Khám phá mỹ thuật Việt Nam bằng công nghệ số
Từ những câu đố kiến thức, trò chơi ghép tranh đến thử thách khám phá Bảo vật quốc gia tại không gian trưng bày, VNFAM Art Games mở ra cách tiếp cận mới mẻ, sinh động đối với di sản mỹ thuật Việt Nam. Chương trình do Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam phát triển, hướng tới đưa công nghệ số trở thành cầu nối giữa di sản với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Đưa mỹ thuật đến gần hơn với thế hệ trẻ
Hướng tới Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), ngày 17/11, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam sẽ tổ chức Lễ ra mắt chương trình giáo dục trải nghiệm “Trò chơi Tìm hiểu mỹ thuật Việt Nam - VNFAM Art Games”. Đây là bước phát triển mới trong hoạt động giáo dục của Bảo tàng, thể hiện nỗ lực đổi mới phương thức giới thiệu, quảng bá và phát huy giá trị di sản mỹ thuật thông qua công nghệ số.
VNFAM Art Games được phát triển trên cơ sở chương trình giáo dục trực tuyến “Tìm hiểu mỹ thuật Việt Nam” do Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam phối hợp với Công ty Cổ phần Công nghệ ATCOM triển khai từ năm 2022.
Từ hình thức tìm hiểu kiến thức thông qua các câu hỏi trực tuyến, chương trình được phát triển thành nền tảng trò chơi tương tác, tạo thêm cơ hội để công chúng chủ động khám phá các tác phẩm, tác giả và những giá trị nghệ thuật đặc sắc của mỹ thuật Việt Nam.

Theo đó, thay vì tiếp nhận kiến thức theo phương thức truyền thống, người chơi được trực tiếp tham gia các thử thách, giải câu đố và thực hiện những nhiệm vụ gắn với nội dung mỹ thuật. Cách tiếp cận này phù hợp với thói quen tiếp nhận thông tin của giới trẻ trong môi trường số, góp phần biến việc tìm hiểu nghệ thuật thành hoạt động trải nghiệm gần gũi, hấp dẫn.
Truy cập địa chỉ game.vnfam.vn, người chơi có thể tham gia ba trò chơi chính với những hình thức trải nghiệm khác nhau.
Trong đó, “Leo tháp” đưa người chơi lần lượt chinh phục các tầng thử thách thông qua việc trả lời câu hỏi, giải câu đố về mỹ thuật với độ khó tăng dần. Trò chơi “Ghép tranh” yêu cầu người tham gia sắp xếp các mảnh ghép để hoàn thiện tác phẩm hội họa, đồng thời tìm hiểu những thông tin và câu chuyện liên quan đến tác phẩm.
Trong khi đó, “Vẽ và đoán” tạo không gian tương tác sáng tạo, nơi người chơi thể hiện đáp án bằng hình vẽ và thử khả năng suy đoán nội dung từ những bức tranh của người tham gia khác.
Bên cạnh các trò chơi, nền tảng còn tích hợp bảng xếp hạng thành tích và mục “Sự kiện”, giúp người chơi cập nhật thông tin về các cuộc thi, hoạt động đang diễn ra. Những yếu tố như thử thách, điểm số và xếp hạng góp phần tăng tính tương tác, khuyến khích người tham gia chủ động tìm hiểu, tích lũy kiến thức và tiếp tục khám phá.
Điểm đáng chú ý của VNFAM Art Games là không giới hạn trải nghiệm trong môi trường trực tuyến mà còn tạo sự kết nối trực tiếp với không gian trưng bày tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam.
Đối với học sinh, sinh viên, việc kết hợp trò chơi với hoạt động tham quan thực tế có thể tạo thêm hứng thú khi tìm hiểu lịch sử mỹ thuật, nhận diện phong cách nghệ thuật, tác giả và các tác phẩm tiêu biểu.
Đây cũng là hướng bổ trợ thiết thực cho hoạt động giáo dục nghệ thuật trong nhà trường, giúp kiến thức không chỉ được tiếp nhận qua sách vở mà còn được củng cố bằng trải nghiệm trực quan.
Công nghệ số - hướng đi mới trong phát huy giá trị di sản
Trong bối cảnh chuyển đổi số đang tác động sâu rộng đến đời sống xã hội, việc ứng dụng công nghệ vào hoạt động bảo tồn, quảng bá và phát huy giá trị di sản văn hóa ngày càng có ý nghĩa quan trọng. Đối với các bảo tàng, chuyển đổi số không chỉ dừng lại ở việc số hóa tư liệu, hiện vật hay xây dựng các nền tảng giới thiệu trực tuyến, mà còn mở ra những phương thức mới để công chúng tương tác, học tập và trải nghiệm di sản.
VNFAM Art Games cho thấy một hướng tiếp cận như vậy. Thông qua phương pháp trò chơi hóa (gamification), những nội dung kiến thức về mỹ thuật được chuyển tải thành các thử thách có tính tương tác, khuyến khích người chơi chủ động khám phá thay vì chỉ tiếp nhận thông tin một chiều.
Điểm cốt lõi của phương pháp này không đơn thuần nằm ở yếu tố giải trí, mà ở khả năng tạo động lực học tập thông qua trải nghiệm.
Khi người chơi phải quan sát, suy luận, ghi nhớ và vận dụng kiến thức để hoàn thành nhiệm vụ, quá trình tìm hiểu mỹ thuật cũng trở nên chủ động và có chiều sâu hơn.
Việc kết nối nền tảng trực tuyến với hoạt động tham quan thực tế còn góp phần mở rộng không gian giáo dục của bảo tàng. Di sản không còn chỉ được tiếp cận trong những chuyến tham quan hay qua các tài liệu giới thiệu, mà có thể trở thành một phần của hành trình khám phá liên tục trên cả môi trường số và đời sống thực.
Sự phối hợp giữa Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam và Công ty Cổ phần Công nghệ ATCOM trong xây dựng VNFAM Art Games cũng cho thấy vai trò của hợp tác giữa thiết chế văn hóa với đơn vị công nghệ trong phát triển các sản phẩm văn hóa số.
Với VNFAM Art Games, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam kỳ vọng khơi dậy niềm yêu thích nghệ thuật, khuyến khích tinh thần tự học, tự khám phá trong công chúng, nhất là thế hệ trẻ.
Đây cũng là một bước đi nhằm cụ thể hóa định hướng chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa, góp phần phát triển các sản phẩm văn hóa số và phát huy hiệu quả nguồn lực di sản mỹ thuật Việt Nam.
