Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

Kỳ 1: Giữ vững trận tuyến tư tưởng nơi phên dậu Tổ quốc

Thao-Thành-Đỉnh • 13/05/2026 - 14:04

Nơi biên cương phía Tây Nghệ An, giữa vòi vọi núi cao và thăm thẳm sông dài, quân và dân ta không chỉ kề vai sát cánh để bảo vệ đường biên, cột mốc, mà ở đó còn có một “trận tuyến” khác đang ngày đêm được giữ gìn. Đó là trận tuyến tư tưởng, nơi niềm tin của nhân dân được bồi đắp, nơi nền tảng tư tưởng của Đảng được bảo vệ bằng chính sự hiện diện bền bỉ và những hành động, việc làm ý nghĩa của hệ thống chính trị cơ sở và lực lượng Bộ đội Biên phòng.

Nơi biên cương phía Tây Nghệ An, giữa vời vợi núi cao và thăm thẳm sông dài, quân và dân ta không chỉ kề vai sát cánh để bảo vệ đường biên, cột mốc, mà ở đó còn có một “trận tuyến” khác đang ngày đêm được giữ gìn. Đó là trận tuyến tư tưởng, nơi niềm tin của nhân dân được bồi đắp, nơi nền tảng tư tưởng của Đảng được bảo vệ bằng chính sự hiện diện bền bỉ và những hành động, việc làm ý nghĩa của hệ thống chính trị cơ sở và lực lượng Bộ đội Biên phòng.

Trong bối cảnh thông tin đa chiều, phức tạp, thậm chí bị xuyên tạc, việc giữ vững “trận địa tư tưởng” nơi biên giới không còn là nhiệm vụ riêng của một lực lượng, mà đã trở thành yêu cầu chiến lược của công tác xây dựng Đảng, gắn chặt với thế trận lòng dân - nền tảng vững chắc bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa.

Nơi những cột mốc biên cương in dấu chủ quyền, còn có một “trận tuyến” thầm lặng đang ngày ngày được giữ gìn đó là trận tuyến tư tưởng. Trên dải biên giới dài hơn 468km của Nghệ An, thông tin đối ngoại đang trở thành nhịp cầu kết nối lòng dân, củng cố niềm tin, góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và vun đắp tình hữu nghị Việt - Lào bền chặt.

Biên giới, trong nhận thức quen thuộc, thường được hình dung qua những cột mốc chủ quyền lặng lẽ giữa đại ngàn, những con đường tuần tra in dấu chân người lính hay các chốt gác nơi rừng sâu heo hút. Nhưng trong bối cảnh hiện nay, bên cạnh “đường biên hữu hình” ấy, còn tồn tại một “đường biên vô hình” không kém phần quan trọng đó là mặt trận tư tưởng. Ở đó, không có tiếng súng, không có khói lửa, song cuộc đấu tranh lại diễn ra âm thầm, bền bỉ và không kém phần quyết liệt, nhằm giữ vững niềm tin, bảo vệ nhận thức đúng đắn của nhân dân trước những luồng thông tin đa chiều, phức tạp.

Với Nghệ An - địa phương có đường biên giới dài, địa hình chia cắt, đời sống một bộ phận người dân còn nhiều khó khăn, công tác thông tin đối ngoại vì thế không chỉ mang ý nghĩa tuyên truyền đơn thuần, mà trở thành nhiệm vụ có tính chiến lược lâu dài. Đây chính là giải pháp căn cơ để xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc, từ đó tạo nền tảng bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng ngay từ cơ sở, từ từng bản làng, từng cộng đồng dân cư nơi biên cương.

