Nhiều thủ đoạn tinh vi của hàng giả, vi phạm sở hữu trí tuệ trong thời đại số

Đây cũng là nội dung trọng tâm của hội thảo chuyên đề do Chi cục Quản lý thị trường (QLTT) Thanh Hóa phối hợp với Công ty TNHH Sở hữu trí tuệ S&O tổ chức, nhằm trang bị kiến thức thực tiễn về phân biệt hàng thật - hàng giả và cập nhật các phương thức, thủ đoạn vi phạm mới.

Ông Hoàng Công Lợi, Phó Chi cục trưởng Chi cục QLTT Thanh Hóa cho biết, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử và mạng xã hội, các đối tượng vi phạm ngày càng thay đổi phương thức hoạt động, khiến công tác phát hiện và xử lý gặp nhiều khó khăn.

Nếu như trước đây hàng giả chủ yếu được tiêu thụ tại các chợ truyền thống hoặc cửa hàng nhỏ lẻ thì hiện nay, hoạt động mua bán đã chuyển mạnh sang các sàn thương mại điện tử, nền tảng mạng xã hội và hình thức phát trực tiếp (livestream).

Nhiều đối tượng sử dụng tài khoản ảo, thường xuyên thay đổi địa chỉ kinh doanh, thuê đơn vị vận chuyển trung gian hoặc chia nhỏ đơn hàng để né tránh sự kiểm tra của cơ quan chức năng.

Không ít sản phẩm được quảng cáo là "hàng xách tay", "hàng tồn kho", "hàng thanh lý" nhằm tạo niềm tin cho người tiêu dùng, trong khi thực chất là hàng giả hoặc hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Đáng chú ý, công nghệ sản xuất hàng giả ngày càng tinh vi. Bao bì, tem chống giả, mã QR, nhãn mác, logo, thậm chí cả hóa đơn và chứng từ cũng được làm giả với độ giống rất cao, khiến người tiêu dùng và cả lực lượng chức năng gặp nhiều khó khăn trong việc nhận diện nếu không được trang bị kiến thức chuyên sâu hoặc có sự hỗ trợ từ các chủ thể quyền.

Thực tế công tác kiểm tra, kiểm soát tại Thanh Hóa cũng phản ánh rõ những diễn biến đáng lo ngại này. Theo ông Hoàng Công Lợi, trong 7 tháng đầu năm 2026, Chi cục QLTT Thanh Hóa đã phát hiện và xử lý 229 vụ vi phạm liên quan đến hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ và hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Tổng số tiền xử phạt vi phạm hành chính đạt 2,97 tỷ đồng; trị giá tang vật bị tịch thu hơn 312 triệu đồng; giá trị hàng hóa buộc áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả gần 7,9 tỷ đồng.

Các mặt hàng vi phạm tập trung vào nhóm sản phẩm có nhu cầu tiêu dùng lớn và giá trị thương hiệu cao như giày dép, quần áo, túi xách, mỹ phẩm, phụ kiện thời trang, kính mắt và linh kiện điện thoại giả mạo các nhãn hiệu nổi tiếng như Ray-Ban, Oakley, New Balance, Longchamp...

Đây đều là những mặt hàng mang lại lợi nhuận lớn cho các đối tượng vi phạm do chi phí sản xuất thấp nhưng được bán với giá tiệm cận hàng chính hãng, gây thiệt hại trực tiếp cho doanh nghiệp, người tiêu dùng và môi trường cạnh tranh lành mạnh.

Khác với các buổi tập huấn lý thuyết, chương trình lần này tập trung vào các tình huống thực tế. Thông qua việc đối chiếu trực quan giữa sản phẩm chính hãng và hàng giả, các học viên được hướng dẫn nhận biết sự khác biệt về chất liệu, đường may, kiểu dáng, tem nhãn, mã sản phẩm, bao bì, logo, công nghệ in ấn và các yếu tố bảo mật đặc trưng của từng thương hiệu.

Những dấu hiệu tưởng chừng rất nhỏ nhưng lại là căn cứ quan trọng để xác định hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trong quá trình kiểm tra thực tế.

Bên cạnh kỹ năng nhận diện, các chuyên gia cũng chia sẻ kinh nghiệm phối hợp với chủ thể quyền trong xác minh nguồn gốc hàng hóa, giám định dấu hiệu vi phạm, thu thập chứng cứ và hoàn thiện hồ sơ xử lý theo đúng quy định của pháp luật. Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng bởi nhiều vụ việc hiện nay đòi hỏi phải có sự xác nhận từ chính doanh nghiệp sở hữu nhãn hiệu mới đủ căn cứ xử lý.

Không khí hội thảo diễn ra sôi nổi với nhiều trao đổi giữa lực lượng QLTT và các chuyên gia bảo vệ thương hiệu. Nhiều tình huống phát sinh trong thực tiễn kiểm tra thị trường đã được phân tích, làm rõ, giúp tháo gỡ những khó khăn mà lực lượng thực thi thường gặp khi xử lý các vụ việc liên quan đến hàng giả và hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Trong bối cảnh nền kinh tế số phát triển mạnh, cuộc chiến chống hàng giả không chỉ dừng lại ở việc phát hiện và xử lý các vụ việc vi phạm mà còn đòi hỏi lực lượng chức năng phải liên tục cập nhật kiến thức, ứng dụng công nghệ, nâng cao năng lực chuyên môn và xây dựng cơ chế phối hợp chặt chẽ với các doanh nghiệp sở hữu thương hiệu.

Cùng với việc nâng cao kỹ năng nghiệp vụ cho công chức QLTT Thanh Hóa mà còn tạo nền tảng để tăng cường hiệu quả kiểm tra, kiểm soát thị trường, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, quyền lợi chính đáng của doanh nghiệp và người tiêu dùng.