Đưa Nghị quyết 57 vào cuộc sống: Quảng Ninh chủ động từ sớm, từ xa

Phòng ngừa vi phạm ngay từ quá trình triển khai

Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Quảng Ninh xác định đây là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Năm 2026, tổng nguồn vốn bố trí cho lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của tỉnh là 1.089 tỷ đồng, trong đó 981 tỷ đồng được giao cấp thành phố và 108 tỷ đồng giao cấp xã.

Nguồn lực này được tập trung cho nhiều nhiệm vụ quan trọng như xây dựng hạ tầng số, nền tảng dữ liệu, phát triển chính quyền số, doanh nghiệp công nghệ và các dự án ứng dụng khoa học, công nghệ phục vụ công tác quản lý nhà nước, người dân và doanh nghiệp.

Quy mô đầu tư lớn đồng nghĩa yêu cầu quản lý, giám sát và sử dụng nguồn lực phải được đặt lên hàng đầu.

Trước yêu cầu đó, Phòng Cảnh sát kinh tế và Sở Khoa học và Công nghệ đã tăng cường phối hợp, trao đổi thông tin, rà soát tiến độ các dự án sử dụng nguồn vốn đầu tư công, nguồn chi cho khoa học, công nghệ và nguồn chi thường xuyên.

Mục tiêu là chủ động nhận diện nguy cơ phát sinh sai phạm ngay từ quá trình triển khai, nhất là trong các lĩnh vực dễ phát sinh vi phạm như đấu thầu, mua sắm công, đầu tư xây dựng, quản lý tài sản công, chuyển giao công nghệ, an toàn dữ liệu và quản lý, sử dụng ngân sách nhà nước.

Chủ động “từ sớm, từ xa”

Một trong những điểm đáng chú ý trong cách làm là chuyển từ tư duy xử lý khi sai phạm đã xảy ra sang chủ động phòng ngừa ngay từ đầu.

Các đơn vị đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến quy định pháp luật, hướng dẫn chủ đầu tư và đơn vị thực hiện dự án nâng cao trách nhiệm trong quản lý, sử dụng nguồn vốn.

Đồng thời, việc phối hợp nắm tình hình, trao đổi thông tin và giám sát được tăng cường nhằm kịp thời phát hiện những dấu hiệu bất thường, hạn chế nguy cơ lợi dụng chính sách, chuyển đổi số để trục lợi, tham nhũng, tiêu cực hoặc vi phạm các quy định về đấu thầu, đầu tư công.

Cách tiếp cận này đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh các dự án khoa học, công nghệ và chuyển đổi số ngày càng có quy mô lớn, tính chuyên môn cao và liên quan đến nhiều lĩnh vực mới.

Gỡ “điểm nghẽn” để dự án công nghệ đi đúng hướng

Bên cạnh yêu cầu phòng ngừa sai phạm, quá trình triển khai Nghị quyết 57 trên thực tế cũng phát sinh không ít khó khăn.

Các dự án ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số có tính đặc thù, trong khi công nghệ liên tục thay đổi. Hệ thống tiêu chuẩn, định mức, đơn giá và danh mục thiết bị chuyên ngành ở một số lĩnh vực chưa được cập nhật kịp thời.

Điều này có thể khiến chủ đầu tư gặp khó trong xây dựng dự toán, lựa chọn cấu hình, xác định giá gói thầu cũng như tổ chức mua sắm vật tư, thiết bị.

Một số dự án đầu tư công còn kéo dài thời gian chuẩn bị, giải ngân chậm do phải điều chỉnh yêu cầu kỹ thuật, cập nhật công nghệ mới hoặc thực hiện nhiều thủ tục thẩm định chuyên ngành.

Đáng chú ý, việc đánh giá hiệu quả đầu tư đối với các nền tảng số, phần mềm và cơ sở dữ liệu dùng chung cũng đặt ra yêu cầu phải có những tiêu chí đánh giá phù hợp, thống nhất.

Do đó, tháo gỡ vướng mắc về cơ chế, quy trình và tiêu chuẩn không chỉ giúp đẩy nhanh tiến độ dự án mà còn góp phần hạn chế những rủi ro pháp lý có thể phát sinh trong quá trình thực hiện.

Đón đầu những rủi ro mới trong kỷ nguyên số

Trong thời gian tới, việc thực hiện Nghị quyết 57 dự kiến tiếp tục được đẩy mạnh với nhiều dự án liên quan đến trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, điện toán đám mây, hạ tầng số và các nền tảng số dùng chung.

Đây là dư địa lớn để Quảng Ninh thúc đẩy kinh tế số, xã hội số và nâng cao hiệu quả quản trị. Tuy nhiên, đi cùng với đó là những nguy cơ mới liên quan đến đầu tư, đấu thầu, mua sắm thiết bị, chuyển giao công nghệ, sở hữu trí tuệ, bảo vệ dữ liệu và sử dụng ngân sách nhà nước.

Vì vậy, yêu cầu đặt ra không chỉ là làm nhanh, làm nhiều dự án công nghệ mà phải làm đúng pháp luật, đúng mục tiêu và bảo đảm hiệu quả đầu tư.

Phòng Cảnh sát kinh tế tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Sở Khoa học và Công nghệ trong nắm tình hình, trao đổi thông tin, kiểm tra, giám sát và kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.

Song song với xử lý, các đơn vị chú trọng tham mưu hoàn thiện cơ chế phòng ngừa “từ sớm, từ xa”, đồng thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai các dự án đầu tư công về khoa học, công nghệ và chuyển đổi số.

Sự phối hợp này được kỳ vọng góp phần bảo đảm Nghị quyết 57-NQ/TW được triển khai trên địa bàn Quảng Ninh đúng mục tiêu, đúng pháp luật, sử dụng hiệu quả nguồn lực, qua đó tạo nền tảng vững chắc để khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực phát triển trong giai đoạn mới.