NASA hé lộ mẫu máy bay thử nghiệm siêu tốc độ
Giám đốc NASA Jared Isaacman vừa hé lộ chương trình phát triển một mẫu máy bay thử nghiệm có khả năng hoạt động ở tốc độ và độ cao lớn, với hình dáng khiến nhiều người liên tưởng đến trinh sát cơ SR-71 Blackbird thời Chiến tranh Lạnh.
SR-71 được thiết kế để bay nhanh hơn ba lần tốc độ âm thanh và hoạt động ở độ cao trên 25.000 m. Những thông số này từng được kỳ vọng giúp máy bay trở thành mục tiêu rất khó đánh chặn.
“Với sứ mệnh hàng không, chữ A đầu tiên trong tên gọi NASA, chúng tôi đang tái xây dựng đội máy bay thử nghiệm X-plane”, ông Isaacman phát biểu.
Theo người đứng đầu cơ quan hàng không vũ trụ Mỹ, X-59 hiện được sử dụng để nghiên cứu công nghệ bay siêu thanh với tiếng ồn thấp, nhưng đây mới chỉ là bước khởi đầu.
“Không lâu nữa, NASA sẽ một lần nữa bay cao và nhanh như những thập niên trước, sau đó còn tiến xa hơn”, ông nói.
Hình ảnh xuất hiện phía sau Isaacman trong buổi thuyết trình cho thấy một máy bay có thiết kế thân và cánh hòa trộn, đặc biệt khi nhìn từ phía trước. Thân máy bay kéo dài, hai gờ khí động học nổi rõ cùng đôi cánh vuốt mạnh về phía sau khiến hình dáng tổng thể khá giống SR-71.
Những đặc điểm này được cho là phù hợp với một phương tiện bay tốc độ rất cao ở tầng khí quyển trên. Tuy nhiên, NASA chưa công bố tên gọi, thông số kỹ thuật hoặc tiến độ phát triển của mẫu máy bay.
Khi được hỏi về hình ảnh sau buổi thuyết trình, Isaacman khẳng định đây không phải SR-71. “Như tôi đã nói, NASA đang trở lại với lĩnh vực bay cao và bay nhanh”, ông trả lời.
Hiện chưa rõ hình ảnh được trình chiếu mô tả một nguyên mẫu đang được chế tạo hay chỉ là thiết kế ý tưởng. Đây cũng có thể là tác phẩm đồ họa nhằm minh họa loại phương tiện mà NASA muốn nghiên cứu trong chương trình khôi phục đội máy bay thử nghiệm X-plane.
Ý tưởng phát triển một mẫu máy bay kế nhiệm SR-71 từ lâu đã trở thành chủ đề được ngành hàng không quan tâm. Lockheed Martin trước đây từng giới thiệu khái niệm SR-72, mẫu máy bay siêu vượt âm dự kiến kết hợp tốc độ cực cao với công nghệ động lực tiên tiến.
Tuy nhiên, hình ảnh mới do NASA công bố chưa đủ để khẳng định phương tiện này là SR-72 hoặc một thiết kế phát triển từ dự án đó.
Việc Isaacman nhấn mạnh đến “thiết kế khung thân và hệ thống động lực” được giới chuyên môn chú ý. Ông cho biết NASA đang tái đầu tư vào hoạt động bay thử nghiệm và hợp tác với ngành công nghiệp hàng không nhằm mở rộng giới hạn của các công nghệ này.
Phát biểu trên cho thấy những dự án tương lai có thể nghiên cứu đồng thời nhiều thành phần của máy bay, thay vì chỉ tập trung giải quyết một vấn đề khí động học riêng lẻ.
Hiệu quả của chương trình SR-71 từng gây nhiều tranh luận. A-12, mẫu máy bay có thiết kế gần với SR-71 và được phát triển song song cho Cơ quan tình báo Trung ương Mỹ, từng hai lần bị hệ thống phòng không S-75 đánh trúng trên bầu trời miền Bắc Việt Nam.
Thất bại này được cho là góp phần dẫn đến quyết định cho A-12 ngừng hoạt động sau khoảng một năm phục vụ.
Trong Chiến tranh Lạnh, MiG-25 và sau đó là MiG-31 từng được xem là mối đe dọa đáng kể đối với A-12 và SR-71. Tuy nhiên, các chương trình phát triển tiêm kích đánh chặn thế hệ mới, đặc biệt loại máy bay phục vụ nhiệm vụ bảo vệ khu vực Bắc Cực, đang gặp nhiều trở ngại và chậm tiến độ.
NASA chưa tiết lộ thời điểm tiến hành chuyến bay đầu tiên, đối tác tham gia hoặc mục tiêu cụ thể của dự án. Dù vậy, tuyên bố của Isaacman cho thấy cơ quan này muốn đưa hoạt động thử nghiệm máy bay tốc độ cao trở thành một trọng tâm mới trong chương trình nghiên cứu hàng không.