Những năm gần đây, lực lượng Bộ đội Biên phòng tỉnh đã chủ động đổi mới tư duy, cách làm, từng bước đưa thông tin chính thống đến gần hơn với người dân. Không còn bó hẹp trong những hình thức tuyên truyền truyền thống, công tác thông tin đối ngoại được triển khai bằng nhiều phương thức linh hoạt, đa dạng, phù hợp với từng địa bàn, từng đối tượng. Từ các mô hình truyền thông trực quan, ứng dụng công nghệ, đến những buổi gặp gỡ, đối thoại trực tiếp tại cơ sở… tất cả đều hướng đến mục tiêu chung là giúp người dân “nghe đúng, hiểu đúng, tin đúng”.

Chính từ sự đổi mới ấy, nhận thức của người dân từng bước được nâng lên, niềm tin được củng cố, tạo nên “sức đề kháng” tự nhiên trước các luận điệu sai trái, xuyên tạc. Khi người dân không chỉ tiếp nhận mà còn chủ động sàng lọc, phản biện thông tin, thì đó cũng chính là lúc “trận tuyến tư tưởng” nơi biên cương được gia cố vững chắc từ gốc rễ bằng chính ý thức và trách nhiệm của mỗi người dân.

Một buổi sáng nơi cửa khẩu quốc tế Nậm Cắn, dòng người qua lại tấp nập giữa không gian giao thương nhộn nhịp. Trong dòng chảy ấy, những cụm thông tin điện tử công cộng nổi lên như một “điểm nhấn mềm” giữa biên cương, nơi các hình ảnh, video sinh động được trình chiếu liên tục bằng nhiều thứ tiếng. Không chỉ dừng lại ở việc cung cấp quy định xuất nhập cảnh, hệ thống này còn kể những “câu chuyện” về văn hóa, con người, tiềm năng phát triển của Nghệ An và đất nước Việt Nam một cách trực quan, dễ tiếp cận.

Thiếu tá Hồ Thọ, Chính trị viên phó Đồn Biên phòng cửa khẩu quốc tế Nậm Cắn nhấn mạnh: “Trước đây, công tác tuyên truyền chủ yếu thực hiện bằng các hình thức truyền thống như tờ rơi, pa nô, áp phích hay hệ thống loa phát thanh. Tuy vẫn phát huy hiệu quả nhất định, nhưng mức độ lan tỏa và khả năng tiếp cận thông tin còn hạn chế, nhất là trong bối cảnh nhu cầu tiếp nhận thông tin của người dân ngày càng đa dạng.

Việc đưa vào sử dụng hệ thống thông tin điện tử đã tạo bước chuyển rõ nét, khi nội dung được truyền tải một cách trực quan, sinh động, cập nhật kịp thời và phù hợp với nhiều đối tượng. Qua đó, không chỉ nâng cao hiệu quả tuyên truyền mà còn góp phần định hướng nhận thức, củng cố niềm tin của người dân, nhất là trong việc chấp hành pháp luật và nhận diện, đấu tranh với các thông tin sai trái, xuyên tạc”.

Sự thay đổi trong phương thức truyền tải không chỉ là thay đổi về hình thức, mà quan trọng hơn là tạo ra sự chuyển biến trong cách tiếp nhận thông tin. Nếu trước đây người dân chủ yếu “nghe để biết”, thì nay họ bắt đầu “xem để hiểu”, “hiểu để tin” và từ đó chủ động tìm hiểu, trao đổi, thậm chí lan tỏa lại thông tin tích cực trong cộng đồng.

Không dừng lại ở khu vực cửa khẩu, “mạch thông tin” ấy tiếp tục được nối dài về tận các bản làng xa xôi. Ở xã Na Ngoi - một địa bàn biên giới còn nhiều khó khăn, những buổi họp bản, sinh hoạt cộng đồng không còn đơn thuần là nơi trao đổi công việc chung, mà đã trở thành những “diễn đàn nhỏ” để phổ biến pháp luật, tuyên truyền về chủ quyền biên giới, về tình đoàn kết Việt - Lào.

