Nâng trách nhiệm nhà xuất bản với nội dung về lịch sử, chủ quyền

Trước khi biểu quyết, Quốc hội nghe Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản.

Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh cho biết, dự thảo Luật nhận được nhiều ý kiến đóng góp sâu sắc, toàn diện, xác đáng của các đại biểu Quốc hội, với 77 lượt phát biểu tại tổ, 17 lượt ý kiến tại hội trường, 5 đại biểu gửi ý kiến bằng văn bản, cùng nhiều ý kiến tại các phiên họp của Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Các ý kiến đã được Chính phủ nghiên cứu, tiếp thu, giải trình nghiêm túc. Báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Luật số 609 của Chính phủ đã được Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản tán thành.

Những vấn đề lớn của dự thảo Luật được tiếp thu, hoàn thiện theo hướng tập trung vào các nhóm chính sách then chốt, có tính nền tảng, khắc phục những hạn chế, bất cập sau hơn 13 năm thi hành Luật Xuất bản và đáp ứng yêu cầu phát triển hoạt động xuất bản trong tình hình mới.

Theo Bộ trưởng, một trong những mục tiêu quan trọng của dự thảo Luật là nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, xác định rõ trách nhiệm, thẩm quyền của các cơ quan liên quan trong hoạt động xuất bản, đồng thời bảo đảm quyền chủ động, không gian sáng tạo và trách nhiệm về nội dung của nhà xuất bản.

Đáng chú ý, dự thảo Luật nâng cao trách nhiệm của nhà xuất bản, cơ quan chủ quản trong quy trình xuất bản, cũng như trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước, nhất là đối với một số nhóm xuất bản phẩm có nội dung liên quan đến lịch sử cách mạng, chủ quyền, an ninh quốc gia, lãnh tụ, lãnh đạo đất nước, anh hùng dân tộc.

Về chính sách phát triển hoạt động xuất bản, dự thảo Luật quy định các chính sách ưu đãi, miễn, giảm thuế, tín dụng, đầu tư theo hướng bảo đảm áp dụng pháp luật chuyên ngành có liên quan. Đồng thời, tập trung hỗ trợ phát triển xuất bản, chuyển đổi số, xuất bản điện tử, xây dựng văn hóa đọc, hỗ trợ tác giả, đồng bào dân tộc thiểu số, địa bàn khó khăn và hội nhập quốc tế.

Dự thảo Luật cũng có chính sách đào tạo, thu hút và phát triển nguồn nhân lực, phát huy vai trò của các hội, hiệp hội trong hoạt động xuất bản.

Về định hướng mô hình xuất bản, Luật tạo cơ sở pháp lý cho việc hình thành, phát triển các mô hình tổ chức xuất bản phù hợp, phát huy vai trò của các cơ quan chủ lực trong lĩnh vực xuất bản, truyền thông; đồng thời quy định chức năng, nhiệm vụ, trách nhiệm và cơ chế quản lý phù hợp với yêu cầu phát triển ngành xuất bản trong tình hình mới.

Đối với hoạt động xuất bản trong môi trường số, bảo vệ quyền tác giả và phát triển hệ sinh thái xuất bản, Chính phủ đã rà soát dự thảo Luật theo hướng quy định trách nhiệm của tổ chức, cá nhân khi ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hoạt động xuất bản; tăng cường bảo vệ quyền tác giả, quyền liên quan trong môi trường số, bảo đảm thống nhất, đồng bộ giữa pháp luật về xuất bản và pháp luật về sở hữu trí tuệ.

Qua đó, tạo cơ sở pháp lý thúc đẩy đổi mới, sáng tạo, đa dạng hóa sản phẩm và phương thức khai thác giá trị tác phẩm, hình thành và phát triển hệ sinh thái xuất bản hiện đại.

Luật cũng đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính gắn với quản lý, kết nối và khai thác dữ liệu; xác định trách nhiệm của cơ sở cung cấp dịch vụ trung gian phát hành xuất bản phẩm và nền tảng xuyên biên giới tham gia hoạt động xuất bản; bổ sung quy định quản lý việc phổ biến sản phẩm thông tin có tính chất xuất bản trên không gian mạng.

Bộ trưởng cho biết, ngoài các nội dung trên, Chính phủ đã tiếp thu nhiều ý kiến của đại biểu Quốc hội cả về nội dung và kỹ thuật lập pháp của dự thảo Luật.

Sau khi nghe Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật, Quốc hội tiến hành biểu quyết thông qua.

Kết quả, với 472/475 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, chiếm 94% tổng số đại biểu Quốc hội, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản có hiệu lực từ 1/3/2027.