Học tiếng đồng bào để bám bản, nghe dân

Tuyến biên giới Thanh Hóa dài 213km đi qua nhiều xã vùng cao như Tam Chung, Pù Nhi, Quang Chiểu. Địa hình hiểm trở, bản làng phân tán, đời sống đồng bào các dân tộc Mông, Thái, Khơ Mú còn nhiều khó khăn. Do tiếng phổ thông chưa phổ biến, đặc biệt là đối với người cao tuổi, rào cản ngôn ngữ từng là trở ngại lớn đối với cán bộ, chiến sĩ mới nhận nhiệm vụ trong quá trình bám bản, tuyên truyền và vận động Nhân dân.

Để giải quyết bài toán này, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng (BĐBP) tỉnh Thanh Hóa đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp bồi dưỡng tiếng dân tộc cho cán bộ, chiến sĩ. Trong hơn 3 năm qua, BĐBP tỉnh đã phối hợp với Trường Đại học Hồng Đức tổ chức nhiều lớp bồi dưỡng tiếng Mông tập trung, mỗi lớp gồm 40 học viên kéo dài gần một tháng. Chương trình không chỉ tập trung vào ngữ âm, từ vựng, tình huống giao tiếp thực tế mà còn trang bị kiến thức sâu rộng về văn hóa, phong tục, tập quán địa phương.

Bên cạnh các lớp học tập trung, phong trào tự học và thực hành tiếng dân tộc cũng được duy trì thường xuyên tại các đơn vị cơ sở. Điển hình như tại Đồn Biên phòng Pù Nhi, những cán bộ thành thạo tiếng Mông trực tiếp kèm cặp, hướng dẫn đồng đội ngay trong sinh hoạt và công tác hằng ngày, từ cách chào hỏi, hỏi thăm sản xuất đến việc nắm bắt tình hình địa bàn.

Trung tá Lê Trung Đức, Chính trị viên Đồn Biên phòng Pù Nhi, chia sẻ rằng: Dân cư trên địa bàn đơn vị quản lý chủ yếu là đồng bào Mông. Vì vậy, cán bộ biết tiếng địa phương sẽ thuận lợi hơn rất nhiều khi xuống bản. Nhờ duy trì việc học và thực hành, ngày càng có nhiều cán bộ có thể giao tiếp bằng tiếng Mông.

Hiệu quả của việc biết tiếng dân tộc thể hiện rõ nét nhất trong các hoạt động đồng hành cùng dân. Tại Đồn Biên phòng Trung Lý, các chiến sĩ đã dùng chính tiếng Mông để hướng dẫn bà con kỹ thuật trồng lúa nước, nuôi bò sinh sản, giúp nhiều hộ gia đình thay đổi tập quán sản xuất, từng bước vươn lên thoát nghèo. Ngôn ngữ tộc người còn được lồng ghép vào các hoạt động văn hóa cộng đồng như hát dân ca, đọc sách, kể chuyện, biến những buổi làm việc thành các cuộc gặp gỡ gần gũi, thắt chặt tình quân dân.

Nhờ giao tiếp trực tiếp bằng tiếng địa phương, các chủ trương, chính sách pháp luật về phòng chống tảo hôn, di cư tự do, mua bán người, bảo vệ rừng, giữ gìn an ninh trật tự hay vận động trẻ em đến trường đã trở nên dễ hiểu, dễ tiếp nhận hơn đối với bà con.

Đại tá Hoàng Văn Hùng, Chính ủy Ban Chỉ huy BĐBP tỉnh Thanh Hóa cho biết: Bồi dưỡng tiếng dân tộc là yêu cầu xuất phát từ thực tiễn công tác, giúp cán bộ hiểu sâu sắc hơn về đời sống và văn hóa của đồng bào. Thời gian tới, BĐBP Thanh Hóa sẽ tiếp tục đẩy mạnh công tác đào tạo, khuyến khích cán bộ tự học và thực hành thường xuyên, xem đây là chìa khóa quan trọng để xây dựng thế trận lòng dân vững chắc, bảo vệ bình yên nơi biên cương Tổ quốc.