Quảng Ninh rà soát 14 chỉ tiêu để xã, phường đạt chuẩn tiếp cận pháp luật
Từ năm 2026, việc đánh giá cấp xã đạt chuẩn tiếp cận pháp luật được thực hiện theo Quyết định số 27/2025/QĐ-TTg và Thông tư số 15/2025/TT-BTP. Bộ tiêu chí được tinh gọn từ 5 tiêu chí, 20 chỉ tiêu xuống còn 3 tiêu chí, 14 chỉ tiêu. Quảng Ninh đang rà soát từng chỉ tiêu, hoàn thiện hồ sơ, chuẩn bị cho kỳ đánh giá đầu tiên theo quy định mới.
Pháp luật đi vào đời sống từ cơ sở
Tại phường Đông Mai, trợ giúp pháp lý được đưa trực tiếp đến cơ sở, giúp người dân thuộc diện được hỗ trợ hiểu quyền, nghĩa vụ và biết cách tiếp cận dịch vụ miễn phí khi phát sinh vướng mắc.
Cùng với trợ giúp pháp lý, phổ biến, giáo dục pháp luật được triển khai qua hội nghị, sinh hoạt khu dân cư, hệ thống thông tin cơ sở và các nền tảng số, gắn với hòa giải ở cơ sở. Cách làm này hướng tới việc đưa những quy định pháp luật đến gần hơn với các vấn đề người dân gặp trong đời sống.
Trong 9 tháng năm 2026, Sở Tư pháp tổ chức, phối hợp tổ chức 10 hội nghị, lớp tập huấn với 8.725 lượt người tham dự; kiểm tra công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, hòa giải ở cơ sở và chuẩn tiếp cận pháp luật tại 8 địa phương.
Hoạt động tuyên truyền trên môi trường số tiếp tục được duy trì với 225 bài viết trên Trang thông tin điện tử phổ biến, giáo dục pháp luật thành phố và 117 bài trên Zalo OA.
Cùng với tuyên truyền, hòa giải ở cơ sở được chú trọng nhằm xử lý mâu thuẫn, tranh chấp ngay từ địa bàn dân cư. Các địa phương tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ, kỹ năng cho tổ trưởng tổ hòa giải, hòa giải viên và cán bộ phụ trách.
Trợ giúp pháp lý cũng trở thành một kênh trực tiếp để người dân tiếp cận pháp luật. Trong 9 tháng, Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước thành phố tổ chức 24 hội nghị tại các xã, phường, với khoảng 2.300 lượt người tham dự; thụ lý 241 vụ việc của 241 người thuộc diện được trợ giúp pháp lý.
Không còn “cộng điểm” để bù chỉ tiêu
Điểm đáng chú ý từ năm 2026 là việc đánh giá cấp xã đạt chuẩn tiếp cận pháp luật được thực hiện theo Quyết định 27/2025/QĐ-TTg và Thông tư 15/2025/TT-BTP. Bộ tiêu chí được tinh gọn từ 5 tiêu chí, 20 chỉ tiêu xuống 3 tiêu chí, 14 chỉ tiêu.
Ba nhóm gồm: ban hành văn bản quy phạm pháp luật; tiếp cận thông tin, phổ biến, giáo dục pháp luật; hòa giải ở cơ sở. Trong đó, nhiều yêu cầu được lượng hóa cụ thể, từ ban hành và tự kiểm tra văn bản đến công khai thông tin, cung cấp thông tin theo yêu cầu, ứng dụng công nghệ số và giới thiệu về trợ giúp pháp lý.
Đáng chú ý, không áp dụng cách cộng điểm để bù giữa các tiêu chí. Theo quy định, nếu có chỉ tiêu không đạt thì cấp xã không đạt chuẩn trong năm đánh giá. Điều này khiến việc theo dõi, hoàn thiện từng tiêu chí phải được thực hiện xuyên suốt thay vì chờ đến cuối kỳ mới tổng hợp hồ sơ.
Tại Quảng Ninh, UBND tỉnh đã ban hành Công văn 629/UBND-NC ngày 14/2/2026 hướng dẫn tổ chức đánh giá, công nhận xã, phường, đặc khu đạt chuẩn tiếp cận pháp luật. Sở Tư pháp cũng xây dựng tài liệu hướng dẫn nghiệp vụ và bộ câu hỏi đáp phục vụ quá trình đánh giá.
Theo quy trình, số liệu đánh giá được tính từ ngày 1/11 năm trước đến ngày 31/10 của năm đánh giá. Sau khi tự đánh giá, UBND cấp xã phải tổ chức họp xem xét từng tiêu chí, chỉ tiêu; kết quả được niêm yết hoặc đăng tải công khai ít nhất 10 ngày để lấy ý kiến trước khi hoàn thiện hồ sơ.
Từ nay đến cuối năm, các xã, phường, đặc khu tập trung rà soát 14 chỉ tiêu, hoàn thiện tài liệu chứng minh và chuẩn bị cho kỳ đánh giá đầu tiên theo bộ tiêu chí mới.
Mục tiêu của việc xây dựng chuẩn tiếp cận pháp luật vì vậy không chỉ nằm ở một quyết định công nhận. Quan trọng hơn là bảo đảm người dân có thể biết, hiểu và sử dụng pháp luật thuận lợi hơn ngay tại nơi mình sinh sống.
