Những con số choáng ngợp phía sau màn kịch livestream ở vụ án “cắt đá tìm ngọc”

Trong hai ngày 4 và 5/11, TAND TP. Quảng Ninh mở phiên tòa xét xử sơ thẩm 36 bị cáo về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” thông qua hình thức livestream trên mạng xã hội Facebook. Hồ sơ vụ án hé lộ quy mô đặc biệt lớn của đường dây cùng những thủ đoạn tinh vi được các đối tượng sử dụng để dựng màn kịch mua bán đá quý, đánh vào tâm lý tò mò, ham lợi của người xem nhằm chiếm đoạt tài sản.

Hơn 32.000 người sập bẫy, số tiền chiếm đoạt hơn 263 tỷ đồng

Theo cáo trạng của Viện KSND tỉnh Quảng Ninh, từ tháng 10/2024 đến tháng 4/2025, các đối tượng đã thực hiện hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tổng số tiền 263.924.733.971 đồng của 32.167 người bị hại.

Thông qua các phiên livestream trên Facebook, những viên đá thô được giới thiệu có khả năng chứa ngọc quý, mang lại giá trị kinh tế lớn. Người xem được mời gọi bỏ tiền mua đá, mua suất cắt đá hoặc góp tiền tham gia với hy vọng tìm được viên ngọc có giá trị cao.

Để thu hút người tham gia, các đối tượng xây dựng nhiều Fanpage với tên gọi hấp dẫn như “Đế Vương Lục Bảo”, “Đá ngọc thô”, “Phỉ thúy thiên bảo”, “Đá may mắn”… Những lời quảng cáo về giá trị của ngọc quý, cơ hội nhận được tài sản lớn được lồng ghép trong các phiên phát trực tiếp, tạo cảm giác đây là hoạt động mua bán có thật.

Đáng chú ý, phía sau những buổi livestream là một kịch bản được chuẩn bị từ trước. Các đối tượng phân công người trực tiếp phát sóng, người bình luận, tạo tương tác và người thực hiện các công việc liên quan đến giao dịch.

Những tài khoản Facebook được sử dụng để bình luận, liên tục thể hiện sự hào hứng, đặt tiền tham gia hoặc thông báo nhận được phần thưởng có giá trị. Hiệu ứng đám đông được tạo dựng khiến người xem dễ tin rằng nhiều người đã kiếm được tiền từ hoạt động này, từ đó nảy sinh tâm lý muốn thử vận may.

Tuy nhiên, theo cáo trạng, kết quả cắt đá không đơn thuần phụ thuộc vào may rủi như cách các đối tượng quảng bá. Những thủ đoạn gian dối được sử dụng nhằm khiến người tham gia tin tưởng, tiếp tục bỏ tiền vào hoạt động này.

114.253 giao dịch qua 25 tài khoản ngân hàng

Một trong những dữ liệu đáng chú ý nhất của vụ án là 114.253 giao dịch được thực hiện qua 25 tài khoản ngân hàng. Con số này phần nào cho thấy quy mô hoạt động và cách thức tổ chức tiếp nhận tiền của đường dây.

Theo hồ sơ vụ án, các đối tượng sử dụng nhiều tài khoản ngân hàng để nhận tiền từ người tham gia. Hoạt động chuyển tiền được hướng dẫn, theo dõi và điều phối thông qua bộ phận chăm sóc khách hàng.

Người chơi được yêu cầu chuyển tiền đặt cọc, mua suất đá hoặc thanh toán các khoản liên quan đến phần thưởng. Khi đã tạo được lòng tin, các đối tượng tiếp tục đưa ra nhiều lý do để yêu cầu chuyển thêm tiền.

Đặc biệt, khi người tham gia được thông báo đã cắt trúng ngọc quý, thay vì nhận được phần thưởng như kỳ vọng, họ tiếp tục bị yêu cầu nộp các khoản tiền như thuế, phí nhận thưởng, phí xác minh, phí làm hóa đơn hoặc xử lý giao dịch.

Để củng cố niềm tin, các đối tượng còn sử dụng hình ảnh giao dịch chuyển tiền giả, khiến người xem tưởng rằng những người chơi trước đó đã thực sự nhận được tiền thưởng.

Đây là mắt xích quan trọng trong kịch bản lừa đảo: từ khoản tiền ban đầu, các đối tượng liên tục tạo ra những lý do mới để yêu cầu người tham gia chuyển thêm tiền. Tâm lý muốn nhận lại khoản thưởng đã được hứa hẹn khiến nhiều người tiếp tục chuyển tiền, dù trước đó đã phát sinh thiệt hại.

Những viên đá được xử lý để tạo hình ngọc quý

Một chi tiết đáng chú ý khác của vụ án nằm ở chính những viên đá được sử dụng trong các phiên livestream.

Theo tài liệu trong cáo trạng, các đối tượng sử dụng đá hoa trắng, đá Quarzit đã qua xử lý màu để tạo hình thức giống đá ngọc quý, phục vụ hoạt động livestream và đánh lừa người tham gia.

