Quảng Trị: Nâng chất lượng giám định pháp y, phục vụ tốt hoạt động tố tụng

Trong nhiều vụ án hình sự, tai nạn giao thông, cố ý gây thương tích, xâm hại thân thể hoặc các vụ việc cần xác định nguyên nhân tử vong, kết luận giám định pháp y là căn cứ quan trọng giúp cơ quan tiến hành tố tụng đánh giá chứng cứ, xác định tính chất, mức độ hành vi vi phạm.

Đối với lĩnh vực pháp y tâm thần, kết quả giám định còn có ý nghĩa đặc biệt trong việc xác định năng lực nhận thức, khả năng điều khiển hành vi của người liên quan. Đây là cơ sở để xem xét trách nhiệm hình sự, cũng như việc áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh theo đúng quy định pháp luật, bảo đảm xử lý vụ việc khách quan, nhân văn và đúng pháp luật.

UBND tỉnh Quảng Trị vừa ban hành Kế hoạch số 3039/KH-UBND về triển khai thực hiện Đề án “Tăng cường năng lực hệ thống giám định pháp y, pháp y tâm thần và bắt buộc chữa bệnh tâm thần giai đoạn 2026 - 2030” trên địa bàn tỉnh.

Theo kế hoạch, tỉnh Quảng Trị đặt mục tiêu xây dựng hệ thống giám định pháp y hoạt động tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, bảo đảm tính khách quan, khoa học. Việc này nhằm đáp ứng tốt hơn yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và phục vụ hiệu quả công tác điều tra, truy tố, xét xử.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được tỉnh xác định là từng bước hoàn thiện cơ sở vật chất, trang thiết bị cho Trung tâm Pháp y tỉnh. Đây là yêu cầu cần thiết trong bối cảnh hoạt động giám định ngày càng đòi hỏi tính chính xác, kịp thời và khả năng xử lý các vụ việc có tính chất phức tạp.

Cùng với đầu tư cơ sở vật chất, công tác xây dựng đội ngũ giám định viên có đủ số lượng, bảo đảm chất lượng, đáp ứng yêu cầu chuyên môn đến năm 2030 được chú trọng. Công tác đào tạo, bồi dưỡng, cập nhật kiến thức chuyên môn, nghiệp vụ và quy định pháp luật về giám định tư pháp, pháp y, pháp y tâm thần sẽ được triển khai thường xuyên, phù hợp với yêu cầu thực tiễn.

Đáng chú ý, kế hoạch cũng đặt ra nhiệm vụ đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong hoạt động pháp y. Tỉnh Quảng Trị sẽ từng bước số hóa hồ sơ, kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan liên quan nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, chuyên môn nghiệp vụ và khả năng truy xuất thông tin khi cần thiết.

Trong hoạt động tố tụng, mỗi kết luận giám định đều có thể tác động trực tiếp đến việc đánh giá chứng cứ, quyền lợi hợp pháp của người dân và kết quả giải quyết vụ án. Vì vậy, việc tăng cường kiểm tra, giám sát, phòng chống tiêu cực, vi phạm pháp luật trong lĩnh vực này được đặt ra như một yêu cầu quan trọng, nhằm bảo đảm tính độc lập, trung thực, khách quan của hoạt động giám định.

Bên cạnh đó, sẽ tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật về giám định tư pháp, pháp y và pháp y tâm thần. Việc nâng cao nhận thức cho cán bộ, công chức, viên chức và người dân góp phần bảo đảm hoạt động giám định được thực hiện đúng quy định, đúng thẩm quyền, hạn chế sai sót, khiếu nại phát sinh trong quá trình giải quyết vụ việc.

UBND tỉnh Quảng Trị giao Sở Y tế chủ trì, phối hợp với các sở, ngành, địa phương liên quan tổ chức triển khai kế hoạch đồng bộ, hiệu quả và đúng quy định. Việc tăng cường năng lực hệ thống giám định pháp y, pháp y tâm thần được kỳ vọng sẽ tạo thêm nền tảng chuyên môn vững chắc cho hoạt động tư pháp, góp phần bảo vệ công lý, bảo đảm an ninh, trật tự và phục vụ tốt hơn yêu cầu phát triển của tỉnh trong giai đoạn mới.