Sáng 10/8, Tỉnh ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Lai Châu tổ chức Lễ viếng, truy điệu, an táng 47 hài cốt liệt sĩ anh dũng hy sinh trong trận chiến bảo vệ căn cứ cách mạng tại Bình Lư năm 1951.
Dự buổi lễ tại Nghĩa trang Liệt sĩ xã Bình Lư, tỉnh Lai Châu, có Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng; đại diện lãnh đạo Bộ Nội vụ, Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam, Bộ Tư lệnh Quân khu 2, Văn phòng Ban Chỉ đạo Quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ; đại biểu Trung đoàn 148, Sư đoàn 316 cùng các cơ quan, đơn vị liên quan.

Về phía tỉnh Lai Châu có Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Lê Minh Ngân; Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Nguyễn Tuấn Anh; Chủ tịch UBND tỉnh Hà Quang Trung; Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Sùng A Hồ; Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Nguyễn Ngọc Vinh; Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Tống Thanh Hải cùng các đồng chí trong Ban Thường vụ Tỉnh ủy, lãnh đạo các sở, ban, ngành, lực lượng vũ trang và đông đảo nhân dân xã Bình Lư.

Trong không khí trang nghiêm, thành kính, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng thực hiện nghi thức thỉnh trống. Các đoàn đại biểu Trung ương, Quân khu 2 và tỉnh Lai Châu lần lượt dâng hoa, dâng hương, dành phút mặc niệm tưởng nhớ những người con ưu tú đã hiến dâng tuổi xuân và xương máu cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc.
Theo các tư liệu được tỉnh Lai Châu công bố, cách đây 75 năm, khu vực Bình Lư giữ vị trí quan trọng trên tuyến chiến lược Tây Bắc. Ban Cán sự đảng huyện Phong Thổ được thành lập để trực tiếp lãnh đạo xây dựng chính quyền kháng chiến, phát động quần chúng, củng cố lực lượng và phối hợp với các đơn vị chủ lực bảo vệ căn cứ cách mạng.
Đầu tháng 2/1951, trước âm mưu mở rộng đánh chiếm địa bàn của thực dân Pháp, cán bộ Ban Cán sự đảng huyện Phong Thổ cùng Tiểu đoàn 920, Trung đoàn 148 và lực lượng tại chỗ tổ chức chiến đấu, bảo vệ khu vực đóng quân và trụ sở Ủy ban Kháng chiến hành chính xã Bình Lư.

Rạng sáng 14/2/1951, quân Pháp bất ngờ tập kích vào khu vực này. Trận chiến diễn ra ác liệt, 50 cán bộ, chiến sĩ của Tiểu đoàn 920 cùng cán bộ, đảng viên Ban Cán sự đảng huyện và Ủy ban Kháng chiến hành chính xã Bình Lư đã anh dũng hy sinh.
Sau khi quân Pháp rút, trong điều kiện chiến tranh khốc liệt, nhân dân địa phương đã tìm kiếm, thu gom thi hài các liệt sĩ để mai táng. Ba cán bộ địa phương là các đồng chí Nguyễn Chương, Tường Loan và Vương Văn Phẳn được chôn cất riêng, sau này đã được quy tập về nghĩa trang liệt sĩ. 47 cán bộ, chiến sĩ còn lại được an táng tập thể tại bản Mường Cấu, nay thuộc thôn Thanh Bình, xã Bình Lư.
Trải qua nhiều thập kỷ, khu mộ tập thể vẫn được các thế hệ người dân địa phương gìn giữ, hương khói. Dấu tích về khu mộ cùng những câu chuyện được truyền lại trong nhân dân trở thành nguồn thông tin quan trọng để các cơ quan chức năng tiếp tục khảo sát, xác minh và tổ chức tìm kiếm.
Thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, Ban Chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh Lai Châu đã tổ chức khai quật, cất bốc khu mộ tập thể tại khu vực Nghĩa trang Liệt sĩ Tam Đường, nay thuộc xã Bình Lư.
Quá trình khai quật cho thấy nhiều phần xương đã bị phân hủy, vụn nát theo thời gian; các hài cốt nằm chồng lấn nên không còn đủ điều kiện tách riêng thành từng bộ. Lực lượng chức năng đồng thời phát hiện nhiều di vật như đầu đạn, vỏ đạn súng trường, bút mực, mảnh vải và một số hiện vật khác. Những dấu tích này được sử dụng cùng tư liệu lịch sử và lời kể của nhân chứng để phục vụ công tác xác minh.

