Nhiều điểm mới trong quản lý thuế với hàng hóa xuất nhập khẩu từ 1/7

Đồng bộ quy định mới, thúc đẩy chuyển đổi số trong quản lý thuế

Theo Cục Hải quan, Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025 và có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 đã đặt ra yêu cầu hoàn thiện hệ thống văn bản hướng dẫn thi hành.

Để triển khai Luật, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 252/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức thực hiện Luật Quản lý thuế; Bộ Tài chính đồng thời ban hành Thông tư số 84/2026/TT-BTC về hoàn thuế giá trị gia tăng đối với hàng hóa của người nước ngoài, người Việt Nam định cư ở nước ngoài mua tại Việt Nam mang theo khi xuất cảnh và Thông tư số 86/2026/TT-BTC quy định về quản lý thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.

Ba văn bản này đều có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.

Theo Cục Hải quan, việc ban hành các quy định mới nhằm cụ thể hóa Luật Quản lý thuế theo hướng đồng bộ, hiện đại; đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ thông tin; khắc phục những bất cập của quy định hiện hành; đồng thời cắt giảm thủ tục hành chính, mở rộng giao dịch thuế điện tử và tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan.

Đáng chú ý, Nghị định số 252/2026/NĐ-CP bổ sung nhiều quy định mới liên quan đến lĩnh vực hải quan như sửa đổi thời hạn gia hạn nộp thuế; quy định rõ việc tính tiền chậm nộp; bổ sung cơ chế xử lý nghĩa vụ thuế đối với doanh nghiệp sau chuyển đổi loại hình và trường hợp phục hồi nghĩa vụ thuế của cá nhân sau khi Tòa án hủy quyết định tuyên bố đã chết hoặc mất năng lực hành vi dân sự.

Nghị định cũng sửa đổi quy định về tạm hoãn xuất cảnh theo hướng rút ngắn thời gian xử lý, tạo điều kiện để người nộp thuế khắc phục vi phạm; đồng thời bổ sung nhiều quy định mới về khoanh nợ, xóa nợ thuế, cưỡng chế thuế và hoàn thuế nhằm nâng cao hiệu quả quản lý.

Một trong những điểm đáng chú ý là bổ sung biện pháp cưỡng chế mới bằng việc nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản đối với doanh nghiệp, hợp tác xã có nợ thuế kéo dài theo quy định của Luật Quản lý thuế.

Đơn giản hóa thủ tục, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và người dân

Đối với Thông tư số 84/2026/TT-BTC, Bộ Tài chính tiếp tục hoàn thiện cơ chế hoàn thuế giá trị gia tăng cho người nước ngoài theo hướng hiện đại, minh bạch và tăng cường ứng dụng công nghệ.

Thông tư bổ sung quy định kết nối Hệ thống quản lý hoàn thuế giá trị gia tăng với Hệ thống hóa đơn điện tử của cơ quan thuế; quy định chuẩn dữ liệu trao đổi giữa cơ quan Hải quan và cơ quan Thuế nhằm phục vụ kiểm tra, xác minh thông tin trên môi trường số.

Đáng chú ý, lần đầu tiên Thông tư quy định cụ thể trình tự, thủ tục lựa chọn, tạm dừng hoặc chấm dứt việc áp dụng hoàn thuế giá trị gia tăng tại các cảng hàng không quốc tế và cảng biển quốc tế, tạo cơ sở pháp lý thống nhất trong quá trình triển khai.

Bên cạnh đó, Thông tư cũng quy định rõ trách nhiệm của doanh nghiệp bán hàng, ngân hàng thương mại làm đại lý hoàn thuế và cơ quan Hải quan trong việc tổ chức thực hiện cơ chế hoàn thuế điện tử.

Đối với Thông tư số 86/2026/TT-BTC, nhiều quy định được sửa đổi theo hướng tạo thuận lợi hơn cho hoạt động xuất nhập khẩu.

Theo đó, hồ sơ thuế được thực hiện hoàn toàn bằng phương thức điện tử thông qua Hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan; cơ quan Hải quan tiếp nhận, xử lý hồ sơ trên môi trường số nhằm giảm chi phí, rút ngắn thời gian giải quyết và tăng tính minh bạch.

Thông tư cũng quy định cụ thể trình tự, thủ tục giải quyết các hồ sơ miễn thuế, giảm thuế, hoàn thuế, gia hạn nộp thuế, xử lý tiền thuế nộp thừa, kiểm tra thuế và kiểm tra sau hoàn thuế; đồng thời bổ sung quy định về kiểm tra lại khi phát hiện dấu hiệu vi phạm chưa được xử lý đầy đủ.

Ngoài ra, nhiều thủ tục được cắt giảm, phân cấp mạnh hơn cho cơ quan hải quan theo mô hình tổ chức mới, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và tạo thuận lợi cho doanh nghiệp.

Ngày 14/7/2026, Cục Hải quan đã tổ chức hội nghị trực tiếp kết hợp trực tuyến để tập huấn, phổ biến những nội dung mới của Nghị định số 252/2026/NĐ-CP cùng Thông tư số 84/2026/TT-BTC và Thông tư số 86/2026/TT-BTC.

Tại hội nghị, lãnh đạo Cục Hải quan yêu cầu các đơn vị, đặc biệt là các Chi cục Hải quan khu vực, khẩn trương nghiên cứu, tập huấn cho công chức nhằm bảo đảm việc triển khai đồng bộ, thống nhất các quy định mới của Luật Quản lý thuế và các văn bản hướng dẫn, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.