Giáo dục kỷ nguyên số: Việt Nam nêu 4 ưu tiên

Hội nghị quốc tế về hợp tác giáo dục trong kỷ nguyên số năm 2026 diễn ra trong hai ngày 8-9/10 tại Hà Nội, với gần 1.000 đại biểu đến từ 40 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Các đại biểu tập trung trao đổi về hợp tác quốc tế, chuyển đổi số và ứng dụng AI trong giáo dục; đồng thời thảo luận các vấn đề liên quan đến giáo dục phổ thông, giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp và bảo đảm quyền trẻ em trong môi trường số.

Giáo dục kỷ nguyên số cần từng bước làm chủ AI

Theo Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Hoàng Minh Sơn, chuyển đổi số và AI đang làm thay đổi sâu sắc cách con người học tập, làm việc và sáng tạo.

Công nghệ mở ra nhiều cơ hội nhưng cũng đặt ra những vấn đề về độ tin cậy của thông tin, đạo đức, bản quyền, an toàn dữ liệu, liêm chính học thuật và khoảng cách số. Vì vậy, giáo dục không chỉ cần thích ứng mà phải từng bước làm chủ và định hướng việc sử dụng AI vì sự phát triển của con người.

Người học cần được phát triển năng lực tự học, tư duy độc lập, phản biện, sáng tạo và khả năng làm việc cùng AI. Người thầy không chỉ truyền đạt tri thức mà còn phải thiết kế hoạt động học tập, hướng dẫn, truyền cảm hứng và định hướng giá trị.

Bộ trưởng nhấn mạnh giá trị của công nghệ không nằm ở việc sử dụng nhiều hay ít, mà ở việc công nghệ có giúp người học tiến bộ, người thầy làm tốt hơn vai trò của mình, nhà trường vận hành hiệu quả và cơ hội học tập được mở rộng công bằng hơn hay không.

4 ưu tiên phát triển giáo dục trong kỷ nguyên số

Việt Nam xác định 4 ưu tiên trong ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số giáo dục.

Thứ nhất, xây dựng nền tảng dữ liệu và học liệu số thống nhất, an toàn, kết nối và sử dụng chung; phát triển nền tảng giáo dục thông minh quốc gia.

Thứ hai, đổi mới dạy và học, phát triển năng lực làm chủ công nghệ của người học và nhà giáo. Năng lực số và năng lực AI được xác định là một phần trong phát triển nghề nghiệp thường xuyên của nhà giáo.

Thứ ba, đổi mới quản trị và thúc đẩy ứng dụng AI an toàn, minh bạch, có trách nhiệm, bảo đảm quyền riêng tư, bản quyền, liêm chính học thuật và quyền lợi của người học.

Thứ tư, tăng cường hợp tác quốc tế để cùng học hỏi, chia sẻ và phát triển trong lĩnh vực công nghệ số và AI.

Theo Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn, những cơ hội và thách thức của chuyển đổi số vượt qua biên giới mỗi quốc gia. Vì vậy, các hệ thống giáo dục cần tăng cường hợp tác về công nghệ, dữ liệu, đạo đức, nhân lực và thu hẹp khoảng cách số.

Đặt con người ở trung tâm chuyển đổi số giáo dục

Các đối tác quốc tế tại Hội nghị cũng nhấn mạnh vai trò của con người, nhà giáo và hệ thống giáo dục trong quá trình ứng dụng công nghệ.

Đại diện Bộ Giáo dục Vương quốc Anh cho rằng AI và công nghệ số đang làm thay đổi yêu cầu đối với người lao động, đòi hỏi kiến thức kỹ thuật, năng lực số, kỹ năng giải quyết vấn đề và khả năng thích ứng. Việc tăng cường kết nối giữa cơ sở giáo dục với doanh nghiệp, đầu tư cho giáo viên, giảng viên và mở rộng trải nghiệm quốc tế được xem là những yếu tố quan trọng.

Đại diện Ủy ban châu Âu nhận định chuyển đổi số không chỉ xoay quanh nền tảng, thiết bị hay AI mà còn liên quan đến con người, thể chế và cách tạo ra, chia sẻ, vận dụng tri thức.

UNICEF tại Việt Nam nhấn mạnh cần đầu tư vào con người và hệ thống, đồng thời đặt công bằng, quyền trẻ em, an toàn và bảo vệ dữ liệu vào quá trình thiết kế các hệ thống số và ứng dụng AI trong giáo dục.

Trong khuôn khổ Hội nghị diễn ra các hoạt động kết nối, ký kết hợp tác giữa các cơ quan, cơ sở giáo dục và doanh nghiệp. Triển lãm Giáo dục và Công nghệ giáo dục với hơn 70 gian hàng cũng được tổ chức trong hai ngày 8-9/10.