Ông Hạ Bá Thái, Chủ tịch UBND xã Na Ngoi cho biết: “Điểm đáng ghi nhận trong công tác tuyên truyền của lực lượng Biên phòng là đã bám sát thực tiễn cơ sở, lựa chọn cách tiếp cận phù hợp với đồng bào. Cán bộ xuống tận bản, sử dụng tiếng địa phương, lồng ghép những ví dụ cụ thể, gần gũi với đời sống nên bà con dễ hiểu, dễ nhớ và dễ làm theo.

Từ đó, nhận thức pháp luật của người dân từng bước được nâng lên, đặc biệt là ý thức chấp hành các quy định về quản lý, bảo vệ biên giới. Quan trọng hơn, người dân không chỉ dừng lại ở việc tiếp nhận thông tin mà đã chủ động tham gia cùng chính quyền và lực lượng chức năng trong giữ gìn an ninh trật tự, góp phần xây dựng thế trận lòng dân ngày càng vững chắc”.

Từ chỗ tiếp nhận thông tin một cách thụ động, nhiều người dân nay đã chủ động tham gia giữ gìn an ninh trật tự. Những câu chuyện về việc bà con phát hiện, báo tin kịp thời các hành vi vi phạm không còn là cá biệt, mà đang dần trở thành điều quen thuộc trong đời sống vùng biên. Chính họ những người dân bình dị đang trở thành “cánh tay nối dài”, là “tai mắt” tin cậy của lực lượng chức năng, góp phần giữ vững bình yên nơi phên dậu Tổ quốc.

Ở góc nhìn sâu hơn, khi thông tin được truyền tải đúng cách, phù hợp với từng đối tượng, thì hiệu quả không chỉ dừng lại ở nhận thức, mà còn chuyển hóa thành hành động cụ thể. Đó cũng chính là cách “trận tuyến tư tưởng” được bồi đắp vững chắc từ cơ sở - bằng chính sự tham gia chủ động của người dân.

Một trong những điểm sáng trong công tác thông tin đối ngoại của Bộ đội Biên phòng Nghệ An là sự gắn kết chặt chẽ với hoạt động đối ngoại biên phòng. Đây không chỉ là kênh trao đổi thông tin, mà còn là nền tảng xây dựng lòng tin và củng cố tình hữu nghị đặc biệt giữa Việt Nam và Lào.

Các cuộc tuần tra song phương, hội đàm định kỳ với lực lượng bảo vệ biên giới các tỉnh Hủa Phăn, Xiêng Khoảng, Bôlykhămxay được duy trì thường xuyên, hiệu quả. Thông qua đó, hai bên không chỉ phối hợp xử lý các vụ việc phát sinh mà còn tăng cường hiểu biết, chia sẻ kinh nghiệm và thống nhất nhận thức.

Trung tá Hoàng Thế Ngọc, Đồn trưởng Đồn Biên phòng Mỹ Lý chia sẻ: “Trong công tác đối ngoại biên phòng, niềm tin luôn là yếu tố then chốt. Khi niềm tin được xây dựng và củng cố bền vững, việc trao đổi thông tin giữa hai bên không chỉ trở nên cởi mở, kịp thời mà còn bảo đảm tính chính xác, thống nhất trong nhận thức và hành động. Đây chính là nền tảng quan trọng để lực lượng chức năng hai bên phối hợp chặt chẽ, hiệu quả trong quản lý, bảo vệ biên giới, đồng thời xử lý linh hoạt, hài hòa các vấn đề nảy sinh, góp phần giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn khu vực biên giới trong mọi tình huống”.

Bên cạnh đó, các mô hình kết nghĩa bản - bản, cụm dân cư hai bên biên giới tiếp tục phát huy hiệu quả. Những hoạt động giao lưu văn hóa, hỗ trợ phát triển kinh tế, giáo dục, y tế… không chỉ giúp cải thiện đời sống người dân mà còn góp phần lan tỏa chủ trương, đường lối của hai Đảng, hai Nhà nước một cách tự nhiên, bền vững.

