“Người con gái Hà Thành”: Làm mới nghệ thuật cải lương từ câu chuyện lịch sử
Ngày 22/10, vở cải lương “Người con gái Hà Thành” của Nhà hát Cải lương Hà Nội được biểu diễn trong khuôn khổ Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng 2026. Tác phẩm không chỉ tái hiện tinh thần chiến đấu, hy sinh vì độc lập dân tộc mà còn cho thấy nỗ lực đổi mới ngôn ngữ biểu đạt, kết nối nghệ thuật truyền thống với công chúng.
Khai thác đề tài chiến tranh cách mạng, “Người con gái Hà Thành” tái hiện Hà Nội năm 1946 với những trận chiến ác liệt trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.
Trung tâm câu chuyện là hình tượng nữ chiến sĩ tình báo Uyên Thanh. Trong bối cảnh cuộc đấu trí giữa các chiến sĩ cách mạng và bộ máy phản gián tinh vi của kẻ thù, những người chiến sĩ phải đối diện với ranh giới mong manh giữa sự sống và cái chết nhưng vẫn giữ vững niềm tin, lòng trung thành và lý tưởng cách mạng.
Không chỉ tập trung vào những sự kiện lịch sử, tác phẩm hướng đến khắc họa vẻ đẹp của người phụ nữ Hà Nội: thanh lịch, hào hoa nhưng kiên cường, bản lĩnh; sẵn sàng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Đưa đề tài lịch sử lên sân khấu cải lương đòi hỏi sự kết hợp giữa chiều sâu nội dung và phương thức thể hiện giàu sức gợi. Bằng ngôn ngữ sân khấu, âm nhạc và diễn xuất, những câu chuyện của quá khứ được chuyển tải đến khán giả hôm nay, góp phần khơi dậy sự đồng cảm và ý thức trân trọng những giá trị lịch sử.
Một điểm đáng chú ý của “Người con gái Hà Thành” là cách kết hợp ngôn ngữ cải lương với những yếu tố biểu diễn mới. Bên cạnh các bài bản cải lương truyền thống, tác phẩm sử dụng những trường đoạn sử thi, các màn ca múa và cách phối khí đa dạng. Một số chất liệu âm nhạc như valse, tango được đưa vào tác phẩm, tạo thêm sắc thái biểu đạt cho câu chuyện.
Sự kết hợp này góp phần mở rộng khả năng thể hiện của sân khấu cải lương, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn đối với nghệ sĩ trong xử lý làn điệu, âm nhạc, diễn xuất và chuyển động sân khấu. Các yếu tố mới cần được kết nối hài hòa để vừa tạo điểm nhấn, vừa giữ được đặc trưng của loại hình nghệ thuật truyền thống.
Trước khi tham gia Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng 2026, vở diễn đã được giới thiệu qua các đêm biểu diễn phục vụ khán giả. Quá trình tiếp thu ý kiến chuyên môn và phản hồi từ công chúng cũng tạo cơ sở để ê-kíp tiếp tục điều chỉnh, hoàn thiện tác phẩm, nâng cao chất lượng dàn dựng và tạo thêm điểm nhấn trong cách thể hiện.
Việc khai thác những câu chuyện lịch sử có chiều sâu, kết hợp phương thức biểu đạt mới trên nền tảng truyền thống là một hướng đi để cải lương thích ứng với đời sống văn hóa hiện đại. Qua đó, các giá trị lịch sử và văn hóa không chỉ được lưu giữ trên sân khấu mà còn có cơ hội lan tỏa rộng rãi hơn trong cộng đồng.
