Đoàn công tác số 4 TANDTC khảo sát thực tiễn thi hành các đạo luật tố tụng tại TAND TP. Cần Thơ
Ngày 17/11, Đoàn công tác số 4 của TANDTC đã có buổi làm việc, khảo sát và tổng kết thực tiễn thi hành Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, Luật Tố tụng hành chính năm 2015 và Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án năm 2020 tại TAND hai cấp TP. Cần Thơ.
Đoàn khảo sát do đồng chí Lê Thanh Phong, Thẩm phán TANDTC, làm Trưởng đoàn, cùng các thành viên thuộc Vụ Pháp chế và Quản lý khoa học, Vụ Giám đốc, kiểm tra về hành chính.

Đại diện lãnh đạo UBND TP. Cần Thơ, đồng chí Lê Công Lý - Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch thường trực UBND TP. Cần Thơ. Buổi làm việc có sự tham dự của đại diện VKSND TP. Cần Thơ.
Về phía TAND hai cấp TP. Cần Thơ có đồng chí Thái Quang Hải - Thành ủy viên, Bí thư Đảng ủy, Chánh án TAND TP. Cần Thơ cùng với các đồng chí Phó Chánh án Tòa án nhân dân thành phố; lãnh đạo các Tòa chuyên trách; lãnh đạo các Tòa án nhân dân khu vực; Đại diện Đoàn Hội thẩm TAND nhân dân; Đại diện lãnh đạo các Trung tâm Hòa giải, đối thoại tại các Tòa án thuộc TP. Cần Thơ.
Những con số ấn tượng trong giai đoạn 10 năm
Báo cáo tại buổi làm việc, đại diện lãnh đạo TAND TP. Cần Thơ cho biết, trong giai đoạn 10 năm (từ ngày 01/7/2016 đến hết ngày 30/9/2026), TAND hai cấp thành phố Cần Thơ đã thụ lý tổng số 189.415 vụ việc các loại (gồm án dân sự, hôn nhân gia đình, kinh doanh thương mại, lao động, hành chính và phá sản); đã giải quyết 187.447 vụ việc (đạt tỷ lệ giải quyết chung toàn hệ thống là 99,0%); còn lại 1.968 vụ việc đang trong thời hạn chuẩn bị giải quyết theo quy định pháp luật.

Trước bối cảnh số lượng vụ việc gia tăng và tính chất tranh chấp ngày càng phức tạp, TAND hai cấp thành phố đã triển khai nghiêm túc các quy định của pháp luật tố tụng và đạt được nhiều kết quả nổi bật.
Trong đó, TAND thành phố giải quyết 17.227/17.453 vụ việc (đạt 98,7%); các TAND khu vực trực thuộc giải quyết 170.220/171.962 vụ việc (đạt 99,0%). Chất lượng xét xử tiếp tục được giữ vững với tỷ lệ bản án, quyết định bị hủy, sửa do lỗi chủ quan của Thẩm phán được khống chế ở mức thấp, dưới chỉ tiêu của Quốc hội đề ra.

