Kiến nghị tháo dỡ công trình “lạ” tại lăng vua Thiệu Trị

Theo Sở Văn hóa và Thể thao TP Huế, qua khảo sát thực địa, rà soát hồ sơ pháp lý và xem xét báo cáo ngày 5/1 của Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, cơ quan chức năng ghi nhận tại khu vực di tích đã xuất hiện một số công trình xây dựng mới không có trong hồ sơ quy hoạch, chưa được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.

Cụ thể, công trình thứ nhất là một nhà rường được xây dựng cố định trên nền móng chân tảng phía trước Bửu thành lăng mộ Hoàng Thái hậu Từ Dụ, thuộc khu vực bảo vệ I (vùng lõi) của di tích. Công trình có diện tích khoảng 35m², chiều cao khoảng 6m, kết cấu gồm 16 cột gỗ, hệ thống vì kèo bằng gỗ, mái lợp ngói liệt.

Công trình thứ hai là cổng vào lăng vua Thiệu Trị, được xây dựng tại lối vào di tích, tiếp giáp khu vực bảo vệ I. Cổng có dạng tam quan với một lối đi chính và hai lối phụ hai bên, nền móng bằng bêtông, kết cấu phía trên bằng gỗ; chiều rộng khoảng 7m, chiều cao trụ biểu lối chính khoảng 4,6m, lối phụ khoảng 3,9m.

Ngay sau khi ghi nhận sự việc, Sở Văn hóa và Thể thao TP Huế đã ban hành công văn yêu cầu Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế báo cáo, giải trình cụ thể. Tuy nhiên, theo đánh giá của Sở, báo cáo ngày 5/1 của Trung tâm về việc xây dựng Hoàng ốc tại khu lăng mộ Nghi Thiên Chương Hoàng hậu Từ Dụ chưa làm rõ nhiều nội dung quan trọng.

Cụ thể, báo cáo chưa xác định rõ quy mô, tính chất các công trình; chưa nêu tổng mức đầu tư, nguồn vốn và quy trình tiếp nhận nguồn vốn xã hội hóa; chưa làm rõ trình tự, thủ tục pháp lý đã thực hiện như chủ trương đầu tư, thẩm định thiết kế, cấp phép xây dựng.

Đồng thời, báo cáo còn thiếu các căn cứ tư liệu lịch sử, khoa học phục vụ việc thiết kế, phục dựng; chưa xác định thời gian thi công, thời điểm hoàn thành và chưa làm rõ trách nhiệm quản lý của tập thể, cá nhân liên quan.

Sở Văn hóa và Thể thao TP Huế nhấn mạnh, lăng vua Thiệu Trị là thành phần cấu thành quan trọng của Quần thể Di tích Cố đô Huế – Di sản Văn hóa Thế giới. Vì vậy, mọi hoạt động tu bổ, tôn tạo hay xây dựng mới, dù ở quy mô nhỏ, đều phải tuân thủ nghiêm ngặt Luật Di sản Văn hóa năm 2024, các nghị định hướng dẫn thi hành và các Công ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

Việc triển khai xây dựng các công trình nêu trên khi chưa được cơ quan có thẩm quyền thẩm định, phê duyệt; chưa tổ chức lấy ý kiến các cơ quan chuyên môn và cộng đồng là hành vi bị nghiêm cấm, vi phạm khoản 6 và khoản 9, Điều 9, Luật Di sản Văn hóa năm 2024.

Trên cơ sở đó, Sở Văn hóa và Thể thao TP Huế kiến nghị UBND TP Huế chỉ đạo Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế khẩn trương xây dựng báo cáo giải trình đầy đủ, chi tiết toàn bộ quá trình vận động, tiếp nhận tài trợ và tổ chức xây dựng các công trình nêu trên.

Đồng thời, Trung tâm phải thực hiện ngay việc tháo dỡ các công trình xây dựng trái phép trong khu vực bảo vệ I và khu vực tiếp giáp, áp dụng các biện pháp kỹ thuật nhằm hoàn trả nguyên trạng mặt bằng di tích; tổ chức kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm của tập thể, cá nhân liên quan và đề xuất hình thức xử lý theo quy định.

Sở Văn hóa và Thể thao TP Huế cho biết sẽ chỉ đạo các phòng, đơn vị chuyên môn giám sát chặt chẽ quá trình tháo dỡ, bảo đảm tuyệt đối an toàn cho các yếu tố gốc và cảnh quan di tích; đồng thời nghiên cứu, tham mưu việc xử lý vi phạm hành chính (nếu có) theo đúng thẩm quyền.