Nằm cách Thủ đô Hà Nội khoảng 50 km, chạy dài theo dòng sông Cầu thơ mộng, làng cổ Thổ Hà thuộc xã Vân Hà huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang vẫn giữ được những nét rất xưa, đậm chất làng quê Việt với: cây đa, bến nước, sân đình.
Nơi đây được coi là mảnh đất "địa linh nhân kiệt", nổi tiếng trong cả nước với làng gốm Thổ Hà, làng bánh tráng, làng quan họ cổ. Chạy dài theo con sông Cầu uốn khúc là những bến nước mênh mông, những cây Đa ngàn năm rũ bóng.
Hiện nay làng cổ Thổ Hà vẫn giữ được 3 cái đặc trưng nhất của làng quê Việt đó là: Đình (Xưa là nơi hội họp của nhân dân trong làng), Chùa (Nơi thờ các vị thần làng, hoàng làng…), Từ Chỉ (nơi dạy học của các thầy đồ xưa) cùng hàng trăm cây Đa, hàng chục Bến nước….
Đặc trưng dễ nhận thấy nhất ở đây là các vách tường, vách nhà…đều được xây bằng các mảnh sành, mảnh gốm tận dụng vật liệu hư hỏng của việc luyện sành tráng gốm.
Chúng tôi tìm đến làng cổ Thổ Hà trong một ngày mưa, những cơn gió ào đến thổi tung lũy tre làng phất phơ kẽo kẹt. Mặc dù vậy, ông Trịnh Quang Liêm (61 tuổi) - Phó thôn phụ trách văn hóa vẫn nhiệt tình dẫn chúng tôi ngắm một vòng từ đầu đến cuối làng.
Càng đi, càng thâm nhập, tâm hồn ta càng thấy yêu, thấy sây, thấy mến, thấy như ngập trong nét đẹp hồn quê Việt xưa với biết bao vật cảnh mang giá trị văn hóa lâu đời.


Đặc trưng làng quê Việt xưa với: Cây Đa, Bến nước, sân Đình


Cổng làng Thổ Hà




Những cây Đa vươn mình bảo vệ dân làng



Bến Nước mênh mông, tấp nập


Sân Đình rộng rãi, cổ kính

Một góc Chùa làng


Mái Đình làng cong vút

Từ Chỉ của làng

Đường viền trên đỉnh mái nhà được đánh giá là có kiểu cách cực kỳ cổ kính





Các hoa văn, họa tiết trong nhà được chạm khắc tinh xảo

Cây hương cổ với kiến trúc 3 tầng độc đáo, chất liệu hoàn toàn bằng gốm sành còn được lưu giữ


Vách tường gốm sành, đặc trưng của làng cổ Thổ Hà

Làng cổ Thổ Hà, lối về của nguồn cội