Gõ cửa từng khoang thuyền, gieo mầm pháp luật nơi chân sóng
Thực hiện Đề án 1371, Đồn Biên phòng Hải Hòa (Thanh Hóa) phối hợp với chính quyền địa phương và các nhà trường đổi mới công tác phổ biến, giáo dục pháp luật. Từ từng khoang thuyền đến mỗi lớp học, kiến thức pháp luật được truyền tải gần gũi, góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, bảo vệ chủ quyền và an ninh biên giới biển.
Từ những buổi trò chuyện trên khoang thuyền
Thực hiện Đề án “Phát huy vai trò của lực lượng Quân đội nhân dân tham gia công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, vận động nhân dân chấp hành pháp luật tại cơ sở giai đoạn 2021 - 2027” (Đề án 1371), Đồn Biên phòng Hải Hòa xác định công tác tuyên truyền phải gắn với đời sống và hoạt động khai thác thủy sản của ngư dân.
Thay vì chỉ phổ biến qua hội nghị, cán bộ, chiến sĩ chủ động xuống địa bàn, gặp gỡ chủ tàu, thuyền trưởng để giải thích những quy định liên quan trực tiếp đến hoạt động đánh bắt trên biển.
.jpg)
Trên địa bàn quản lý, hoạt động khai thác thủy sản đặt ra nhiều yêu cầu đối với công tác tuyên truyền, vận động. Trong đó, việc chấp hành các quy định về chống khai thác IUU, duy trì kết nối thiết bị giám sát hành trình, ghi chép nhật ký khai thác và truy xuất nguồn gốc thủy sản vẫn cần được thường xuyên hướng dẫn, nhắc nhở. Bên cạnh đó, nhận thức và khả năng tiếp cận công nghệ của một bộ phận ngư dân còn hạn chế, ảnh hưởng đến việc thực hiện các quy định trong hoạt động khai thác.
Trên cơ sở đó, đơn vị ban hành Kế hoạch số 132/KH-ĐBP ngày 4/3/2026, làm cơ sở triển khai các hoạt động tuyên truyền, vận động trên địa bàn. Theo kế hoạch, các tổ công tác trực tiếp xuống địa bàn, gặp gỡ chủ tàu, thuyền trưởng để tuyên truyền, hướng dẫn ngư dân thực hiện các quy định pháp luật liên quan đến hoạt động khai thác thủy sản.
Qua tuyên truyền, hướng dẫn trực tiếp, ngư dân từng bước tiếp cận và sử dụng các ứng dụng phục vụ quản lý, truy xuất nguồn gốc thủy sản. Đến nay, trên 98% chủ phương tiện trên địa bàn đã hoàn tất cài đặt phần mềm eCDT. Đơn vị cũng thành lập tổ công tác gồm 7 thành viên để duy trì mô hình “Bộ đội Biên phòng - đồng hành chuyển đổi số nơi biên giới”; thiết lập hòm thư điện tử tiếp nhận tin báo, tố giác tội phạm ẩn danh.
Bên cạnh đó, đơn vị phối hợp tổ chức 5 buổi tuyên truyền về giải phóng mặt bằng cho 128 lượt người dân, bổ sung 23 đầu sách pháp luật và phát 2.000 tờ rơi tuyên truyền.
.jpg)
Thiếu tá Nguyễn Văn Cường, Chính trị viên phó Đồn Biên phòng Hải Hòa cho biết, đặc thù công việc của ngư dân khiến việc tuyên truyền pháp luật phải linh hoạt về thời gian và hình thức.
Cán bộ, chiến sĩ thường xuyên xuống địa bàn, gặp gỡ chủ tàu, thuyền trưởng để giải thích những quy định liên quan trực tiếp đến hoạt động khai thác thủy sản. Qua đó, giúp bà con hiểu rằng chấp hành pháp luật không chỉ là trách nhiệm mà còn là cách bảo vệ sinh kế lâu dài của chính mình.
Phối hợp từ cơ sở, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật
Bên cạnh vai trò nòng cốt của lực lượng biên phòng, sự phối hợp của chính quyền địa phương góp phần đưa công tác phổ biến, giáo dục pháp luật đến gần hơn với ngư dân.
Tại phường Ngọc Sơn, UBND phường đã phối hợp với Đồn Biên phòng Hải Hòa triển khai các tổ công tác xuống địa bàn, trực tiếp tuyên truyền, vận động chủ tàu, thuyền trưởng chấp hành quy định pháp luật trong hoạt động khai thác thủy sản.
