Phối hợp liên ngành - Nâng cao chất lượng giải quyết án

Chủ động phối hợp ngay từ giai đoạn đầu giải quyết vụ án

Mỗi vụ án, vụ việc đều có những đặc điểm, tính chất riêng, đòi hỏi quá trình điều tra, truy tố và xét xử phải được thực hiện trên cơ sở đánh giá toàn diện các tài liệu, chứng cứ, bảo đảm khách quan và đúng quy định của pháp luật. Trong thực tiễn, không ít vụ án phát sinh những khó khăn trong quá trình thu thập, đánh giá chứng cứ hoặc áp dụng pháp luật. Vì vậy, việc duy trì cơ chế phối hợp thường xuyên giữa các cơ quan tiến hành tố tụng trở thành giải pháp quan trọng nhằm thống nhất nhận thức, quan điểm xử lý, nâng cao chất lượng giải quyết các vụ án.

Tại Quảng Ninh, Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh cùng Viện kiểm sát nhân dân và Tòa án nhân dân hai cấp luôn duy trì sự phối hợp thông qua các cuộc họp liên ngành định kỳ và các cuộc trao đổi nghiệp vụ đối với từng vụ việc cụ thể. Nội dung phối hợp tập trung vào việc rà soát tiến độ giải quyết án, đánh giá hệ thống tài liệu, chứng cứ, phân tích những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn và thống nhất hướng xử lý đối với từng vụ án theo đúng quy định của pháp luật.

Đối với những vụ án có tính chất phức tạp hoặc còn nhiều quan điểm khác nhau trong quá trình áp dụng pháp luật, các cơ quan tiến hành tố tụng cùng trao đổi trên tinh thần khách quan, thượng tôn pháp luật; xác định rõ những nội dung cần tiếp tục xác minh, bổ sung chứng cứ, qua đó bảo đảm mọi quyết định tố tụng đều có căn cứ vững chắc, đúng người, đúng tội, đúng pháp luật.

Phát huy vai trò của từng cơ quan nhưng không chồng chéo chức năng

Một trong những nguyên tắc xuyên suốt của cơ chế phối hợp liên ngành là tôn trọng đầy đủ chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền của mỗi cơ quan tiến hành tố tụng theo quy định của pháp luật. Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát và Tòa án phối hợp trên tinh thần trao đổi nghiệp vụ, thống nhất nhận thức pháp luật, nhưng không làm thay, không can thiệp vào hoạt động thuộc thẩm quyền của nhau.

Trong quá trình giải quyết các vụ án, từng cơ quan đều phát huy tốt vai trò theo chức năng được giao. Cơ quan điều tra tập trung thu thập, đánh giá chứng cứ, làm rõ sự thật khách quan của vụ án; Viện kiểm sát thực hiện tốt chức năng thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp; Tòa án nghiên cứu toàn diện hồ sơ, xét xử độc lập và chỉ tuân theo pháp luật.

Sự phối hợp được thực hiện trên tinh thần trao đổi nghiệp vụ, thống nhất nhận thức pháp luật, không làm thay chức năng của nhau, qua đó vừa phát huy hiệu quả của từng cơ quan, vừa bảo đảm chất lượng chung của hoạt động tố tụng. Chính nguyên tắc này đã tạo sự đồng thuận trong quá trình giải quyết các vụ án, đồng thời bảo đảm mọi quyết định tố tụng đều được xem xét khách quan, toàn diện, đúng quy định của pháp luật.

Tháo gỡ vướng mắc, nâng cao chất lượng giải quyết án

Thực tế cho thấy, việc phối hợp ngay từ giai đoạn đầu của quá trình giải quyết vụ án đã góp phần hạn chế những khó khăn trong điều tra, truy tố và xét xử; giảm tình trạng trả hồ sơ điều tra bổ sung do thiếu chứng cứ hoặc chưa thống nhất quan điểm xử lý; đồng thời nâng cao trách nhiệm của Điều tra viên, Kiểm sát viên và Thẩm phán trong từng khâu tố tụng.

Một trong những nội dung được các cơ quan liên ngành đặc biệt quan tâm là duy trì cơ chế họp liên ngành để cùng đánh giá, thống nhất phương hướng giải quyết đối với các vụ án còn khó khăn, vướng mắc. Tại các cuộc họp, đại diện Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát và Tòa án cùng xem xét toàn diện tài liệu, chứng cứ đã thu thập, phân tích những vấn đề còn có ý kiến khác nhau trong quá trình áp dụng pháp luật, từ đó thống nhất quan điểm xử lý và xác định những nội dung cần tiếp tục xác minh, bổ sung nhằm bảo đảm việc giải quyết vụ án khách quan, toàn diện.

Theo Đại tá Đỗ Đình Thạch, Chánh Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra, Phó Thủ trưởng Thường trực Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Quảng Ninh, việc duy trì cơ chế phối hợp liên ngành có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong nâng cao chất lượng giải quyết các vụ án, nhất là những vụ án phức tạp, còn nhiều khó khăn, vướng mắc. Theo đồng chí, các Điều tra viên cần tiếp tục phát huy tinh thần trách nhiệm, chủ động phối hợp với Kiểm sát viên và Thẩm phán ngay từ giai đoạn đầu của quá trình giải quyết vụ án; thường xuyên trao đổi, thống nhất quan điểm xử lý trên cơ sở quy định của pháp luật và các tài liệu, chứng cứ khách quan. Đồng thời, các cơ quan tiến hành tố tụng cần tiếp tục phát huy hiệu quả cơ chế phối hợp, kịp thời tháo gỡ những khó khăn phát sinh trong thực tiễn, bảo đảm mọi hành vi phạm tội đều được phát hiện và xử lý nghiêm minh, đúng người, đúng tội, đúng pháp luật; không để xảy ra oan, sai hoặc bỏ lọt tội phạm.

Đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp trong giai đoạn mới

Trong bối cảnh tiếp tục đẩy mạnh cải cách tư pháp, yêu cầu đặt ra đối với các cơ quan tiến hành tố tụng không chỉ là giải quyết vụ án đúng pháp luật mà còn phải không ngừng nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động, bảo đảm tính khách quan, minh bạch và công bằng trong hoạt động tư pháp.

Việc duy trì hiệu quả cơ chế phối hợp liên ngành tại Quảng Ninh đã góp phần tạo sự thống nhất trong nhận thức và áp dụng pháp luật giữa Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát và Tòa án. Trên cơ sở phát huy đầy đủ chức năng, nhiệm vụ của từng ngành, các cơ quan tiến hành tố tụng kịp thời trao đổi, tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn, đồng thời vẫn bảo đảm nguyên tắc độc lập trong thực hiện chức năng theo quy định của pháp luật.

Thực tiễn cho thấy, cơ chế phối hợp chặt chẽ không chỉ góp phần nâng cao chất lượng điều tra, truy tố, xét xử, hạn chế việc trả hồ sơ điều tra bổ sung, phòng ngừa oan, sai và bỏ lọt tội phạm mà còn đáp ứng yêu cầu xây dựng nền tư pháp chuyên nghiệp, hiện đại, liêm chính. Đây cũng là nền tảng quan trọng để củng cố niềm tin của Nhân dân đối với các cơ quan bảo vệ pháp luật, góp phần bảo vệ công lý, giữ vững kỷ cương pháp luật và bảo đảm an ninh, trật tự trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh.