Làm chủ công nghệ lõi cần đi từng bước, theo từng nhóm nhiệm vụ

Sáng 12/11, tiếp tục chương trình chất vấn tại Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI, đại biểu Nguyễn Minh Tuấn (Đoàn ĐBQH tỉnh Phú Thọ) đề nghị Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân làm rõ những công nghệ lõi mà Việt Nam đã làm chủ, đặc biệt trong lĩnh vực vật liệu.

Đại biểu đặt vấn đề, nhiều vật liệu như sắt, thép, nhôm, nhựa vẫn phải nhập khẩu; động cơ cũng phải nhập, trong nước chủ yếu thực hiện công đoạn đúc. Vì vậy, cần làm rõ Việt Nam thực sự làm chủ những công nghệ nào, đồng thời có định hướng ra sao đối với nghiên cứu, phát triển công nghệ vật liệu để bảo đảm phát triển bền vững.

Trả lời đại biểu, Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho rằng cần nhìn nhận việc làm chủ công nghệ lõi theo từng giai đoạn, công đoạn trong quá trình tạo ra sản phẩm công nghệ chiến lược, thay vì hiểu là phải làm chủ toàn bộ các khâu.

Liên quan đến lĩnh vực công nghệ vật liệu, Bộ trưởng cho biết Bộ Chính trị đã ban hành thông báo kết luận về phát triển ngành công nghệ vật liệu.

Dẫn ví dụ về chip 5G, theo Bộ trưởng Việt Nam có thể làm chủ khâu thiết kế, nhưng khâu chế tạo để tạo ra con chip vẫn phải chuyển ra nước ngoài thực hiện. Trong quy trình sản xuất một sản phẩm công nghệ chiến lược có nhiều công đoạn khác nhau; hiện Việt Nam đã làm chủ được một số khâu, trong đó có thiết kế chip bán dẫn.

Tuy nhiên, khâu chế tạo còn liên quan đến công nghệ vật liệu và nhiều yếu tố khác. Đây vẫn là công đoạn Việt Nam chưa thể tự thực hiện mà phải đưa ra nước ngoài.

Về định hướng nghiên cứu, phát triển công nghệ lõi, Bộ trưởng cho biết Bộ Khoa học và Công nghệ xác định hai nhóm tiếp cận.

Đối với những công nghệ có thể ứng dụng ngay trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược, Bộ sẽ tập trung triển khai sớm. Chẳng hạn, với công nghệ vaccine, Việt Nam có thể tiếp nhận chuyển giao công nghệ từ nước ngoài để tổ chức sản xuất trong nước, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế.

Đối với những công nghệ đòi hỏi thời gian nghiên cứu dài, chưa thể làm chủ ngay, Bộ sẽ chia thành từng nhóm vấn đề, đặt hàng các nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể để từng bước giải quyết, thay vì triển khai đồng loạt nhiều công nghệ cùng lúc.

Lấy ví dụ về công nghệ UAV, Bộ trưởng cho biết đây là hệ thống tích hợp nhiều lĩnh vực công nghệ khác nhau, gồm chip bán dẫn phục vụ thu, phát tín hiệu, chip điều khiển thiết bị, công nghệ cơ khí và khoa học, công nghệ vật liệu.

Do đó, để làm chủ công nghệ UAV, cần phân chia thành từng nhóm vấn đề, giao nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể nhằm từng bước giải quyết các yêu cầu công nghệ cấu thành. Không thể cùng một lúc làm chủ tất cả các công nghệ này.

Bộ trưởng nhấn mạnh đây là vấn đề quan trọng cũng là định hướng Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ triển khai trong thời gian tới.