Hà Nội: Nâng cao chất lượng xe buýt, bước tiến chiến lược trong phát triển giao thông

Theo Kế hoạch, UBND Thành phố đã xác định 7 nhóm giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ và tăng sản lượng vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt. Các nhóm giải pháp này bao quát nhiều khía cạnh từ cơ chế, chính sách, hạ tầng, mạng lưới tuyến đến ứng dụng công nghệ và nâng cao nguồn nhân lực.

Cơ chế, chính sách tạo nền tảng vững chắc cho phát triển

Một trong những điểm nổi bật của Kế hoạch là xây dựng, hoàn thiện cơ chế, chính sách để phát triển vận tải hành khách công cộng. Hà Nội sẽ triển khai xây dựng Nghị quyết của HĐND Thành phố sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến ưu tiên phát triển hệ thống vận tải công cộng khối lượng lớn. Điều này đồng nghĩa với việc Thành phố sẽ tạo hành lang pháp lý, cơ chế tài chính và khuyến khích đầu tư hạ tầng vận tải công cộng, từ bến xe, bãi đỗ xe đến các phương tiện cơ giới, đồng thời ứng dụng công nghệ cao trong quản lý, điều hành.

Việc hoàn thiện hệ thống định mức, đơn giá cho vận tải hành khách công cộng cũng là giải pháp then chốt. Đây sẽ là cơ sở khoa học, minh bạch để tổ chức đấu thầu hoặc đặt hàng cung cấp dịch vụ, đảm bảo quyền lợi cho các nhà đầu tư, đơn vị vận hành, đồng thời nâng cao chất lượng dịch vụ cho hành khách. Bên cạnh đó, việc ưu tiên quỹ đất để xây dựng điểm đầu cuối, trung chuyển, dừng đỗ xe buýt sẽ giúp tăng khả năng tiếp cận và thuận tiện cho người dân.

Kế hoạch nhấn mạnh việc rà soát, điều chỉnh và mở rộng vùng phục vụ của xe buýt, đặc biệt là các khu vực chưa có xe buýt, các khu đô thị mới, trung tâm thương mại, trường học, bệnh viện, nhà ga đường sắt và bến xe. Đây là giải pháp quan trọng giúp xe buýt trở thành phương tiện kết nối, trung chuyển hành khách giữa các khu vực, đồng thời tăng tính tiện lợi và hấp dẫn của vận tải công cộng.

Công tác phối hợp chặt chẽ với UBND các xã, phường và các đơn vị liên quan thể hiện tinh thần quản lý đô thị đồng bộ, phát huy vai trò của chính quyền cơ sở, đồng thời lắng nghe nhu cầu thực tiễn của người dân. Đây là cách tiếp cận phù hợp, giúp hệ thống xe buýt trở nên “thân thiện” và gần gũi với người dân, từng bước hình thành thói quen sử dụng vận tải công cộng.

Phát triển mạng lưới tuyến hướng tới xanh và hiện đại

Một điểm sáng khác trong Kế hoạch là phát triển mạng lưới tuyến xe buýt theo lộ trình cụ thể. Giai đoạn 2025-2030, Hà Nội tập trung phát triển các tuyến xe buýt sử dụng điện, năng lượng xanh, kết nối với các tuyến đường sắt đô thị, khu đô thị mới, trung tâm hội chợ triển lãm quốc gia và các điểm văn hóa, bảo tàng. Việc lựa chọn năng lượng xanh không chỉ góp phần giảm khí thải, ô nhiễm môi trường mà còn thể hiện cam kết của Thành phố với phát triển bền vững.

Giai đoạn 2031-2035, các tuyến xe buýt sẽ kết nối trực tiếp từ trung tâm các đô thị vệ tinh tới các điểm trung chuyển tại vành đai đô thị trung tâm. Đồng thời, các tuyến gom trong đô thị vệ tinh và tuyến kết nối tới các điểm du lịch, danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử sẽ được phát triển, đáp ứng nhu cầu đi lại đa dạng của người dân và du khách. Khi các tuyến buýt nhanh BRT và đường sắt đô thị đi vào hoạt động, các tuyến buýt truyền thống sẽ được điều chỉnh, trở thành tuyến gom, giải tỏa hành khách hoặc kết thúc hoạt động nếu cần thiết. Đây là cách làm thông minh, linh hoạt, giúp hệ thống vận tải công cộng ngày càng hiệu quả và bền vững.

Hạ tầng xe buýt cũng được chú trọng với nhiều giải pháp thiết thực. Toàn bộ điểm dừng xe buýt sẽ được rà soát, điều chỉnh về khoảng cách và vị trí, dễ tiếp cận cho hành khách, đồng thời tích hợp với các loại hình vận tải khác như taxi, xe đạp công cộng. Thông tin tại các điểm dừng sẽ được mã hóa, cập nhật trên phần mềm Busmap để hành khách dễ dàng truy cập.

Hệ thống điểm đầu cuối, trung chuyển sẽ được cải tạo, đồng bộ về hình ảnh, tiện ích và thân thiện với hành khách. Giai đoạn 2026-2028, dự án xây dựng nhà chờ xe buýt sẽ triển khai, ưu tiên các khu du lịch, trung chuyển đông khách. Các nhà chờ được tích hợp mã QR code, hệ thống AI và chatbox cung cấp thông tin về tuyến, lộ trình, thời gian di chuyển, giúp hành khách thuận tiện hơn trong việc di chuyển bằng xe buýt. Đây là bước tiến quan trọng để hiện thực hóa giao thông công cộng thông minh, hiện đại, nâng cao trải nghiệm người dùng…

Ứng dụng công nghệ quản lý thông minh, tiện lợi cho hành khách

Hệ thống vé điện tử liên thông, bản đồ xe buýt, phần mềm Busmap, bảng điện tử tại các nhà chờ, điểm đầu cuối và trung chuyển sẽ giúp hành khách dễ dàng tra cứu lộ trình, thời gian di chuyển và cập nhật thông tin theo thời gian thực. Việc lắp đặt camera giám sát tại các điểm trung chuyển còn góp phần nâng cao an ninh, quản lý hiệu quả hoạt động của phương tiện. Đây là bước tiến quan trọng để đưa Hà Nội vào nhóm các đô thị thông minh, nơi công nghệ nâng cao trải nghiệm hành khách và hiệu quả quản lý vận tải công cộng.

Đồng thời, xây dựng nguồn nhân lực là yếu tố then chốt trong vận hành dịch vụ. Kế hoạch yêu cầu tất cả lái xe và nhân viên phục vụ phải được đào tạo về nghiệp vụ vận tải, kỹ năng lái xe và an toàn giao thông. Bộ quy tắc ứng xử chung và hướng dẫn xử lý các tình huống sẽ giúp nâng cao chất lượng phục vụ và xây dựng hình ảnh xe buýt văn minh, gần gũi với hành khách. Đây là cách làm bài bản, đồng bộ, đảm bảo yếu tố con người đi đôi với cơ sở vật chất và công nghệ.

Sở Xây dựng được giao là cơ quan thường trực, chỉ đạo, đôn đốc, kiểm tra, theo dõi và tổng hợp đánh giá việc thực hiện Đề án, đồng thời phối hợp với các Sở, ngành liên quan nghiên cứu, đề xuất UBND Thành phố triển khai các dự án đầu tư, cơ chế chính sách về hạ tầng, phương tiện, ứng dụng công nghệ, định mức kinh tế kỹ thuật và đơn giá dịch vụ vận tải hành khách công cộng.

Kế hoạch này thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của Hà Nội trong việc xây dựng hệ thống xe buýt hiện đại, tiện lợi, xanh và thân thiện với hành khách. Đây không chỉ là bước đi chiến lược nhằm giảm ùn tắc, ô nhiễm môi trường mà còn nâng cao chất lượng sống của người dân, góp phần đưa Hà Nội trở thành đô thị văn minh, hiện đại.