Đối với án hành chính, trong cùng giai đoạn, TAND hai cấp thành phố đã thụ lý 1.785 vụ và giải quyết 1.779 vụ, đạt tỷ lệ 99,7% (riêng cấp thành phố giải quyết đạt 100%). 100% số vụ án hành chính đều bảo đảm thời hạn tố tụng; tỷ lệ án bị hủy, sửa chỉ chiếm 1,4% và không có vụ án nào bị hủy để giải quyết lại nhiều lần. Công tác theo dõi thi hành án hành chính cũng ghi nhận tỷ lệ thi hành xong đạt 95,8% (2.071/2.160 bản án, quyết định).
Đặc biệt, công tác hòa giải, đối thoại tiếp tục khẳng định vai trò là giải pháp tối ưu giúp hàn gắn mâu thuẫn, giảm áp lực xét xử. Thực hiện Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án năm 2020, TAND hai cấp thành phố đã tiếp nhận chuyển sang hòa giải, đối thoại 35.936 đơn khởi kiện dân sự, giải quyết 25.267 vụ việc, trong đó hòa giải thành 15.298 vụ việc và ban hành 14.761 quyết định công nhận kết quả hòa giải thành. Nhiều đơn vị khu vực như TAND Khu vực 4, Khu vực 8, Khu vực 9 đạt tỷ lệ hòa giải thành 100% đối với các vụ việc đưa ra hòa giải.
Song song với công tác chuyên môn, TAND hai cấp TP. Cần Thơ luôn chú trọng phòng ngừa tham nhũng, lãng phí, tiêu cực thông qua việc công khai, minh bạch quy trình tố tụng, thực hiện quy chế dân chủ và tiến hành 120 cuộc kiểm tra, giám sát nội bộ trong kỳ báo cáo mà không phát hiện trường hợp vi phạm hay can thiệp trái pháp luật nào.
Nhận diện vướng mắc và kiến nghị hoàn thiện pháp luật
Bên cạnh những kết quả đạt được, TAND TP. Cần Thơ cũng thẳng thắn chỉ ra nhiều khó khăn, bất cập từ thực tiễn thi hành các đạo luật tố tụng, đặc biệt trong bối cảnh chuyển đổi số và thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, tổ chức TAND Khu vực từ ngày 01/7/2025.
Về tố tụng dân sự: Việc xác định thẩm quyền giải quyết các tranh chấp trên môi trường mạng, thương mại điện tử còn lúng túng do thiếu quy định cụ thể. Thời hạn chuẩn bị xét xử thường bị kéo dài do phải chờ kết quả định giá, giám định, cung cấp chứng cứ từ cơ quan chuyên môn hoặc thực hiện ủy thác tư pháp ra nước ngoài (có trường hợp kéo dài từ 6 tháng đến hơn 1 năm nhưng chưa được phép tạm đình chỉ). Ngoài ra, quy định về tống đạt điện tử, giá trị pháp lý của chứng cứ điện tử (vẫn chưa có hướng dẫn kỹ thuật chi tiết).

Về tố tụng hành chính: Hiệu quả đối thoại trong án hành chính còn hạn chế do người bị kiện (Chủ tịch UBND) thường ủy quyền cho cấp phó tham gia nhưng người được ủy quyền lại không có thẩm quyền quyết định việc sửa đổi, hủy bỏ quyết định hành chính. Việc cung cấp hồ sơ, chứng cứ của một số cơ quan hành chính còn chậm trễ; tình trạng chậm thi hành hoặc không thi hành bản án hành chính đã có hiệu lực pháp luật vẫn tồn tại do thiếu chế tài đủ mạnh.
Từ thực tiễn trên, TAND TP. Cần Thơ kiến nghị Đoàn công tác số 4 và Tòa án nhân dân tối cao xem xét, tổng hợp để đề xuất sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật theo hướng: Hoàn thiện quy định về thời hạn và thủ tục tố tụng: Không tính thời gian chờ giám định, định giá tài sản, thời gian ủy thác tư pháp ra nước ngoài hoặc thời gian người bị kiện chậm cung cấp hồ sơ vào thời hạn chuẩn bị xét xử; mở rộng phạm vi áp dụng thủ tục rút gọn đối với các tranh chấp đơn giản, chứng cứ rõ ràng; có chế tài không chấp nhận chứng cứ cố tình nộp chậm ở cấp phúc thẩm nếu không có lý do chính đáng.



.jpg)
Nâng cao trách nhiệm và chế tài trong tố tụng hành chính: Mở rộng phạm vi ủy quyền cho Trưởng phòng chuyên môn trực tiếp tham gia đối thoại và phiên tòa; bổ sung quy định cho phép Hội đồng xét xử suy đoán bất lợi hoặc chấp nhận yêu cầu của người khởi kiện nếu người bị kiện cố tình không cung cấp hồ sơ; đồng thời gắn trách nhiệm chấp hành bản án hành chính với việc đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ và xét thi đua khen thưởng hằng năm của người đứng đầu cơ quan hành chính.
Đẩy mạnh tố tụng điện tử và chuyển đổi số: Sớm ban hành hướng dẫn chính thức về tống đạt điện tử qua ứng dụng VNeID hoặc Cổng dịch vụ công; hoàn thiện hành lang pháp lý về tiếp nhận, xác thực, lưu trữ chứng cứ điện tử và tiếp tục đầu tư đồng bộ hạ tầng công nghệ thông tin cho TAND các khu vực.
Buổi làm việc của Đoàn công tác số 4 TANDTC tại TAND TP. Cần Thơ là cơ sở thực tiễn quan trọng, góp phần giúp Tòa án nhân dân tối cao tổng hợp, đánh giá toàn diện nhằm tiếp tục hoàn thiện thể chế, nâng cao chất lượng xét xử và hiệu quả hoạt động tư pháp trong giai đoạn mới.
