Phải có chế tài đủ mạnh để ngăn thông đồng, dìm giá, bỏ cọc

Tăng chế tài, ngăn thao túng đấu giá

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho rằng, việc hoàn thiện dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) cần bảo đảm phân định rõ phạm vi điều chỉnh, tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật.

Theo đó, Luật Đấu giá tài sản chỉ nên tập trung quy định thống nhất về trình tự, thủ tục và tổ chức cuộc đấu giá, không đi quá sâu vào những nội dung thuộc phạm vi điều chỉnh của pháp luật chuyên ngành.

Các vấn đề trước và sau cuộc đấu giá như điều kiện đưa tài sản ra đấu giá, xác định giá khởi điểm, thẩm quyền quyết định đấu giá, phê duyệt kết quả, nộp tiền và giao tài sản cần được quy định trong các luật chuyên ngành có liên quan.

Đồng thời, cần nghiên cứu bổ sung nguyên tắc xử lý xung đột pháp lý khi pháp luật chuyên ngành thay đổi, bảo đảm không tạo ra khoảng trống pháp luật hoặc những quy định thiếu thống nhất.

Đối với việc phòng, chống thông đồng, dìm giá, bỏ cọc, Chủ tịch Quốc hội nhận định đây là những vấn đề bức xúc trong thực tiễn, liên quan trực tiếp đến yêu cầu phòng, chống tham nhũng, tiêu cực và bảo vệ tài sản công. Đặc biệt, trong lĩnh vực đất đai, hành vi thao túng đấu giá có thể tác động tiêu cực đến thị trường bất động sản, ảnh hưởng đến lợi ích của Nhà nước, người dân và doanh nghiệp.

Để khắc phục tình trạng này, Chủ tịch Quốc hội đề nghị nghiên cứu nâng mức tiền đặt trước đối với đấu giá quyền sử dụng đất ở cho cá nhân lên từ 20% đến 50%, trên cơ sở luật hóa các quy định có liên quan của Chính phủ; đồng thời xem xét mở rộng có chọn lọc đối với một số loại tài sản có nguy cơ bị thao túng.

Cùng với đó, cần bổ sung các hành vi bị nghiêm cấm như tiết lộ danh sách, hồ sơ người tham gia đấu giá trước thời điểm được phép công khai; can thiệp, chỉ đạo trái quy định trong việc lựa chọn tổ chức hành nghề đấu giá tài sản và đấu giá viên.

Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị nghiên cứu quy định cấm tham gia đấu giá từ 6 tháng đến 5 năm đối với trường hợp trúng đấu giá nhưng bỏ cọc hoặc có hành vi thông đồng, tùy theo tính chất, mức độ vi phạm; đồng thời công khai danh sách các trường hợp vi phạm trên Cổng Đấu giá tài sản quốc gia.

“Phải có những chế tài đủ mạnh để ngăn chặn tình trạng thông đồng, dìm giá, bỏ cọc, nhất là đối với đấu giá quyền sử dụng đất”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Đẩy mạnh đấu giá trực tuyến, nâng cao trách nhiệm đấu giá viên

Chủ tịch Quốc hội bày tỏ đồng tình với đề xuất đẩy mạnh đấu giá trực tuyến, coi đây là yêu cầu phù hợp với chủ trương chuyển đổi số quốc gia, xây dựng Chính phủ số và hiện đại hóa hoạt động quản lý nhà nước.

Tuy nhiên, cần nghiên cứu ưu tiên đấu giá trực tuyến đối với hầu hết các loại tài sản, trừ những trường hợp đặc thù được quy định cụ thể. Đồng thời, xây dựng, hoàn thiện Cổng Đấu giá tài sản quốc gia do cơ quan nhà nước quản lý, bảo đảm các yêu cầu về định danh, xác thực điện tử, an toàn, an ninh thông tin và bảo vệ dữ liệu.

Dự thảo Luật cũng cần bổ sung các hành vi bị nghiêm cấm liên quan đến can thiệp trái phép vào hệ thống đấu giá trực tuyến, gian lận bằng công nghệ, bảo đảm đồng bộ với pháp luật về giao dịch điện tử, an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Bên cạnh đó, cần rà soát, cắt giảm tối đa những thủ tục hành chính không còn phù hợp với môi trường số. Việc niêm yết thông tin đấu giá tại trụ sở UBND cấp xã chỉ nên là hình thức bổ trợ, không nhất thiết bắt buộc nếu thông tin đã được công khai đầy đủ, minh bạch trên hệ thống đấu giá quốc gia theo quy định.

Về chất lượng đội ngũ đấu giá viên và trách nhiệm của các tổ chức hành nghề đấu giá, Chủ tịch Quốc hội đề nghị nghiên cứu mở rộng điều kiện về chuyên ngành đào tạo đối với người trở thành đấu giá viên, gắn với yêu cầu bồi dưỡng bắt buộc hằng năm về đạo đức nghề nghiệp, kỹ năng hành nghề và cập nhật kiến thức pháp luật.

Đồng thời, cần tăng cường trách nhiệm của tổ chức hành nghề và đấu giá viên trong phát hiện, ngăn chặn hành vi thông đồng, dìm giá; quy định rõ quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm trong việc tạm dừng, dừng hoặc hủy cuộc đấu giá khi phát hiện vi phạm. Cơ chế khiếu nại, khởi kiện cũng cần được làm rõ nhằm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người tham gia đấu giá.

Theo Chủ tịch Quốc hội, dù pháp luật được xây dựng chặt chẽ đến đâu thì yếu tố con người vẫn giữ vai trò quyết định. Nếu đấu giá viên và các tổ chức hành nghề thực hiện tốt trách nhiệm, hoạt động đấu giá sẽ đạt hiệu quả; ngược lại, nếu thiếu trách nhiệm hoặc có hành vi tiêu cực thì cần có cơ chế kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm.