Hà Nội: Cần làm rõ quyền lợi tái định cư khi dữ liệu nhân khẩu "vênh" thực tế

“Khoảng trống” từ khâu xác minh nhân khẩu?

Báo Công lý vừa nhận được đơn của ông Nguyễn Chí Thanh (trú tại Tổ 1, phường Hoàng Mai, TP Hà Nội) phản ánh những bất cập, thiếu sót trong phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư (BTHTTĐC) thuộc dự án nâng cấp, mở rộng đường Lĩnh Nam.

Theo đơn phản ánh, gia đình ông Thanh đang sinh sống trên thửa đất có diện tích 88,80m² tại số nhà 576 và 578 đường Lĩnh Nam (thuộc thửa đất số 43, tờ bản đồ số 28 theo bản đồ địa chính năm 1994).

Trên thực tế, từ năm 2003, thửa đất này đã được tách thành 2 hộ khẩu riêng biệt, tương ứng với không gian sinh hoạt của 2 gia đình: Hộ thứ nhất (số nhà 578, tầng 1) do ông Nguyễn Văn Thọ làm chủ hộ, gồm 6 nhân khẩu (vợ chồng ông Thọ và gia đình người con trai út Nguyễn Trung Dũng). Hộ thứ hai (số nhà 576, tầng 2) do ông Nguyễn Chí Thanh (con trai cả ông Thọ) làm chủ hộ, gồm 4 nhân khẩu (vợ chồng ông Thanh và các con).

Tuy nhiên, khi triển khai công tác giải phóng mặt bằng, Quyết định số 1188/QĐ-UBND ngày 28/3/2026 của UBND phường Hoàng Mai chỉ phê duyệt bồi thường cho gia đình 1 căn hộ tái định cư có diện tích 74,63m² tại khu nhà DD1.

Trong đơn gửi cơ quan chức năng, ông Thanh cho rằng phương án bồi thường đã bỏ sót hoàn toàn hộ khẩu của gia đình ông ở tầng 2, dẫn đến việc 10 nhân khẩu thuộc 3 cặp vợ chồng không được bảo đảm không gian sinh hoạt tối thiểu sau khi giải tỏa.

Tìm hiểu nguyên nhân dẫn đến sự việc trên, phóng viên nhận thấy có sự mâu thuẫn đáng kể trong dữ liệu của các cơ quan chức năng địa phương.

Cụ thể, tại Phiếu cung cấp thông tin ngày 24/2/2026 của Công anphường Hoàng Mai, dù địa chỉ thu hồi đất được ghi nhận rõ là “576 + 578 đường Lĩnh Nam”, nhưng phần tổng số nhân khẩu ăn ở trực tiếp tại đây chỉ ghi nhận 1 hộ với 6 nhân khẩu, gồm các thành viên thuộc hộ ông Nguyễn Văn Thọ.

Từ dữ liệu này, Hội đồng bồi thường đã xây dựng phương án bồi thường mà không ghi nhận hộ gia đình ông Nguyễn Chí Thanh đang cư trú thực tế tại địa chỉ trên.

Đáng chú ý, ngày 9/5/2026, UBND phường Hoàng Mai ban hành Văn bản số 1108/UBND-KTHTĐT trả lời đơn kiến nghị của ông Nguyễn Văn Thọ. Tại văn bản này, UBND phường một mặt khẳng định phương án bồi thường hiện tại được xây dựng trên cơ sở dữ liệu do Công an phường cung cấp; mặt khác lại giao các đơn vị liên quan phối hợp với Công an phường xác minh lại tình trạng cư trú thực tế của hộ gia đình theo quy định pháp luật.

Cần bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân

Điều khiến người dân bức xúc là cũng trong ngày 9/5/2026 - thời điểm UBND phường vừa ban hành văn bản cho biết sẽ phối hợp xác minh lại nhân khẩu - gia đình tiếp tục nhận được Thông báo số 1248/TB-UBND yêu cầu di chuyển tài sản và phá dỡ nhà để bàn giao mặt bằng.