.jpg)
Trao đổi về vấn đề này, ông Lê Đình Phương, Phó Chủ tịch UBND phường Ngọc Sơn cho biết: “Xác định công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật có ý nghĩa quan trọng đối với việc bảo vệ sinh kế của ngư dân và giữ gìn an ninh trật tự trên địa bàn, UBND phường đã phối hợp với Đồn Biên phòng Hải Hòa thành lập các tổ công tác, trực tiếp đến từng khu dân cư, gặp gỡ chủ tàu, thuyền trưởng để tuyên truyền, hướng dẫn và vận động ký cam kết chấp hành các quy định về khai thác thủy sản. Qua đó, địa phương đã tổ chức cho 100% chủ tàu, thuyền trưởng ký cam kết”.
Việc phối hợp tuyên truyền, vận động được triển khai gắn với công tác quản lý hoạt động khai thác thủy sản trên địa bàn. Qua đó, nhận thức của ngư dân về vai trò của thiết bị giám sát hành trình (VMS) từng bước được nâng lên. Thiết bị không chỉ phục vụ công tác quản lý mà còn giúp theo dõi hành trình, góp phần bảo đảm an toàn cho tàu cá khi hoạt động trên biển.
Cùng với đó, địa phương tăng cường quản lý tàu cá, kiên quyết không cho xuất bến đối với những phương tiện chưa đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định. Theo thông tin từ địa phương, tỷ lệ tàu cá duy trì kết nối VMS đạt mức tối đa; trên địa bàn không ghi nhận trường hợp tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài.
.jpg)
Do đặc thù thường xuyên hoạt động trên biển, việc tiếp cận thông tin của ngư dân không phải lúc nào cũng thuận lợi. Vì vậy, chính quyền phường Ngọc Sơn và Đồn Biên phòng Hải Hòa đã chú trọng ứng dụng công nghệ số, đa dạng hóa các kênh cung cấp thông tin pháp luật đến chủ tàu, thuyền trưởng.
Nói về việc ứng dụng công nghệ trong tuyên truyền, ông Lê Đình Phương, Phó Chủ tịch UBND phường Ngọc Sơn cho biết, địa phương đang triển khai các nhóm Zalo theo từng tổ đội đoàn kết sản xuất trên biển để cập nhật thông tin pháp luật, thời tiết và những cảnh báo cần thiết.
Cùng với đó, mô hình mã QR “Cẩm nang đi biển” được sử dụng để ngư dân tra cứu các quy định của pháp luật về thủy sản, những hành vi bị nghiêm cấm và mức xử phạt liên quan đến khai thác IUU. Địa phương cũng phối hợp hướng dẫn người dân sử dụng các tiện ích số trong thực hiện thủ tục hành chính.
Đề cập đến những khó khăn trong công tác quản lý, tuyên truyền, ông Lê Đình Phương cho biết, một bộ phận ngư dân lớn tuổi còn hạn chế trong tiếp cận công nghệ; việc duy trì kết nối thiết bị VMS đôi khi gặp khó khăn do sự cố kỹ thuật hoặc đường truyền. Thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục phối hợp với lực lượng biên phòng tăng cường tuyên truyền, kiểm tra, giám sát hoạt động tàu cá, kịp thời phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm theo quy định.
Gieo mầm ý thức pháp luật dưới mái trường biên cương
Không chỉ hướng đến ngư dân trực tiếp khai thác trên biển, Đồn Biên phòng Hải Hòa còn phối hợp với các trường học trên địa bàn tổ chức hoạt động ngoại khóa, sinh hoạt chuyên đề về chủ quyền biển, đảo, Luật Biên phòng Việt Nam và ý thức chấp hành pháp luật cho học sinh.
Thông qua hình ảnh trực quan, những câu chuyện thực tế về biển, đảo và người lính biên phòng, các nội dung pháp luật được truyền tải sinh động, dễ hiểu, phù hợp với lứa tuổi học sinh. Qua đó, giúp các em hiểu hơn về chủ quyền quốc gia, bồi đắp tình yêu quê hương, biển đảo và ý thức trách nhiệm trong bảo vệ Tổ quốc.
Ông Lê Thanh Hải, Hiệu trưởng Trường THCS Bình Minh cho biết, các buổi ngoại khóa do Đồn Biên phòng Hải Hòa phối hợp tổ chức giúp học sinh tiếp cận kiến thức pháp luật thông qua những câu chuyện, tình huống thực tế. Đây cũng là dịp để nhà trường giáo dục học sinh về chủ quyền biển, đảo và trách nhiệm của mỗi công dân trong chấp hành pháp luật.
Từ những cuộc gặp gỡ trên từng khoang thuyền đến các buổi ngoại khóa trong nhà trường, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật của Đồn Biên phòng Hải Hòa đang từng bước đi vào đời sống bằng những hình thức gần gũi, thiết thực. Qua đó, góp phần nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật của người dân, thắt chặt tình đoàn kết quân - dân, xây dựng thế trận lòng dân vững chắc, bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới biển.