Kết luận giám định đối với 3 viên đá do Vũ Văn Hải giao nộp cho thấy, một viên là đá hoa trắng được nhuộm xanh mặt ngoài rồi phủ sơn đen; hai viên còn lại là đá hoa trắng, một đầu ghép với đá Quarzit đã xử lý màu, được nhuộm xanh và phủ sơn đen.

Những vật liệu này được xử lý, tạo hình nhằm khiến người xem tin rằng họ đang chứng kiến hoạt động tìm kiếm ngọc quý thực sự. Trong khi đó, người tham gia chỉ có thể quan sát qua màn hình điện thoại, không có điều kiện trực tiếp kiểm tra chất liệu, nguồn gốc hay giá trị thực tế của viên đá.

36 bị cáo và đường dây được tổ chức theo nhiều bộ phận

Đằng sau những phiên livestream là sự phân công công việc giữa nhiều đối tượng. Theo cáo trạng, hoạt động này có các bộ phận thực hiện những nhiệm vụ khác nhau, từ người trực tiếp livestream, người sử dụng tài khoản Facebook để bình luận, người chăm sóc khách hàng đến người thực hiện việc cắt đá.

Trong đó, người livestream có nhiệm vụ giới thiệu cách chơi, quảng bá những viên đá và thông báo kết quả. Các tài khoản Facebook ảo liên tục bình luận, tạo cảm giác có nhiều người đang tham gia, đặt tiền và nhận thưởng.

Bộ phận chăm sóc khách hàng trực tiếp trao đổi, hướng dẫn người chơi chuyển tiền, giải thích các khoản phí và tiếp tục dẫn dụ họ tham gia những lượt tiếp theo. Những người trực tiếp cắt đá thực hiện theo sự điều hành, phối hợp của các đối tượng tổ chức.

Đáng chú ý, hoạt động này còn có sự tham gia của các đối tượng người Trung Quốc. Theo nội dung cáo trạng, từ khoảng tháng 8/2024, một nhóm người Trung Quốc đã tuyển dụng công dân Việt Nam tại khu vực biên giới, tổ chức đưa sang thành phố Đông Hưng, tỉnh Quảng Tây, Trung Quốc để tham gia hoạt động livestream.

Các đối tượng thuê địa điểm, bố trí nơi ăn nghỉ và tổ chức các phòng livestream. Người tham gia được trả mức lương khoảng 4.000–7.000 nhân dân tệ mỗi tháng, ngoài ra còn có khoản hoa hồng theo tỷ lệ được thỏa thuận.

Việc phân chia nhiệm vụ, bố trí nhân sự và tổ chức hoạt động theo từng bộ phận cho thấy đây không phải hành vi phạm tội mang tính tự phát của một vài cá nhân mà là hoạt động có sự chuẩn bị, điều hành và phối hợp.

Cảnh giác trước những lời mời gọi kiếm tiền dễ dàng

Vụ án là lời cảnh báo về những phương thức lừa đảo ngày càng tinh vi trên không gian mạng, đặc biệt là các hoạt động được núp bóng kinh doanh, đầu tư hoặc trò chơi may rủi.

Thực tế, người dùng mạng xã hội có thể dễ dàng bị tác động bởi những phiên livestream có lượng tương tác lớn, nhiều bình luận tích cực hoặc hình ảnh người tham gia nhận được lợi ích vật chất. Tuy nhiên, những yếu tố này hoàn toàn có thể được dàn dựng nhằm tạo lòng tin và thúc đẩy người xem chuyển tiền.

Người dân cần đặc biệt cảnh giác với các hoạt động yêu cầu chuyển tiền để tham gia trò chơi, mua suất đầu tư hoặc nhận phần thưởng có giá trị lớn nhưng không có cơ chế giao dịch rõ ràng. Không nên lấy những bình luận trên livestream hay hình ảnh trúng thưởng làm căn cứ xác định tính minh bạch của hoạt động mua bán.

Đặc biệt, cần thận trọng trước những yêu cầu nộp thêm tiền dưới danh nghĩa thuế, phí xác minh, phí nhận thưởng khi chưa kiểm chứng được tính hợp pháp của giao dịch.

Khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo, người dân cần dừng ngay việc chuyển tiền, lưu giữ các bằng chứng liên quan như nội dung livestream, tin nhắn, số tài khoản nhận tiền và lịch sử giao dịch để cung cấp cho cơ quan chức năng.

Vụ án 36 bị cáo trong đường dây livestream “cắt đá tìm ngọc” đang được xét xử tại Quảng Ninh là lời cảnh tỉnh đối với người dùng mạng xã hội trước những hình thức lừa đảo được ngụy trang dưới vỏ bọc kinh doanh, giải trí và trò chơi may rủi.

Những con số trong vụ án không chỉ phản ánh hậu quả đặc biệt nghiêm trọng mà còn cho thấy mức độ nguy hiểm của việc lợi dụng mạng xã hội để tổ chức hoạt động phạm tội. Trước những lời quảng cáo hấp dẫn và viễn cảnh kiếm tiền dễ dàng, sự tỉnh táo, thận trọng và khả năng kiểm chứng thông tin chính là hàng rào bảo vệ tài sản của mỗi người.