Đặc biệt, các chương trình hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh khó khăn phía bạn Lào mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc. Không chỉ là sự sẻ chia, đó còn là minh chứng sống động cho tình đoàn kết đặc biệt Việt - Lào, góp phần xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc nơi biên giới.

Trong bối cảnh bùng nổ thông tin hiện nay, khi không gian mạng trở thành “không gian sống thứ hai” của xã hội, các thế lực thù địch ngày càng gia tăng hoạt động chống phá với nhiều thủ đoạn tinh vi, khó nhận diện. Những thông tin sai trái, xuyên tạc thường được ngụy trang dưới nhiều hình thức, len lỏi vào đời sống, tác động trực tiếp đến nhận thức của người dân. Đối với khu vực biên giới - nơi địa bàn rộng, dân cư phân tán, trình độ tiếp cận thông tin không đồng đều thì nguy cơ bị tác động càng hiện hữu nếu thiếu sự “phủ sóng” kịp thời của thông tin chính thống.

Trước yêu cầu đó, Bộ đội Biên phòng Nghệ An đã chủ động nắm chắc tình hình từ sớm, từ xa; tăng cường theo dõi, phát hiện và kịp thời đấu tranh, phản bác các thông tin sai trái, xuyên tạc. Công tác thông tin đối ngoại không chỉ dừng lại ở tuyên truyền, mà được triển khai theo hướng toàn diện, đồng bộ, kết hợp chặt chẽ giữa “xây” và “chống” vừa chủ động định hướng dư luận, vừa kiên quyết đấu tranh với các quan điểm sai lệch, góp phần giữ vững trận địa tư tưởng ngay từ cơ sở.

Đại tá Trần Quang Trung, Chính ủy Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An nhấn mạnh: “Trong bối cảnh bùng nổ thông tin và hội nhập sâu rộng hiện nay, công tác thông tin đối ngoại phải thực sự đi trước một bước, đóng vai trò chủ động trong tuyên truyền, định hướng và đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch. Đây không chỉ là yêu cầu trước mắt mà còn là nhiệm vụ mang tính chiến lược lâu dài, góp phần trực tiếp bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng, giữ ổn định chính trị, củng cố niềm tin của nhân dân và xây dựng thế trận tư tưởng vững chắc ở khu vực biên giới”.

Song song với đó, công tác phối hợp với các cơ quan báo chí, truyền thông tiếp tục được đẩy mạnh, hình thành một “mặt trận thông tin” rộng khắp, đa chiều. Những phóng sự, bài viết phản ánh chân thực đời sống nơi biên cương, khắc họa hình ảnh người lính Biên phòng tận tụy, gần dân, vì dân không chỉ góp phần lan tỏa giá trị tích cực, mà còn đóng vai trò quan trọng trong định hướng dư luận, củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và lực lượng vũ trang.

Ở một góc độ sâu hơn, khi thông tin chính thống chiếm lĩnh “trận địa”, khi những giá trị tích cực được lan tỏa bền bỉ, thì các luận điệu sai trái sẽ dần bị đẩy lùi. Đó cũng chính là cách bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng một cách chủ động, căn cơ và hiệu quả trong điều kiện mới.

Thực tiễn đã và đang khẳng định, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không phải là nhiệm vụ riêng của bất kỳ lực lượng nào, mà là trách nhiệm chung, xuyên suốt của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Ở nơi biên cương Nghệ An, điều đó không chỉ dừng lại ở chủ trương, nghị quyết, mà đã thấm sâu vào đời sống, trở thành hành động tự giác của mỗi cán bộ, đảng viên và người dân. Sự đồng thuận, gắn bó giữa chính quyền, lực lượng chức năng với nhân dân đã và đang tạo nên một “thế trận lòng dân” bền chặt nền tảng quan trọng nhất để giữ vững ổn định từ cơ sở.

