Neo đậu tự phát trên sông: Hiểm họa tiềm ẩn với giao thông đường thủy

Tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông

Mới đây, qua công tác kiểm tra trên các tuyến sông Công và sông Lô, Tổ công tác Phòng Hướng dẫn tuần tra, kiểm soát và đấu tranh phòng, chống tội phạm trên đường thủy nội địa thuộc Cục CSGT đã phối hợp với Công an TP Hà Nội, Công an tỉnh Phú Thọ và các cơ quan chức năng địa phương phát hiện, xử lý 2 bến bãi và 2 phương tiện thủy thực hiện hoạt động neo đậu, bốc dỡ hàng hóa tại các vị trí chưa được công bố, cấp phép hoạt động bến thủy nội địa theo quy định.

Tại thời điểm kiểm tra, các chủ bến không xuất trình được giấy phép hoạt động bến thủy nội địa. Các phương tiện đang thực hiện bốc dỡ cát, sỏi lên bến bãi và phương tiện vận tải đường bộ. Tổ công tác đã yêu cầu dừng hoạt động, lập biên bản ghi nhận vụ việc và bàn giao cơ quan có thẩm quyền tiếp tục xác minh, xử lý theo quy định.

Vụ việc tiếp tục gióng lên cảnh báo về tình trạng neo đậu, bốc dỡ hàng hóa tự phát trên các tuyến sông - vấn đề tồn tại dai dẳng nhiều năm nay tại không ít địa phương có hoạt động khai thác, vận chuyển vật liệu xây dựng bằng đường thủy.

Khác với giao thông đường bộ có hệ thống biển báo, phân làn tương đối rõ ràng, giao thông đường thủy phụ thuộc lớn vào luồng tuyến, mực nước, dòng chảy và khả năng quan sát của người điều khiển phương tiện. Hoạt động neo đậu không đúng vị trí, đặc biệt tại các khu vực chưa được quy hoạch bến thủy nội địa, có thể làm thu hẹp luồng chạy tàu, cản trở tầm nhìn và gia tăng nguy cơ va chạm giữa các phương tiện.

Đáng chú ý, nhiều bến bãi tự phát thường hình thành tại các vị trí thuận lợi cho việc tập kết cát, sỏi, vật liệu xây dựng. Các tàu hàng sau khi cập bến tiến hành bốc dỡ liên tục, kéo theo lượng lớn xe tải ra vào khu vực ven sông.

Quá trình này diễn ra không được tổ chức, kiểm soát theo quy chuẩn kỹ thuật của bến thủy nội địa được cấp phép. Trong điều kiện thời tiết xấu, mưa lớn hoặc ban đêm, nguy cơ tai nạn càng tăng cao. Các phương tiện lưu thông qua khu vực có tàu neo đậu tự phát rất dễ xảy ra va chạm nếu không kịp phát hiện chướng ngại vật hoặc bị hạn chế tầm nhìn.

Ngoài nguy cơ mất an toàn giao thông, việc neo đậu, bốc dỡ hàng hóa tại các bến không phép còn ảnh hưởng trực tiếp đến công tác quản lý luồng tuyến, điều tiết giao thông và cứu hộ, cứu nạn khi có sự cố xảy ra.

Bến bãi tự phát và bài toán quản lý

Tại nhiều địa phương ven sông, hoạt động vận chuyển cát, sỏi và vật liệu xây dựng bằng đường thủy gia tăng nhờ khả năng chuyên chở khối lượng lớn, chi phí vận tải phù hợp và thuận lợi trong kết nối với các công trình xây dựng. Cùng với nhu cầu trung chuyển hàng hóa tăng cao, một số điểm neo đậu, bốc dỡ hàng hóa tự phát cũng xuất hiện dọc các tuyến sông nhằm phục vụ hoạt động tập kết vật liệu.

Qua kiểm tra thực tế, lực lượng chức năng phát hiện một số bến bãi tổ chức neo đậu, sang tải hàng hóa tại các vị trí chưa được công bố hoặc cấp phép hoạt động theo quy định về bến thủy nội địa. Các điểm tập kết này thường nằm tại khu vực ven sông, gần tuyến giao thông đường bộ hoặc các vị trí thuận lợi cho việc vận chuyển hàng hóa lên bờ.

Theo quy định hiện hành, hoạt động cảng, bến thủy nội địa phải đáp ứng các yêu cầu liên quan đến quy hoạch, bảo đảm an toàn luồng tuyến, hành lang bảo vệ công trình giao thông, phòng cháy chữa cháy cũng như các điều kiện về môi trường. Việc neo đậu, bốc dỡ hàng hóa ngoài khu vực được cấp phép có thể ảnh hưởng đến trật tự vận tải thủy và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông trên sông.

Đáng chú ý, nhiều bến bãi tự phát chủ yếu phục vụ hoạt động vận chuyển cát, sỏi và vật liệu xây dựng. Trong quá trình tàu thuyền cập bến, sang tải hàng hóa hoặc tập kết phương tiện kéo dài, luồng chạy tàu có thể bị thu hẹp, ảnh hưởng đến khả năng lưu thông an toàn của các phương tiện khác trên tuyến.

Đặc thù của vận tải đường thủy là phụ thuộc nhiều vào điều kiện dòng chảy, mực nước và phạm vi luồng tuyến. Vì vậy, hoạt động neo đậu không đúng vị trí, đặc biệt tại các khu vực có mật độ phương tiện lớn, có thể làm gia tăng nguy cơ va chạm, nhất là vào ban đêm hoặc trong điều kiện thời tiết bất lợi.

Bên cạnh yếu tố an toàn giao thông, hoạt động bốc dỡ hàng hóa tại các điểm chưa được cấp phép cũng đặt ra yêu cầu tăng cường quản lý trong lĩnh vực vận tải thủy nội địa và tài nguyên khoáng sản. Việc kiểm soát chặt chẽ hoạt động neo đậu, sang tải hàng hóa được xem là giải pháp cần thiết nhằm bảo đảm trật tự trên các tuyến sông, đồng thời góp phần hạn chế các tác động tiêu cực tới môi trường và hành lang giao thông đường thủy.

Thời gian gần đây, lực lượng CSGT đường thủy đã tăng cường tuần tra, kiểm soát trên các tuyến sông trọng điểm nhằm kịp thời phát hiện và xử lý các trường hợp neo đậu, bốc dỡ hàng hóa không đúng quy định. Qua kiểm tra thực tế, nhiều phương tiện và bến bãi hoạt động tại các vị trí chưa được cấp phép đã bị yêu cầu dừng hoạt động, lập biên bản và bàn giao cơ quan chức năng tiếp tục xác minh, xử lý theo quy định pháp luật.

Cục CSGT khuyến cáo các tổ chức, cá nhân chỉ thực hiện neo đậu, bốc dỡ hàng hóa tại những cảng, bến thủy nội địa đã được cơ quan có thẩm quyền công bố, cấp phép. Đồng thời, nhiều ý kiến cho rằng cần tiếp tục hoàn thiện quy hoạch bến thủy, tăng cường phối hợp kiểm tra giữa các lực lượng chức năng và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong giám sát phương tiện, quản lý luồng tuyến nhằm nâng cao hiệu quả kiểm soát vi phạm.