“Khai Văn”: Hành trình lan tỏa truyền thống đạo học và khát vọng cống hiến

Chương trình nghệ thuật "Khai Văn" là hoạt động nằm trong khuôn khổ Festival Thăng Long - Hà Nội lần thứ II năm 2026, do Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám tổ chức.

Từ dấu mốc 950 năm đến những giá trị của đạo học

Được thành lập dưới triều Lý vào năm 1076, Quốc Tử Giám là trường quốc học đầu tiên của Việt Nam. Cùng với sự phát triển của giáo dục và khoa cử, Văn Miếu - Quốc Tử Giám trở thành biểu tượng của truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo và trọng dụng hiền tài.

Sau 950 năm, những giá trị hình thành từ nền Quốc học không chỉ được nhìn nhận như dấu ấn lịch sử mà tiếp tục được kế thừa và phát huy trong đời sống đương đại.

Từ nền tảng đó, “Khai Văn” được xây dựng như một hành trình kết nối truyền thống đạo học với những vấn đề của con người hôm nay. Chương trình hướng đến việc khơi dậy tinh thần học tập, ý thức tu dưỡng nhân cách, nuôi dưỡng lý tưởng, khát vọng lập thân, lập nghiệp và trách nhiệm đóng góp cho cộng đồng, đất nước.

Tên gọi “Khai Văn” cũng gợi mở quá trình hoàn thiện con người thông qua tri thức và đạo học, từ mở mang hiểu biết, bồi đắp nhân cách đến hình thành chí hướng và chuyển hóa tri thức thành những hành động có ích.

5 giá trị cốt lõi của "Khai Văn"

Lấy cảm hứng từ truyền thống đạo học tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám, chương trình được triển khai xoay quanh 5 giá trị:

Khai Tâm – mở lòng nhân ái

Khai Trí – mở mang tri thức

Khai Chí – xây dựng lý tưởng

Khai Nghiệp – cống hiến bằng nghề nghiệp

Khai Sáng – lan tỏa giá trị cho cộng đồng

Theo ban tổ chức, năm giá trị tạo thành một hành trình thống nhất, trong đó việc học không dừng ở tích lũy tri thức mà gắn với quá trình rèn luyện nhân cách, lập chí, hành động và thực hiện trách nhiệm đối với xã hội.

Qua đó, “Khai Văn” tiếp nối quan niệm về đạo học trong truyền thống giáo dục Việt Nam: tri thức cần đi cùng đạo đức, lý tưởng và trách nhiệm của người có học đối với cộng đồng, quốc gia, dân tộc.

Kết nối di sản với công chúng đương đại

Một điểm đáng chú ý của chương trình là sự kết hợp giữa nghệ thuật truyền thống với ngôn ngữ biểu đạt đương đại. Các tiết mục được xây dựng theo mạch nội dung từ khai mở tri thức, tinh thần hiếu học, tôn sư trọng đạo đến ý chí lập thân, khát vọng cống hiến và trách nhiệm của người tài đối với đất nước.

Thông qua nghệ thuật, những câu chuyện gắn với Văn Miếu - Quốc Tử Giám được chuyển tải bằng các phương thức thể hiện mới, hướng tới việc giúp công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ, tiếp cận di sản không chỉ như một dấu tích lịch sử mà còn như nguồn cảm hứng cho học tập, sáng tạo và phát triển.

Việc lựa chọn Vườn Giám làm không gian tổ chức cũng tạo sự kết nối trực tiếp giữa nghệ thuật và di sản. Các giá trị lịch sử, kiến trúc và cảnh quan của Văn Miếu – Quốc Tử Giám được đặt ở vị trí trung tâm, trong khi nghệ thuật và công nghệ trình diễn đóng vai trò hỗ trợ kể chuyện, làm nổi bật chiều sâu văn hóa của di tích.

Ông Lê Xuân Kiêu, Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám, cho biết dấu mốc 950 năm thành lập Quốc Tử Giám không chỉ gợi nhắc chặng đường lịch sử của nền Quốc học Việt Nam mà còn cho thấy sức sống của những giá trị đã được trao truyền qua nhiều thế hệ.

Theo ông, thông qua chương trình nghệ thuật “Khai Văn”, ban tổ chức mong muốn câu chuyện 950 năm của Quốc Tử Giám không chỉ được kể lại như một ký ức lịch sử mà tiếp tục được kết nối với hiện tại bằng những giá trị thiết thực như tinh thần học tập, rèn luyện nhân cách, nuôi dưỡng khát vọng và ý thức cống hiến.

“Tri thức chỉ thực sự phát huy giá trị khi góp phần hoàn thiện con người và được chuyển hóa thành những hành động có ích cho cộng đồng, xã hội và đất nước”, ông Lê Xuân Kiêu nhấn mạnh.