Gỡ "thẻ vàng" không bắt đầu từ xử phạt

Trong nỗ lực cùng cả nước thực hiện các khuyến nghị của Ủy ban châu Âu (EC) nhằm sớm gỡ "thẻ vàng" đối với ngành thủy sản, việc ngăn chặn khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) đang được các địa phương ven biển triển khai quyết liệt. Thực tiễn cho thấy, bên cạnh công tác kiểm tra, xử lý vi phạm, giải pháp căn cơ vẫn là nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật của ngư dân ngay từ khi tàu cá chưa rời bến.

Từ thực tiễn địa bàn, Đồn Biên phòng Hạ Long xác định công tác tuyên truyền, vận động là một trong những giải pháp trọng tâm để phòng ngừa vi phạm IUU từ sớm, từ xa.

Thay vì chờ đến khi phát hiện sai phạm mới xử lý, cán bộ, chiến sĩ đơn vị thường xuyên xuống các bến cảng, khu neo đậu tàu thuyền, trực tiếp gặp gỡ chủ tàu, thuyền trưởng và ngư dân để nắm bắt tình hình, phổ biến quy định pháp luật, hướng dẫn thực hiện các quy định về khai thác thủy sản hợp pháp.

Thiếu tá Lê Đức Tâm, Phó Đồn trưởng Đồn Biên phòng Hạ Long cho biết, đơn vị tập trung tuyên truyền để ngư dân hiểu rõ các hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động khai thác thủy sản; nâng cao ý thức chấp hành quy định về thiết bị giám sát hành trình, nhật ký khai thác, truy xuất nguồn gốc thủy sản; đồng thời nhắc nhở ngư dân không vượt ranh giới cho phép, không sử dụng ngư cụ cấm và không đánh đổi nguồn lợi thủy sản lâu dài vì lợi ích trước mắt.

Cùng với tuyên truyền, đơn vị tăng cường các biện pháp quản lý, giám sát đối với tàu cá hoạt động trên biển. Những phương tiện có nguy cơ cao vi phạm vùng biển nước ngoài được rà soát, theo dõi chặt chẽ. Dữ liệu về tàu cá hoạt động xa bờ, tàu hoạt động tại khu vực giáp ranh được thường xuyên cập nhật nhằm phục vụ công tác quản lý, cảnh báo và xử lý kịp thời các tình huống phát sinh.

Tại cảng cá Cái Rồng và các khu neo đậu trên địa bàn, công tác kiểm tra, kiểm soát tàu cá ra, vào cảng được duy trì nghiêm túc. Lực lượng chức năng tập trung kiểm tra hồ sơ phương tiện, giấy phép khai thác, nhật ký khai thác, thiết bị giám sát hành trình và các điều kiện bảo đảm hoạt động theo quy định. Các quy định về phòng, chống khai thác IUU cùng số điện thoại đường dây nóng tiếp nhận thông tin vi phạm được niêm yết công khai để ngư dân dễ tiếp cận, phản ánh và phối hợp thực hiện.

Đối với các trường hợp tàu cá mất tín hiệu giám sát hành trình, cán bộ biên phòng chủ động liên hệ với thuyền trưởng để xác minh nguyên nhân, kịp thời cảnh báo, nhắc nhở và phối hợp với các lực lượng chức năng xử lý theo quy định, hạn chế nguy cơ phát sinh vi phạm.

Khối lượng công việc đặt ra không nhỏ khi vùng biển do Đồn Biên phòng Hạ Long quản lý là địa bàn có hoạt động khai thác, nuôi trồng và dịch vụ hậu cần nghề cá sôi động của đặc khu Vân Đồn. Mỗi ngày có hơn 1.300 phương tiện tàu cá hoạt động trên biển. Trên địa bàn còn có cảng cá Cái Rồng - cảng cá loại II giữ vai trò quan trọng trong hoạt động hậu cần nghề cá, bốc dỡ thủy sản, neo đậu và tránh trú bão cho tàu cá.

Bên cạnh công tác quản lý tại bờ, hoạt động tuần tra, kiểm tra, giám sát trên biển được triển khai thường xuyên. Từ đầu năm 2026 đến nay, Đồn Biên phòng Hạ Long đã tổ chức 103 lượt tổ công tác với 103 lượt tàu, xuồng và 540 lượt cán bộ, chiến sĩ tham gia tuần tra, kiểm soát trên biển, bảo đảm tuyệt đối an toàn.

Đáng chú ý, nhờ triển khai đồng bộ các giải pháp tuyên truyền, quản lý, kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm, từ đầu năm đến nay trên địa bàn không phát sinh trường hợp tàu cá vượt ranh giới hoặc vi phạm vùng biển nước ngoài.

Khi nhận thức được nâng lên, trách nhiệm được củng cố và hoạt động quản lý được thực hiện chặt chẽ từ bờ ra biển, những chuyến ra khơi không chỉ mang theo kỳ vọng về sản lượng khai thác mà còn góp phần xây dựng nghề cá có trách nhiệm, phát triển bền vững và hội nhập quốc tế.