“Thực tế gia đình chúng tôi chưa được bàn giao nhà tái định cư, các cơ quan cũng chưa có quyết định thu hồi đất. Vậy tại sao UBND phường Hoàng Mai lại ban hành Thông báo số 1248/TB-UBND ngày 9/5/2026 yêu cầu chúng tôi di chuyển tài sản và phá dỡ nhà?”, ông Thanh băn khoăn.

Xét dưới góc độ pháp lý, khoản 4 Điều 111 Luật Đất đai năm 2024 và khoản 3 Điều 19 Quyết định số 56/2024/QĐ-UBND của UBND TP Hà Nội đều quy định: Trường hợp trong hộ gia đình có nhiều thế hệ hoặc nhiều cặp vợ chồng cùng chung sống trên một thửa đất ở bị thu hồi, nếu đủ điều kiện tách thành hộ gia đình riêng theo quy định của pháp luật về cư trú mà diện tích đất ở được bồi thường không đủ để giao riêng thì được xem xét hỗ trợ giao đất ở có thu tiền sử dụng đất hoặc bán, cho thuê, cho thuê mua nhà ở đối với các hộ còn thiếu.

Việc bảo đảm tiến độ giải phóng mặt bằng cho các dự án công cộng là cần thiết. Tuy nhiên, quyền lợi về chỗ ở của người dân cũng cần được xem xét đầy đủ, khách quan và đúng quy định pháp luật.

Để tìm hiểu rõ hơn vụ việc cũng như ghi nhận quan điểm của chính quyền địa phương, phóng viên Báo Công lý đã liên hệ, đặt lịch làm việc với UBND phường Hoàng Mai. Cuối tháng 5/2026, theo lịch hẹn, phóng viên Báo Công lý đã có buổi làm việc với đại diện Ban Quản lý dự án Đầu tư - Hạ tầng phường Hoàng Mai.

Tại buổi làm việc, đại diện Ban Quản lý dự án cho biết ông Nguyễn Văn Thọ đã đồng thuận với phương án bồi thường, hỗ trợ đối với việc giải tỏa nhà tại địa chỉ 576 và 578 đường Lĩnh Nam, đồng thời không có khiếu nại liên quan.

Theo đại diện Ban Quản lý dự án, ông Nguyễn Chí Thanh không phải là người đứng tên quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở đối với căn nhà nêu trên. Do đó, để thực hiện các thủ tục khiếu nại liên quan đến phương án bồi thường, ông Thanh cần có văn bản ủy quyền của ông Nguyễn Văn Thọ.

Liên quan đến việc “vênh” dữ liệu nhân khẩu, đại diện Ban Quản lý dự án cho biết đơn vị đã báo cáo UBND phường Hoàng Mai để xem xét, trả lời công dân theo quy định.

Ngày 2/6, phóng viên tiếp tục liên hệ với đại diện Công an phường Hoàng Mai để tìm hiểu nội dung khiếu nại của ông Nguyễn Chí Thanh về việc hộ gia đình 4 nhân khẩu của ông không được ghi nhận trong quá trình rà soát dữ liệu dân cư phục vụ công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng. Đại diện Công anphường Hoàng Mai cho biết đơn vị đã tiếp nhận phản ánh của gia đình ông Thanh và đang tiến hành xác minh.

“Công an phường giao cán bộ cảnh sát khu vực từng phụ trách địa bàn nơi ông Thanh sinh sống rà soát, xác minh việc gia đình ông Thanh có cư trú thực tế tại địa chỉ 576 + 578 đường Lĩnh Nam trong thời gian dài hay không. Sau khi có kết quả, Công an phường sẽ báo cáo và tham mưu UBND phường Hoàng Mai xem xét, giải quyết theo quy định. Đây là vấn đề liên quan trực tiếp đến quyền lợi của công dân nên chúng tôi sẽ xác minh, làm rõ”, vị đại diện Công an phường Hoàng Mai cho biết.

Thiết nghĩ, UBND phường Hoàng Mai cùng các cơ quan chuyên môn cần khẩn trương rà soát, xác minh thực trạng cư trú của hộ ông Nguyễn Chí Thanh để có cơ sở xem xét, điều chỉnh phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư phù hợp, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu triển khai dự án và quyền lợi chính đáng của người dân.