Hội thẩm nhân dân Quảng Trị nâng cao chất lượng xét xử trong mô hình Tòa án mới
Năm 2026, Đoàn Hội thẩm nhân dân TAND tỉnh Quảng Trị tham gia xét xử 294 vụ án thuộc nhiều lĩnh vực. Trong bối cảnh hệ thống Tòa án vận hành theo mô hình tổ chức mới, hoạt động của Hội thẩm nhân dân tiếp tục được chú trọng, góp phần bảo đảm chất lượng xét xử và thực hiện nguyên tắc nhân dân tham gia xét xử.
Tham gia xét xử 240 vụ án hình sự sơ thẩm
Theo dự thảo báo cáo tổng kết công tác năm 2026, sau khi sắp xếp, kiện toàn tổ chức, Đoàn Hội thẩm nhân dân TAND tỉnh Quảng Trị nhiệm kỳ 2026 - 2031 có 20 thành viên, gồm 1 Trưởng đoàn, 1 Phó Trưởng đoàn. Trong đó, 7 Hội thẩm là cán bộ đã nghỉ hưu, 13 Hội thẩm là công chức đang giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý.

Các Hội thẩm đều có trình độ đại học trở lên, có kinh nghiệm thực tiễn trong công tác quản lý nhà nước, pháp luật và hoạt động xã hội.
Năm 2026, các Hội thẩm đã tham gia xét xử 240 vụ án hình sự sơ thẩm, 45 vụ án dân sự, 2 vụ án hành chính, 5 vụ án hôn nhân và gia đình, 2 vụ án kinh doanh thương mại.
Đáng chú ý, sau khi phần lớn thẩm quyền xét xử sơ thẩm được chuyển về các TAND khu vực, số lượng vụ án thuộc thẩm quyền TAND cấp tỉnh giảm đáng kể. Tuy nhiên, các vụ án còn lại chủ yếu có tính chất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng hoặc phức tạp, trong đó nhiều vụ án hình sự có mức hình phạt cao.
.jpg)
Trước yêu cầu đó, các Hội thẩm đã chủ động nghiên cứu hồ sơ, tham gia xét hỏi, đánh giá chứng cứ, thảo luận và nghị án theo quy định.
Đối với những vụ án hình sự có nhiều bị cáo, nhiều người tham gia tố tụng, Hội thẩm tập trung làm rõ các tình tiết liên quan đến hành vi phạm tội, nhân thân bị cáo và các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự.
Trong giải quyết án dân sự, các Hội thẩm chú trọng xem xét toàn diện tài liệu, chứng cứ và kết quả tranh tụng tại phiên tòa. Đặc biệt, đối với những vụ án bị hủy để xét xử sơ thẩm lại, việc nghiên cứu các nội dung cần khắc phục được quan tâm nhằm hạn chế những thiếu sót trong quá trình giải quyết.
.jpg)
Chú trọng bồi dưỡng nghiệp vụ, nâng cao chất lượng xét xử
Cùng với nhiệm vụ xét xử, công tác tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ cho đội ngũ Hội thẩm nhân dân tiếp tục được TAND tỉnh Quảng Trị quan tâm.
Trong năm, TAND tỉnh đã tổ chức tập huấn nghiệp vụ và kỹ năng xét xử cho Hội thẩm nhân dân hai cấp với 4 chuyên đề.
Nội dung tập huấn tập trung vào kỹ năng nghiên cứu hồ sơ, đánh giá chứng cứ, tham gia xét hỏi, tranh tụng tại phiên tòa; nhận diện, xử lý các tình huống tố tụng và cập nhật những quy định mới của pháp luật hình sự, dân sự, hành chính.

Bên cạnh đó, các Hội thẩm từng bước ứng dụng công nghệ thông tin trong nghiên cứu hồ sơ, tra cứu văn bản pháp luật, cập nhật tài liệu nghiệp vụ và tham gia các hoạt động tập huấn trực tuyến.
Thông qua hoạt động xét xử và bồi dưỡng chuyên môn, kỹ năng nghiệp vụ của đội ngũ Hội thẩm từng bước được nâng lên, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.
Với những kết quả đạt được, năm 2026 có 5 Hội thẩm nhân dân được Chánh án TAND tỉnh Quảng Trị tặng giấy khen vì có nhiều thành tích trong phong trào thi đua.
Bên cạnh kết quả tích cực, hoạt động của Đoàn Hội thẩm vẫn còn một số khó khăn. Việc điều chỉnh thẩm quyền xét xử khiến số lượng vụ án sơ thẩm thuộc thẩm quyền cấp tỉnh giảm, trong khi các vụ án còn lại có tính chất phức tạp, đòi hỏi Hội thẩm dành nhiều thời gian nghiên cứu.
Ngoài ra, kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin của một số Hội thẩm chưa đồng đều; việc cập nhật kiến thức pháp luật và tham gia bồi dưỡng nghiệp vụ còn gặp khó khăn do điều kiện công tác.
Nâng cao năng lực Hội thẩm trong mô hình Tòa án mới
Năm 2027, Đoàn Hội thẩm nhân dân TAND tỉnh Quảng Trị xác định nâng cao chất lượng tham gia xét xử là nhiệm vụ trọng tâm, nhất là đối với các vụ án hình sự nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng và những vụ án dân sự, hành chính có tính chất phức tạp.
Theo đó, các Hội thẩm tiếp tục phát huy tính độc lập, khách quan trong hoạt động xét xử; chủ động nghiên cứu hồ sơ, đánh giá toàn diện chứng cứ, tham gia xét hỏi, tranh tụng và nghị án theo đúng quy định của pháp luật.

Đối với các vụ án dân sự, hành chính bị hủy để xét xử sơ thẩm lại, Đoàn Hội thẩm chú trọng việc nghiên cứu nguyên nhân, xác định những thiếu sót đã được chỉ ra để rút kinh nghiệm, nâng cao chất lượng giải quyết vụ án.
Cùng với đó, tăng cường tập huấn chuyên sâu, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và nâng cao hiệu quả phối hợp giữa Hội thẩm với Thẩm phán, các đơn vị chuyên môn của Tòa án.
Đoàn Hội thẩm cũng kiến nghị TANDTC tiếp tục tổ chức các lớp tập huấn chuyên sâu, cung cấp tài liệu hướng dẫn nghiệp vụ phù hợp với mô hình tổ chức Tòa án mới; đồng thời đề nghị TAND tỉnh tạo điều kiện về thời gian, phương tiện, tài liệu và tăng cường các hoạt động trao đổi, rút kinh nghiệm xét xử.
Qua đó, tiếp tục phát huy vai trò của Hội thẩm nhân dân trong hoạt động xét xử, góp phần bảo đảm các phán quyết của Tòa án khách quan, công bằng, đúng pháp luật, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp và phục vụ nhân dân.
