Điều chỉnh địa giới Hà Nội - Phú Thọ: Bảo đảm quyền lợi người dân trong giai đoạn chuyển tiếp

Chiều 13/11, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Quốc hội thảo luận tại hội trường về việc điều chỉnh địa giới đơn vị hành chính giữa thành phố Hà Nội và tỉnh Phú Thọ.

Bày tỏ nhất trí với Đề án của Chính phủ, đại biểu Hoàng Văn Nghĩa (Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ngãi) nhấn mạnh, việc điều chỉnh địa giới là chủ trương đúng đắn, nhằm thể chế hóa Nghị quyết số 27 của Bộ Chính trị về tổ chức không gian phát triển mới, giải quyết bất cập trong quản lý và tạo dư địa phát triển bền vững cho vùng Thủ đô.

Theo đại biểu, việc điều chỉnh 40,06 km² diện tích tự nhiên không nhằm mở rộng đô thị mà hướng tới bảo tồn không gian xanh liên vùng, kết nối hành lang sinh thái Ba Vì - Viên Nam với Trung tâm Đổi mới sáng tạo Hòa Lạc và Vành đai 5 vùng Thủ đô. Tỷ lệ đồng thuận cao của người dân tại hai địa phương, cùng việc đáp ứng các tiêu chuẩn, điều kiện luật định, cho thấy tính chính trị, pháp lý và thực tiễn của Đề án.

Để bảo đảm Nghị quyết được triển khai hiệu quả, đại biểu đề nghị bổ sung quy định giao UBND thành phố Hà Nội chủ trì, phối hợp với UBND tỉnh Phú Thọ xây dựng kế hoạch thực hiện các điều khoản chuyển tiếp.

Trong đó, cần xác định rõ lộ trình bàn giao dữ liệu về đất đai, rừng, dự án, an sinh xã hội và cơ chế giải quyết những vấn đề phát sinh, tránh gián đoạn trong quản lý, ảnh hưởng đến người dân và nhà đầu tư.

Tán thành việc điều chỉnh 40,06 km² diện tích tự nhiên cùng 1.057 nhân khẩu từ Phú Thọ về Hà Nội, đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà (Đoàn ĐBQH thành phố Hà Nội) cho rằng, quyết sách này sẽ chấm dứt tình trạng một vườn quốc gia thuộc hai địa giới hành chính cấp tỉnh, tạo điều kiện thống nhất công tác quản lý lâm nghiệp và quản lý lãnh thổ.

Góp ý dự thảo Nghị quyết, đại biểu đề nghị hai địa phương rà soát, lập danh mục đầy đủ các dự án trong khu vực điều chỉnh, làm rõ tình trạng pháp lý, tiến độ và nghĩa vụ tài chính; đồng thời công khai thông tin về các dự án, số hộ bị ảnh hưởng, bảo đảm thực hiện thống nhất, công bằng chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.

Về chính sách chuyển tiếp, đại biểu đề nghị quy định rõ việc áp dụng các cơ chế, chính sách đặc thù theo Luật Thủ đô; giao HĐND thành phố Hà Nội quyết định theo thẩm quyền và ban hành văn bản hướng dẫn chậm nhất 3 tháng kể từ ngày Nghị quyết có hiệu lực.

Cùng quan tâm đến nội dung này, đại biểu Nguyễn Văn Mạnh (Đoàn ĐBQH tỉnh Phú Thọ) đề nghị bổ sung nguyên tắc bảo đảm quyền lợi của người dân: Các chính sách đang được hưởng tại Phú Thọ tiếp tục thực hiện nếu Hà Nội chưa có chính sách tương ứng hoặc mức hưởng thấp hơn. Trường hợp chính sách của Hà Nội có mức hưởng cao hơn, người dân được áp dụng ngay chính sách mới.

Đại biểu cũng đề nghị hai địa phương lấy yêu cầu quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị Vườn quốc gia Ba Vì làm căn cứ quan trọng khi xác định phạm vi điều chỉnh; bảo đảm địa giới rõ ràng, liên tục, thuận lợi cho quản lý, không gây xáo trộn khu dân cư và các dự án đang triển khai.

Bên cạnh đó, cần giải quyết dứt điểm những tồn tại liên quan đến đất đai, quyền lợi của người dân bị ảnh hưởng bởi việc mở rộng Vườn quốc gia Ba Vì; bảo đảm thủ tục hành chính, giấy tờ nhân thân và chính sách an sinh xã hội được thực hiện liên tục. Hai địa phương cũng cần rà soát đầy đủ đất đai, tài sản công, công trình hạ tầng, quốc phòng - an ninh và tạo điều kiện để các doanh nghiệp có dự án đã được Phú Thọ chấp thuận chủ trương đầu tư tiếp tục triển khai thuận lợi.

Giải trình ý kiến đại biểu, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải cho biết, các vấn đề về bảo vệ Vườn quốc gia Ba Vì, ổn định đời sống nhân dân và xử lý các dự án, công trình trong khu vực điều chỉnh đã được Chính phủ quan tâm chỉ đạo. Hai địa phương đã xây dựng dự thảo kế hoạch triển khai ngay trong quá trình lập hồ sơ Đề án.

Sau khi Nghị quyết được thông qua, Chính phủ sẽ chỉ đạo Hà Nội và Phú Thọ tập trung thực hiện 4 nhóm nhiệm vụ trọng tâm.

Thứ nhất, quản lý, bảo vệ chặt chẽ Vườn quốc gia Ba Vì. Việc điều chỉnh địa giới không làm thay đổi chế độ quản lý rừng đặc dụng, không đồng nghĩa với chuyển mục đích sử dụng đất. Các dự án du lịch chỉ được triển khai khi phù hợp với quy hoạch và quy định pháp luật.

Thứ hai, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân. Theo đó, 243 hộ gia đình với 1.057 nhân khẩu thuộc địa bàn chuyển về xã Ba Vì nếu không có nguyện vọng di dời thì không phải di dời. Các chính sách đối với đồng bào Mường, Dao, người có công và đối tượng bảo trợ xã hội được chuyển tiếp liên tục; giấy tờ đã cấp tiếp tục có giá trị sử dụng, không bắt buộc đổi đồng loạt.

Thứ ba, rà soát toàn bộ dự án, công trình và tài sản trong phạm vi 40,06 km² để chuẩn bị bàn giao, tiếp nhận. Các dự án có quyết định hợp pháp được kế thừa giá trị pháp lý, bảo đảm không phát sinh khoảng trống quản lý, không gây khó khăn cho doanh nghiệp.

Thứ tư, rà soát, điều chỉnh Quy hoạch tổng thể Thủ đô và Quy hoạch tỉnh Phú Thọ sau khi Nghị quyết có hiệu lực, bảo đảm phù hợp với định hướng của Bộ Chính trị.

Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải nhấn mạnh, Chính phủ sẽ chỉ đạo hai địa phương chuẩn bị kỹ lưỡng, triển khai Nghị quyết chặt chẽ, nghiêm túc, bảo đảm từ ngày 1/5/2027, việc quản lý theo địa giới mới được thông suốt, đời sống nhân dân ổn định, Vườn quốc gia Ba Vì được quản lý thống nhất, đồng bộ.

Phát biểu kết luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết, sau phiên họp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ phối hợp với Chính phủ chỉ đạo các cơ quan hữu quan tiếp thu ý kiến đại biểu, hoàn thiện dự thảo Nghị quyết trình Quốc hội xem xét, biểu quyết thông qua. Đồng thời, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ xem xét, thông qua các nghị quyết điều chỉnh địa giới hành chính cấp xã có liên quan.