

Về phân cấp ngân sách, Chính phủ đề xuất phương án phân chia bốn khoản thuế gồm thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân, thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế bảo vệ môi trường theo bốn nhóm địa phương, nhằm bảo đảm vai trò chủ đạo của ngân sách trung ương và tăng tính chủ động của ngân sách địa phương.

Chính phủ cũng trình Quốc hội xem xét, phê chuẩn quyết toán ngân sách nhà nước năm 2025; đồng thời đề xuất một số nội dung liên quan đến chuyển nguồn kinh phí xây dựng trường nội trú tại các xã biên giới, sử dụng nguồn tiết kiệm chi thường xuyên năm 2026 và thực hiện tiết kiệm 5% chi đầu tư công, 10% chi thường xuyên năm 2027.

Trình bày Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi đánh giá, kết quả thu ngân sách năm 2026 cho thấy sự chỉ đạo, điều hành sát sao của Chính phủ, cơ cấu thu chuyển biến tích cực. Tuy nhiên, thu ngân sách trung ương vẫn chiếm dưới 50% tổng thu ngân sách nhà nước. Cơ quan thẩm tra đề nghị rà soát dự toán thu tiền sử dụng đất trong bối cảnh thị trường bất động sản có dấu hiệu trầm lắng.

Về chi ngân sách, cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ làm rõ nguyên nhân kinh phí ngân sách trung ương chưa phân bổ chi tiết, chưa giao còn lớn; đồng thời có giải pháp đẩy nhanh tiến độ thực hiện nhiệm vụ chi trong những tháng cuối năm.

Đối với dự toán năm 2027, cần tính toán nguồn thu sát thực tế, phù hợp với triển vọng kinh tế; triệt để tiết kiệm chi thường xuyên, bảo đảm sử dụng ngân sách hiệu quả, tránh thất thoát, lãng phí. Về phân bổ ngân sách trung ương và kế hoạch đầu tư công, cơ quan thẩm tra đề nghị làm rõ tiêu chí phân chia ngân sách giữa các nhóm địa phương, rà soát danh mục dự án, chỉ bố trí vốn cho các dự án đủ điều kiện, phù hợp với định hướng phát triển và bảo đảm hiệu quả sử dụng vốn.

Đối với quyết toán ngân sách nhà nước năm 2025, Ủy ban Kinh tế và Tài chính thống nhất với số liệu Chính phủ trình đã được Kiểm toán nhà nước xác nhận, đồng thời đề nghị Quốc hội xem xét, phê chuẩn.