Khi người dân được tiếp cận thông tin một cách đầy đủ, kịp thời, khi họ hiểu đúng, tin đúng, thì nhận thức không còn là những khái niệm trừu tượng, mà chuyển hóa thành hành động cụ thể trong đời sống hằng ngày. Từ việc chấp hành nghiêm các quy định về biên giới, đến việc chủ động tham gia phát hiện, đấu tranh với những hành vi vi phạm, hay đơn giản là lan tỏa những thông tin tích cực trong cộng đồng, tất cả đã góp phần hình thành nên những “pháo đài” vững chắc ngay từ cơ sở. Chính những “pháo đài lòng dân” ấy là lớp phòng tuyến bền bỉ, hiệu quả trước mọi âm mưu, thủ đoạn chống phá, nhất là trên không gian mạng.

Có thể thấy, ở đâu thông tin chính thống được lan tỏa mạnh mẽ, ở đó những luận điệu sai trái, xuyên tạc sẽ dần bị đẩy lùi. Ở đâu niềm tin được củng cố, ở đó sự ổn định được giữ vững. Ở đâu “ý Đảng” hòa quyện với “lòng dân”, ở đó sẽ hình thành sức mạnh tổng hợp - thứ sức mạnh không thể đo đếm bằng vật chất, nhưng lại có ý nghĩa quyết định trong bảo vệ chủ quyền và nền tảng tư tưởng của Đảng trong mọi hoàn cảnh.

Những kết quả đạt được từ công tác thông tin đối ngoại của Bộ đội Biên phòng Nghệ An thời gian qua chính là minh chứng sinh động cho cách làm đúng, hướng đi trúng. Không chỉ góp phần giữ vững an ninh, trật tự nơi biên giới, những nỗ lực ấy còn bồi đắp niềm tin, lan tỏa giá trị tích cực, củng cố mối quan hệ gắn bó giữa Đảng với nhân dân - yếu tố cốt lõi làm nên sức mạnh bền vững của chế độ.

Giữ vững biên giới hôm nay không chỉ là bảo vệ từng cột mốc, từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc, mà sâu xa hơn là giữ vững “biên giới lòng dân” nơi hội tụ của niềm tin, của sự đồng thuận và của trách nhiệm công dân. Khi “biên giới hữu hình” được bảo vệ bằng lực lượng, bằng pháp luật, thì “biên giới vô hình” trận tuyến tư tưởng được gìn giữ bằng nhận thức, bằng niềm tin và bằng sự tự giác của mỗi con người.

Chính từ những chuyển động âm thầm nhưng bền bỉ ấy, nơi phên dậu Tổ quốc không chỉ vững vàng về quốc phòng - an ninh, mà còn trở thành không gian của hòa bình, hữu nghị và phát triển bền vững. Ở đó, những giá trị cốt lõi của Đảng không chỉ được bảo vệ, mà còn được lan tỏa, thẩm thấu vào đời sống, trở thành điểm tựa tinh thần vững chắc, hun đúc sức mạnh nội sinh để đất nước vững bước trong hành trình hội nhập và phát triển.

Ở nơi biên cương Tổ quốc, trận tuyến tư tưởng không hiện hữu bằng những hình ảnh trực quan, nhưng lại hiện diện trong từng hành động, từng thông tin, từng mối quan hệ giữa cán bộ và nhân dân.

Khi thông tin chính thống được lan tỏa, khi niềm tin được củng cố, khi người dân trở thành chủ thể bảo vệ nhận thức của chính mình, thì đó cũng là lúc nền tảng tư tưởng của Đảng được giữ vững từ cơ sở bền bỉ, tự nhiên và sâu sắc.

* Kỳ 2: Gieo hạt niềm tin

* Kỳ 3 (kỳ cuối): Xây chắc "Thế trận lòng dân"

• Thực hiện: Xuân Thao - Trung Thành - Mai Đỉnh
• Ảnh: Tư liệu