Hơn nửa thế kỷ gìn giữ Đền thờ Bác Hồ

Năm 2001, Đền thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh được Bộ Văn hóa – Thông tin công nhận là Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia.

Dựng đền thờ Bác giữa những ngày chiến tranh ác liệt

Sau khi Chủ tịch Hồ Chí Minh từ trần ngày 2/9/1969, cả miền Nam chìm trong nỗi tiếc thương vô hạn. Với quân và dân vùng An Thạnh Nhì khi ấy, mong muốn lớn nhất là có một nơi để tưởng nhớ và phụng thờ Bác.

Theo nguyện vọng của nhân dân, lãnh đạo Huyện ủy Long Phú và Tỉnh ủy Sóc Trăng (cũ) đã đồng ý cho xây dựng Đền thờ Bác Hồ trên đất An Thạnh, giao Xã ủy An Thạnh Nhì thực hiện. Ngày 3/2/1970, đúng dịp kỷ niệm 40 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam, công trình chính thức khởi công tại ấp Nguyễn Công Minh, xã An Thạnh Nhì (nay là xã An Thạnh).

Đó cũng là thời điểm chiến tranh bước vào giai đoạn ác liệt. Địch liên tục tổ chức càn quét, bắn phá dữ dội. Để tránh bị phát hiện, việc xây dựng chỉ có thể diễn ra vào chiều tối và ban đêm. Không máy móc, không vật liệu hiện đại, ngôi đền được dựng hoàn toàn bằng sức dân. Tre, gỗ do thanh niên trong xã tự tay đốn, đẽo rồi bí mật vận chuyển đến công trường. Phụ nữ trong xóm ngồi chằm từng tấm lá dừa nước để lợp mái.

Người góp công, người góp của, tất cả đều chung một tấm lòng hướng về Bác. Khi ấy, từ các đồn Lòng Đầm, Rạch Chồn, đạn của địch có thể bắn tới bất cứ lúc nào. Nhưng bom đạn không thể ngăn được lòng dân. Sau gần ba tháng thi công trong điều kiện vô cùng nguy hiểm, Đền thờ Bác Hồ hoàn thành đúng vào dịp sinh nhật Người 19/5/1970.

Hôm khánh thành, hàng ngàn người dân bất chấp hiểm nguy tìm về dự lễ trong niềm xúc động nghẹn ngào. Với quân dân địa phương, Đền thờ Bác khi ấy không chỉ là một công trình tâm linh mà còn là biểu tượng của niềm tin, ý chí và khát vọng độc lập giữa những năm tháng chiến tranh khốc liệt nhất.

Sau ngày đất nước thống nhất, ngôi đền tiếp tục được chính quyền và Nhân dân gìn giữ như một phần ký ức thiêng liêng của vùng đất cách mạng.

Năm 1989, Tỉnh ủy và UBND tỉnh Sóc Trăng (cũ) quyết định đầu tư kinh phí xây dựng lại Đền thờ Bác khang trang hơn. Những mái lá, cột gỗ năm xưa được thay bằng bê tông cốt thép và gạch ngói kiên cố. Công trình hoàn thành và khánh thành vào ngày 19/5/1990, đúng dịp kỷ niệm 100 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Sau khi huyện Cù Lao Dung được thành lập vào năm 2002, nhu cầu giáo dục truyền thống và tham quan ngày càng tăng. Từ đó, địa phương lập quy hoạch tổng thể Khu di tích lịch sử - văn hóa Đền thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Dự án được chia thành ba khu gồm: khu bảo tồn, khu trung tâm và khu dịch vụ vui chơi giải trí với tổng kinh phí hơn 30 tỷ đồng. Sau gần ba năm thi công, khu di tích hoàn thành với diện tích hơn 2,2ha. Ngày 19/5/2013, công trình chính thức khánh thành, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang đã đến dự, cắt băng khánh thành và trồng cây lưu niệm.

