Dư địa nới lỏng tiền tệ phụ thuộc vào nhiều yếu tố

Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đang phát đi tín hiệu nới lỏng hơn trong điều hành chính sách tiền tệ nhằm hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Việc mở rộng dư địa tín dụng, cải thiện thanh khoản hệ thống và phối hợp với chính sách tài khóa được kỳ vọng tạo động lực cho đầu tư, hạ tầng và sản xuất, dù áp lực lạm phát và tỷ giá vẫn là những biến số cần theo dõi.

Theo đánh giá của Maybank Group, nền kinh tế Việt Nam vẫn duy trì nhiều động lực tăng trưởng từ FDI, xuất khẩu và đầu tư công. Tuy nhiên, dư địa nới lỏng tiền tệ sẽ phụ thuộc vào diễn biến lạm phát, chính sách của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) và ổn định tỷ giá trong những tháng cuối năm.

Sau mức tăng trưởng 8,18% trong nửa đầu năm, Việt Nam dự báo tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực. Các trụ cột chính bao gồm FDI dự kiến tăng 11% năm 2026 với chất lượng nâng cao, xuất khẩu duy trì mạnh ở mức 19%, và bùng nổ cơ sở hạ tầng.

Đường sắt cao tốc Bắc Nam trị giá 67 tỷ USD cùng các dự án giao thông lớn sẽ giải quyết gánh nặng chi phí hậu cần hiện ở mức 16-20% GDP. Giải ngân vốn đầu tư công dự kiến đạt 97% mục tiêu, tương ứng mức tăng trưởng khoảng 24% năm 2026.

Không gian tài khóa được mở rộng để đáp ứng nhu cầu đầu tư công trong 5 năm tới, với khu vực tư nhân ngày càng tham gia phát triển hạ tầng. Trên trụ cột tiêu dùng, lạm phát CPI đạt đỉnh 5,6% tháng 5 nhưng nhu cầu có khả năng phục hồi khi chi phí năng lượng giảm.

Các biện pháp hỗ trợ tài khóa bao gồm gia hạn cắt giảm thuế bảo vệ môi trường, nâng ngưỡng miễn thuế cho hộ kinh doanh lên 1 tỷ đồng, và kéo dài thời hạn nộp thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp và cá nhân.

NHNN đang nới lỏng đối với tăng trưởng tín dụng, với 18 dự án cơ sở hạ tầng chiến lược loại trừ khỏi hạn mức 15%. Khoảng 210 nghìn tỷ đồng dự kiến giải ngân cho các dự án này, tương đương 1% tổng dư nợ tín dụng.

Thanh khoản thắt chặt trong nửa đầu năm do nhu cầu tín dụng vọt cao từ doanh nghiệp xuất khẩu, công nghệ cao và dự án hạ tầng, vượt xa mức tăng tiền gửi. NHNN đã nâng trần vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn từ 30% lên 40%, cho phép tính tới 20% tiền gửi Kho bạc Nhà nước khi tính tỷ lệ dư nợ.

Lãi suất tiền gửi kỳ hạn 12 tháng dự kiến giảm thêm 50 điểm cơ bản xuống mức 7% năm vào cuối 2026 khi thanh khoản cải thiện, nhưng vẫn cao so với mức 5% năm 2025. Lạm phát toàn phần dự báo trung bình 4,5% năm 2026, ở giới hạn trên mục tiêu của NHNN, và 4,1% năm 2027.

Tuy nhiên, rủi ro từ mức thuế Mục 301 của Mỹ và khả năng Fed tăng lãi suất quyết liệt có thể buộc NHNN phải thắt chặt chính sách tiền tệ để ổn định đồng tiền.