"Phủ xanh" không gian mạng

Truyền bá những giá trị tốt đẹp, nhân văn

Sự bùng nổ của Internet và mạng xã hội đã làm thay đổi căn bản cách con người tiếp cận thông tin: bất kỳ cá nhân nào cũng có thể tạo lập, lan truyền nội dung theo thời gian thực, khiến không gian mạng trở thành một không gian xã hội có ảnh hưởng trực tiếp đến nhận thức và hành vi.

Không gian này mang tính hai mặt rõ rệt, vừa là kênh lan tỏa giá trị tích cực, vừa bị các thế lực thù địch lợi dụng để phát tán thông tin sai lệch, gây nhiễu loạn và chia rẽ.

Thực tế cho thấy, thông tin sai dù thiếu cơ sở vẫn dễ lan rộng nếu đánh trúng tâm lý đám đông, trong khi thông tin chính thống đôi khi chưa đủ hấp dẫn để đạt độ lan tỏa tương xứng, vô hình trung tạo ra khoảng trống định hướng dư luận.

Khi thông tin sai đã lan rộng, việc đính chính thường khó khắc phục hoàn toàn do hiệu ứng “ấn tượng ban đầu”. Vì vậy, nếu chỉ phản bác theo cách bị động, công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng sẽ dễ rơi vào thế chạy theo, đối phó.

Từ thực tiễn đó, cần chuyển mạnh từ bị động sang chủ động định hướng, từ xử lý hậu quả sang kiến tạo và dẫn dắt dòng thông tin chủ lưu, một bước chuyển quan trọng trong tư duy tuyên truyền, giáo dục chính trị tư tưởng.

Theo đó, “phủ xanh thông tin tích cực” phải trở thành trọng tâm. Không chỉ phản bác cái sai mà chủ động sản xuất, lan tỏa nội dung tích cực, có chiều sâu, gần gũi và phù hợp với môi trường số.

Khi dòng thông tin tích cực được duy trì ổn định và lan tỏa mạnh, sẽ tạo thế chủ động trong định hướng dư luận, qua đó nâng cao hiệu quả bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Để “phủ xanh không gian mạng”, cần đổi mới toàn diện nội dung và cách truyền tải, bảo đảm thông tin không chỉ chính xác mà còn sinh động, dễ tiếp cận và có sức lan tỏa.

Hạn chế hiện nay là thông tin chính thống còn khuôn mẫu, nặng hành chính, thiếu yếu tố kể chuyện và cảm xúc, trong khi thông tin sai lệch lại ngắn gọn, gây chú ý nên dễ lan nhanh.

Vì vậy, cần chuyển từ truyền đạt thuần túy sang cách tiếp cận kể chuyện, lấy con người và đời sống làm trung tâm; chú trọng các câu chuyện thực, tấm gương điển hình để tăng sức thuyết phục.

Đồng thời, đa dạng hóa hình thức như video ngắn, đồ họa, podcast; “đóng gói” nội dung ngắn gọn, dễ hiểu, dễ chia sẻ. Cùng với đó, nâng cao tốc độ phản ứng, cung cấp thông tin kịp thời, đầy đủ, chính xác để tránh bị lấn át trong môi trường số.

Xây dựng môi trường thông tin lành mạnh

Để quá trình “phủ xanh không gian mạng” đạt hiệu quả bền vững, cần từng bước hình thành một hệ sinh thái thông tin tích cực mang tính liên thông, trong đó có sự phối hợp nhịp nhàng giữa báo chí chính thống, các nền tảng mạng xã hội và cộng đồng người sử dụng.

Trong cấu trúc hệ sinh thái này, báo chí chính thống giữ vai trò nòng cốt trong việc cung cấp thông tin chính xác, định hướng dư luận và thực hiện chức năng thẩm định, kiểm chứng thông tin.

Tuy nhiên, trước sự phát triển của truyền thông số đa nền tảng, báo chí không thể chỉ vận hành theo mô hình truyền thống mà cần chủ động mở rộng sự hiện diện trên không gian mạng, tận dụng hiệu quả các kênh truyền thông mới để gia tăng khả năng tiếp cận công chúng.

Theo đó, mỗi sản phẩm báo chí cần vượt ra khỏi khuôn khổ cung cấp thông tin đơn thuần, mà phải được đầu tư theo hướng có tính tương tác cao, dễ chia sẻ và tạo được hiệu ứng lan tỏa.

Sự kết hợp giữa nội dung có chiều sâu và hình thức thể hiện hiện đại, linh hoạt sẽ góp phần nâng cao sức hấp dẫn của thông tin tích cực trong môi trường số.

Bên cạnh vai trò của báo chí, cần phát huy hiệu quả của các chủ thể trung gian truyền thông như người có ảnh hưởng trên mạng xã hội, các nhà sáng tạo nội dung số và các cộng đồng trực tuyến.

Khi thông tin chính thống được truyền tải qua nhiều kênh, nhiều góc nhìn khác nhau, mức độ tiếp cận và khả năng thuyết phục đối với công chúng sẽ được nâng cao rõ rệt.

Không gian mạng vốn là môi trường mở, nơi mỗi cá nhân đều có thể tham gia vào quá trình sản xuất và lan truyền thông tin. Vì vậy, việc nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm và năng lực “tự bảo vệ trước thông tin sai lệch” của người dân có ý nghĩa hết sức quan trọng. Một cộng đồng có khả năng chọn lọc, kiểm chứng thông tin tốt sẽ hạn chế đáng kể tác động của các nguồn tin sai lệch.

Khi mỗi cá nhân chủ động chia sẻ các giá trị tích cực, đồng thời có thái độ tỉnh táo, chủ động phản biện trước thông tin chưa được kiểm chứng, môi trường thông tin sẽ từng bước được cải thiện theo hướng lành mạnh hơn.

Đặc biệt, lực lượng đoàn viên, thanh niên, sinh viên với lợi thế về công nghệ và khả năng thích ứng nhanh cần được phát huy vai trò tiên phong trong việc lan tỏa các nội dung tích cực trên không gian mạng.

Thực tiễn ở nhiều địa phương cho thấy, khi các mô hình truyền thông cơ sở được tổ chức bài bản, nội dung gần gũi, kịp thời và phù hợp với nhu cầu thực tiễn, đã tạo được sức hút lớn đối với người dân, qua đó góp phần định hướng dư luận xã hội theo hướng tích cực.

Các kênh thông tin cơ sở, các chiến dịch tuyên truyền gương điển hình tiên tiến đã và đang trở thành những mô hình tiêu biểu trong việc xây dựng môi trường thông tin lành mạnh.

Có thể khẳng định rằng, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong bối cảnh chuyển đổi số là trách nhiệm của toàn xã hội, không chỉ của riêng một lực lượng hay tổ chức nào. Khi mỗi cá nhân trở thành một “hạt nhân” lan tỏa thông tin tích cực, cả hệ thống sẽ hình thành một mạng lưới thông tin vững chắc, có sức bao phủ rộng và ổn định.

Từ đó cho thấy, yêu cầu đặt ra không chỉ là phản bác thông tin sai trái, mà quan trọng hơn là chủ động định hướng và dẫn dắt dòng chảy thông tin xã hội.

Khi những giá trị đúng đắn, tích cực được lan tỏa mạnh mẽ và trở thành dòng chảy chủ đạo, niềm tin xã hội sẽ được củng cố từ chính đời sống thực tiễn, tạo nền tảng vững chắc cho sự ổn định và phát triển bền vững của đất nước.