Niềm tin Công lý số 4: Phán quyết trả lại tên cho mẹ của hai liệt sĩ
Hơn nửa thế kỷ sau ngày những người lính ngã xuống, có những gia đình vẫn miệt mài đi tìm sự thống nhất trong những trang hồ sơ về người đã khuất. Có những vướng mắc tưởng như chỉ là khác biệt về một cái tên, nhưng lại trở thành nút thắt kéo dài hàng chục năm. Trong câu chuyện của gia đình ông Phạm Hữu Nam, nút thắt ấy đã được tháo gỡ bằng một phán quyết của Tòa án.
Hơn 12 năm, ông Nam nhiều lần tìm đến các cơ quan chức năng để làm rõ sự khác biệt về tên của người bà đã khuất. Trong hồ sơ của hai liệt sĩ trong cùng một gia đình, người mẹ được ghi với hai tên gọi khác nhau: Nguyễn Thị Trái và Nguyễn Thị Ngô. Sự khác biệt tưởng chừng nhỏ, nhưng lại ảnh hưởng trực tiếp đến việc thống nhất hồ sơ người có công và thực hiện các chính sách tri ân đối với gia đình liệt sĩ.
Để giải quyết vướng mắc này, các tài liệu liên quan được rà soát, xác minh từ nhiều nguồn. Trên cơ sở hồ sơ, chứng cứ và kết quả xác minh, vụ việc được đưa đến TAND khu vực 1 - Hà Nội để giải quyết theo quy định pháp luật.
Tại đây, vai trò của Tòa án không chỉ dừng lại ở việc xem xét một yêu cầu dân sự. Đó còn là quá trình thận trọng đánh giá những tài liệu đã được lưu giữ qua nhiều thập kỷ, đối chiếu các thông tin về nhân thân, quan hệ gia đình và làm rõ sự thật phía sau hai tên gọi.
Sau khi xem xét toàn diện các tài liệu, chứng cứ, TAND khu vực 1 - Hà Nội đã đưa ra phán quyết xác định cụ Nguyễn Thị Trái và cụ Nguyễn Thị Ngô là cùng một người; đồng thời xác định cụ Nguyễn Thị Trái, tức Nguyễn Thị Ngô, là mẹ đẻ của hai liệt sĩ Phạm Ngô và Phạm Văn Hữu.
Phán quyết của Tòa án đã tháo gỡ nút thắt kéo dài hơn 12 năm, tạo cơ sở pháp lý để thống nhất hồ sơ người có công và thực hiện các chính sách tri ân đối với gia đình.
Đằng sau một quyết định của Tòa án là câu chuyện về trách nhiệm làm sáng tỏ sự thật. Khi những giấy tờ đã đi qua nhiều thập kỷ không còn thống nhất, Tòa án phải tìm ra mối liên hệ giữa từng tài liệu, từng thông tin, để đưa ra một quyết định có căn cứ pháp luật.
Với gia đình ông Phạm Hữu Nam, đó cũng là thời điểm hơn 12 năm chờ đợi có được câu trả lời. Người bà đã được xác định đúng tên; mối quan hệ mẹ - con của hai liệt sĩ được pháp luật công nhận.
Câu chuyện cho thấy công lý không chỉ được thể hiện trong những vụ án lớn. Đôi khi, công lý bắt đầu từ việc xác định đúng một cái tên, trả lại đúng một mối quan hệ và tháo gỡ một vướng mắc đã tồn tại qua nhiều thế hệ.
Và trong hành trình ấy, phán quyết của Tòa án trở thành căn cứ pháp lý để sự thật được ghi nhận, để chính sách đối với người có công được thực hiện và để đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” tiếp tục được nối dài bằng trách nhiệm của các cơ quan bảo vệ pháp luật.
“Niềm tin Công lý” số 4 – “Phán quyết trả lại tên cho mẹ của hai liệt sĩ”, phát sóng lúc 20h55 thứ Tư, ngày 30/9, trên Kênh VTV1 – Đài Truyền hình Việt Nam.