Trên cơ sở kết quả khảo sát hiện trường, hội thảo với nhân chứng, đối chiếu hồ sơ lịch sử và làm việc với Trung đoàn 148, Sư đoàn 316, Quân khu 2 cùng các cơ quan, đơn vị liên quan, cơ quan chức năng xác định đây là khu mộ tập thể của 47 cán bộ, chiến sĩ hy sinh trong trận chiến ngày 14/2/1951.
Việc tìm thấy và quy tập 47 hài cốt liệt sĩ sau 75 năm không chỉ là kết quả của một quá trình kiên trì tìm kiếm, xác minh, mà còn là sự tiếp nối trách nhiệm của thế hệ hôm nay đối với những người đã ngã xuống. Các cơ quan chức năng tỉnh Lai Châu vẫn tiếp tục quản lý, hoàn thiện hồ sơ, đối chiếu tài liệu và triển khai các biện pháp nhằm làm rõ thêm thông tin, danh tính liệt sĩ khi có đủ căn cứ.
Tại lễ truy điệu, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Lai Châu Tống Thanh Hải đọc điếu văn, ôn lại sự hy sinh của các cán bộ, chiến sĩ trong những năm tháng gian khổ của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, đồng thời bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc của Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân các dân tộc tỉnh Lai Châu đối với các Anh hùng liệt sĩ.
Sau lễ viếng và truy điệu, các đồng chí lãnh đạo Trung ương, Quân khu 2, tỉnh Lai Châu cùng lực lượng quân đội thực hiện nghi thức di quan. Hài cốt 47 liệt sĩ được an táng tại phần mộ tập thể trong Nghĩa trang Liệt sĩ xã Bình Lư theo nghi thức trang trọng. Các đại biểu dâng hương tại phần mộ, tiễn đưa các liệt sĩ về nơi an nghỉ vĩnh hằng trong lòng đất mẹ.

Buổi lễ là điểm kết nối giữa lịch sử và hiện tại. Từ một khu mộ tập thể được Nhân dân địa phương gìn giữ qua nhiều thế hệ, sau quá trình khảo sát, xác minh, khai quật và quy tập, 47 liệt sĩ đã được đón về an nghỉ tại nghĩa trang trong sự tôn vinh của Đảng, Nhà nước, Quân đội và Nhân dân.
Đồng thời, sự kiện tiếp tục khẳng định ý nghĩa của công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ - một nhiệm vụ vừa mang tính chính trị, vừa mang ý nghĩa lịch sử và nhân văn sâu sắc. Mỗi thông tin được xác minh, mỗi phần hài cốt được tìm thấy và đưa về nghĩa trang là thêm một lần lời tri ân được nối dài, góp phần xoa dịu nỗi đau chiến tranh và giáo dục truyền thống yêu nước cho thế hệ trẻ.
Từ Bình Lư hôm nay, thông điệp “không để người có công bị lãng quên” tiếp tục được cụ thể hóa bằng những việc làm bền bỉ: tìm kiếm, quy tập, tu bổ nghĩa trang, gìn giữ ký ức lịch sử và chăm lo công tác đền ơn đáp nghĩa. Đó cũng là cách để sự hy sinh của các Anh hùng liệt sĩ tiếp tục được trân trọng, khắc ghi trong đời sống của cộng đồng và trong hành trình dựng xây, bảo vệ Tổ quốc.