Hiện nay, khu di tích có tổng diện tích hơn 22.446m² với nhiều hạng mục như đền chính, đền tưởng niệm, nhà trưng bày, hệ thống bờ kè cùng hàng trăm cây xanh tạo nên không gian trang nghiêm, xanh mát.

“Địa chỉ đỏ” giữa lòng dân

Không chỉ mang giá trị lịch sử, Đền thờ Bác Hồ còn là nơi giáo dục truyền thống cách mạng cho nhiều thế hệ. Định kỳ vào thứ Hai đầu tháng, địa phương tổ chức chào cờ kết hợp dâng hương tại Đền thờ với sự tham gia của cán bộ, đảng viên và nhân dân.

Vào các dịp lễ lớn như: 30/4, 2/9, 3/2 hay ngày sinh nhật Bác 19/5, đông đảo người dân lại tề tựu về đây dâng lễ vật, thắp hương tưởng nhớ Người. Những hoạt động như hội thi “Mâm lễ vật dâng lên Bác” không chỉ tạo không khí trang nghiêm mà còn góp phần giáo dục truyền thống yêu nước cho thế hệ trẻ.

Bà Nguyễn Thị Ngọc, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã An Thạnh cho biết, Đền thờ Bác Hồ không chỉ là công trình lịch sử - văn hóa tiêu biểu mà còn là “địa chỉ đỏ” đặc biệt quan trọng trong công tác giáo dục truyền thống cách mạng. Theo bà Nguyễn Thị Ngọc, địa phương mong muốn tiếp tục phát huy giá trị di tích gắn với các hoạt động sinh hoạt chính trị, giáo dục lý tưởng cho thế hệ trẻ, đồng thời từng bước kết nối với các tuyến du lịch văn hóa – sinh thái để quảng bá hình ảnh quê hương và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Hiện nay, hằng năm khu di tích đón trên 6.000 lượt khách đến tham quan, học tập và sinh hoạt chính trị; riêng 3 tháng đầu năm 2026 đã phục vụ hơn 700 lượt khách.

Không chỉ là nơi lưu giữ ký ức chiến tranh, Đền thờ Bác Hồ còn được kỳ vọng trở thành điểm nhấn du lịch văn hóa – lịch sử của địa phương. Hiện, địa phương đang từng bước kết nối Đền thờ Bác với các tuyến du lịch sinh thái vườn cây ăn trái, du lịch trải nghiệm sông nước nhằm hình thành sản phẩm du lịch đặc trưng.

Tuy nhiên, công tác bảo tồn và phát huy giá trị di tích vẫn còn nhiều khó khăn do đặc thù vùng sông nước, nền đất yếu, tình trạng sụt lún, xâm nhập mặn cùng hạn chế về nguồn lực đầu tư và hạ tầng giao thông kết nối.

Ông Trần Thanh Quang, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ Tổng hợp xã An Thạnh cho biết, đơn vị hiện thường xuyên bố trí lực lượng chăm sóc cảnh quan, bảo đảm vệ sinh môi trường, an ninh trật tự và phục vụ khách tham quan tại khu di tích. Địa phương mong muốn tiếp tục được quan tâm đầu tư nâng cấp các hạng mục công trình, hoàn thiện hạ tầng giao thông, kết nối các tuyến du lịch để Đền thờ Bác Hồ trở thành điểm đến văn hóa – lịch sử tiêu biểu của thành phố Cần Thơ trong tương lai.

Hơn nửa thế kỷ đã đi qua kể từ ngày ngôi đền được dựng lên bằng tre lá giữa khói lửa chiến tranh và bom đạn đã lùi xa, nhưng ngọn lửa niềm tin được thắp lên từ lòng dân An Thạnh năm nào vẫn còn nguyên vẹn.

Giữa miền sông nước hôm nay, Đền thờ Bác Hồ vẫn lặng lẽ hiện diện như một chứng nhân lịch sử, nhắc nhớ về một thời gian khó và về tình cảm thiêng liêng mà người dân Nam Bộ luôn dành cho Bác Hồ kính yêu.