Văn hóa- Thể thao

Khám phá thế giới âm thanh bí ẩn bên trong tháp nước Bốt Hàng Đậu

Mai Huyền • 15/11/2026 07:37

Từng là công trình kiến trúc công nghiệp mang dấu ấn lịch sử, tháp nước Bốt Hàng Đậu nay trở thành không gian nghệ thuật đặc biệt với tác phẩm sắp đặt âm thanh “Tháp Ẩn Ca”. Đây là tác phẩm sắp đặt âm thanh thuộc chuỗi chương trình nghệ thuật liên ngành quốc tế Hà Nội Sáng Đèn, trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026

tháp ẩn ca 1
Không gian bên trong Bốt Hàng Đậu được đánh thức bằng nghệ thuật âm thanh với tác phẩm "Tháp Ẩn Ca".

Chương trình do UBND thành phố Hà Nội chỉ đạo, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội chủ trì. Tháp Ẩn Ca (The Tower of Hidden Songs) là dự án mở màn đầy ấn tượng tại Tháp nước Hàng Đậu, biểu tượng kiến trúc gắn bó với Hà Nội từ cuối thế kỷ 19.

Giải mã những thanh âm vô hình của tự nhiên

Đứng sau tác phẩm là hai nghệ sĩ Thụy Sĩ Patrick Kessler và Ludwig Berger, với sự giám tuyển của nhạc sĩ Trần Kim Ngọc và nhà âm nhạc dân tộc học Johannes Rühl. Dự án khởi nguồn từ lĩnh vực biotremology – bộ môn khoa học nghiên cứu cách các sinh vật giao tiếp thông qua rung động, đặc biệt là những tín hiệu được tạo ra bởi côn trùng và các loài sinh vật nhỏ bé.

tháp ẩn ca 4
Các khách mời và đại biểu cắt băng khai trương tác phẩm Tháp Ẩn Ca tại Tháp nước Hàng Đậu.

Theo đó, không phải mọi âm thanh trong tự nhiên đều có thể được tai người cảm nhận trực tiếp. Nhiều loài côn trùng giao tiếp bằng cách tạo ra rung động trên thân cây, lá hoặc các bề mặt thực vật. Những tín hiệu này chứa đựng thông tin về giao tiếp, cảnh báo và tự vệ, nhưng thường nằm ngoài ngưỡng nghe thông thường của con người.

Để đưa thế giới âm thanh ấy đến gần công chúng, nhóm nghệ sĩ đã phối hợp với 13 nhà khoa học tại 10 viện nghiên cứu thuộc 8 quốc gia và vùng lãnh thổ, thu thập và tuyển chọn 59 bản ghi âm tư liệu khoa học. Các rung động được ghi lại bằng thiết bị đo rung động laser chiếu trực tiếp vào cây cỏ, từ đó chuyển hóa thành những chất liệu âm thanh có thể thưởng thức.

Bên trong tháp nước, 8 chiếc loa được sắp đặt trong không gian, mỗi loa phát ra những âm thanh riêng biệt của một loài côn trùng. Hệ thống loa treo tạo nên những lớp âm thanh đan xen, từ những nhịp điệu tinh tế đến các tín hiệu báo động và tự vệ.

tháp ẩn ca 2
Tháp Ẩn Ca đưa người xem vượt ra khỏi cách thưởng thức âm nhạc thông thường, để trực tiếp cảm nhận những rung động vốn ít được chú ý trong đời sống.

Đặc biệt, hệ thống loa truyền rung đặt dưới sàn khiến mặt đất rung lên nhẹ nhàng, giúp người tham quan không chỉ nghe bằng tai mà còn cảm nhận âm thanh qua đôi bàn chân.

Khi bước vào bên trong, du khách được dẫn qua một “con đường ánh sáng” với hệ thống đèn LED chạy dọc hai bên. Trong không gian vòm đá vốn tĩnh lặng, những thanh âm nhỏ bé dần hiện lên, tạo cảm giác như đang bước vào một hệ sinh thái tự nhiên thu nhỏ.

Theo chia sẻ của nhà soạn nhạc Ludwig Berger, thông qua các bản ghi âm, khán giả có cơ hội tiếp cận một thế giới âm thanh chưa từng biết đến, nơi những sinh vật nhỏ bé giao tiếp bằng những tín hiệu rung động đặc biệt. Trong khi đó, giám tuyển Trần Kim Ngọc cho biết tác phẩm là kết quả của quá trình nghiên cứu, hợp tác nghệ thuật giữa Việt Nam và Thụy Sĩ, bắt đầu từ chuyến nghiên cứu thực địa vào tháng 1/2026.

Không chỉ dừng lại ở một tác phẩm sắp đặt âm thanh, “Tháp Ẩn Ca” còn gợi mở những suy tư về mối quan hệ giữa con người với thiên nhiên và giữa con người với nhau. Giữa nhịp sống đô thị hối hả, người xem được mời gọi bước chậm lại, lắng nghe những âm thanh nhỏ bé vốn thường bị bỏ qua.

Đánh thức sức sống mới cho di sản đô thị

Việc đưa nghệ thuật đương đại vào tháp nước Bốt Hàng Đậu không chỉ tạo nên một trải nghiệm mới lạ mà còn mở ra cách tiếp cận khác trong việc phát huy giá trị di sản đô thị. Từ một công trình hạ tầng phục vụ đời sống, nơi đây trở thành không gian kết nối giữa kiến trúc lịch sử, nghệ thuật, khoa học và công chúng.

Bốt Hàng Đậu
Công trình lịch sử được đưa vào một trải nghiệm tương tác, giúp người dân và du khách có thêm cơ hội khám phá những giá trị kiến trúc, văn hóa ẩn sâu bên trong.

Đại diện Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội đánh giá tháp nước Hàng Đậu là di sản văn hóa công nghiệp đặc sắc của Thủ đô. Việc tổ chức các hoạt động nghệ thuật trong lòng công trình góp phần làm mới cách công chúng tiếp cận di sản, đồng thời hiện thực hóa định hướng xây dựng hệ sinh thái và thúc đẩy kinh tế sáng tạo.

Tác phẩm “Tháp Ẩn Ca” là một trong những hoạt động cho thấy tiềm năng kết nối di sản với nghệ thuật đương đại. Tác phẩm mở cửa miễn phí đón công chúng từ ngày 14/11 đến hết ngày 28/11/2026. Thời gian tham quan hằng ngày từ 9h đến 12h và từ 14h đến 21h. Mỗi lượt trải nghiệm kéo dài 15 phút, tối đa 30 khách.

    Khám phá thế giới âm thanh bí ẩn bên trong tháp nước Bốt Hàng Đậu
    • Mặc định
    POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO