Thay vì xử lý hồ sơ theo cách phân tán, Chi cục Hải quan khu vực VIII đang chuẩn bị các điều kiện để triển khai mô hình thông quan tập trung, dự kiến mở rộng từ năm 2027. Mục tiêu là xử lý hồ sơ thống nhất hơn, tăng khả năng quản lý bằng dữ liệu và giảm thời gian, chi phí cho doanh nghiệp.
Hoạt động xuất nhập khẩu trên địa bàn Quảng Ninh tăng nhanh đang đặt ra yêu cầu mới đối với phương thức quản lý hải quan. Trong 8 tháng năm 2026, hơn 3.000 doanh nghiệp làm thủ tục hải quan qua địa bàn, tăng 35,7% so với cùng kỳ năm 2025. Kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 17,3 tỷ USD, tăng 31,6%; thu ngân sách nhà nước đạt 11.605 tỷ đồng.

Với địa bàn có nhiều cửa khẩu, cảng biển và khu công nghiệp, lượng hồ sơ và hàng hóa cần quản lý ngày càng lớn. Đây cũng là lý do Chi cục Hải quan khu vực VIII tập trung chuẩn bị cho mô hình thông quan tập trung, trong đó việc xử lý hồ sơ được tổ chức tại một đầu mối chuyên trách, còn các đơn vị tại cửa khẩu tập trung vào giám sát, kiểm tra thực tế hàng hóa và quản lý hàng hóa chịu sự giám sát.
Cách làm này nhằm tách bạch các khâu nghiệp vụ, tăng tính chuyên sâu của công chức, đồng thời thống nhất việc xử lý và khai thác dữ liệu.
Tại Chi cục Hải quan khu vực VIII, phương án tổ chức và quy trình phối hợp đang được rà soát. Các quy trình đối với hàng hóa xuất nhập khẩu, quá cảnh và từng loại hình hải quan được xem xét để xác định rõ trách nhiệm giữa Đội Thông quan tập trung với các đơn vị cửa khẩu và bộ phận nghiệp vụ.
Những hồ sơ, vụ việc tồn đọng trước thời điểm chuyển đổi cũng được rà soát nhằm tránh khoảng trống trong quản lý khi mô hình mới vận hành.
Một phần việc quan trọng khác là chuẩn bị con người và công nghệ. Công chức được tập huấn, trao đổi nghiệp vụ, nâng cao khả năng khai thác và phân tích dữ liệu trong môi trường số.
Chi cục cũng phối hợp với đơn vị tư vấn để triển khai lộ trình số hóa hồ sơ, chứng từ hải quan, chuẩn hóa dữ liệu và kiểm tra khả năng đáp ứng của hệ thống. Đây được xem là nền tảng để việc xử lý hồ sơ tập trung không trở thành việc “dồn hồ sơ” về một nơi, mà thực sự chuyển sang phương thức quản lý dựa trên dữ liệu.
Cùng với đó, doanh nghiệp cũng được thông tin về định hướng và lộ trình triển khai thông qua các hội nghị kết nối, trao đổi nghiệp vụ. Việc chuẩn bị sớm giúp doanh nghiệp chủ động điều chỉnh nhân sự, quy trình nội bộ và hệ thống công nghệ.