Diễn đàn Quốc gia về Môi trường và Khí hậu 2026

Sự kiện thu hút hơn 300 đại biểu tham dự trực tiếp cùng khoảng 250 - 300 điểm cầu trực tuyến trên cả nước, cho thấy sự quan tâm ngày càng lớn của các cấp, ngành, địa phương, doanh nghiệp và cộng đồng đối với các vấn đề môi trường và biến đổi khí hậu.

Diễn đàn là hoạt động trọng tâm hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới (5/6), Ngày Đại dương thế giới (8/6), Tháng hành động vì môi trường và Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam năm 2026. Đây cũng là dịp để các cơ quan quản lý, địa phương, doanh nghiệp, chuyên gia và nhà khoa học cùng nhìn lại những vấn đề môi trường nổi lên hiện nay, đồng thời trao đổi các giải pháp thiết thực nhằm nâng cao hiệu quả ứng phó với biến đổi khí hậu trong bối cảnh phát triển mới.

Thông điệp “Từ chính sách đến hành động” được xác định là tinh thần xuyên suốt của diễn đàn. Theo đó, việc hoàn thiện thể chế là cần thiết nhưng chưa đủ. Điều quan trọng hơn là đưa các chủ trương, cam kết và quy định pháp luật đi vào cuộc sống bằng những chương trình, dự án, mô hình cụ thể, tạo ra những chuyển biến thực chất trong công tác bảo vệ môi trường.

Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành cho rằng bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu không chỉ là yêu cầu cấp bách mà còn là lựa chọn chiến lược để nâng cao chất lượng tăng trưởng, tăng sức chống chịu của nền kinh tế và năng lực cạnh tranh quốc gia.

Theo Thứ trưởng, trong bối cảnh nhiều thách thức môi trường ngày càng hiện hữu, diễn đàn được tổ chức nhằm tạo không gian trao đổi thẳng thắn, nhận diện những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai chính sách, từ đó đề xuất các giải pháp khả thi để đưa chính sách vào thực tiễn hiệu quả hơn.

Diễn đàn diễn ra trong thời điểm Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang rà soát, nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Luật Bảo vệ môi trường năm 2020. Những nội dung được đặt ra lần này tập trung vào các vấn đề mới như chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, quản lý phát thải khí nhà kính và phát triển thị trường carbon trong nước. Đây đều là những lĩnh vực có tác động trực tiếp tới địa phương, doanh nghiệp và người dân, đòi hỏi phải được hoàn thiện từ thực tiễn triển khai.

Chương trình gồm hai nội dung chính: phiên tham luận với chủ đề “Những chính sách mới và tác động thực tế” và tọa đàm “Hành động chống ô nhiễm không khí và giảm phát thải khí nhà kính”.

Tại diễn đàn, các đại biểu tập trung thảo luận nhiều vấn đề đáng chú ý như những điểm mới trong dự thảo sửa đổi Luật Bảo vệ môi trường; các quy định liên quan đến giảm phát thải khí nhà kính; giải pháp kiểm soát ô nhiễm không khí; kinh nghiệm phát triển đô thị xanh và các mô hình tăng trưởng bền vững.

Một trong những nội dung nhận được nhiều sự quan tâm là tham luận của ông Tăng Thế Cường, Cục trưởng Cục Môi trường, về những điểm mới trong dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường năm 2020.

Theo ông Cường, sau hơn 5 năm thực thi, Luật Bảo vệ môi trường 2020 đã tạo ra nhiều chuyển biến tích cực trong công tác quản lý nhà nước, đặc biệt ở các lĩnh vực như giấy phép môi trường, trách nhiệm tái chế của nhà sản xuất (EPR) hay phát triển thị trường carbon. Tuy nhiên, trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và kinh tế tuần hoàn, một số quy định đã bộc lộ hạn chế, chưa theo kịp thực tiễn và xu thế hội nhập quốc tế.

Liên quan đến quản lý phát thải khí nhà kính, ông Nguyễn Tuấn Quang, Phó Cục trưởng phụ trách Cục Biến đổi khí hậu, đề xuất nhiều nội dung sửa đổi đáng chú ý. Trong đó có việc thực hiện kiểm kê khí nhà kính hằng năm; giao UBND cấp tỉnh lập và cập nhật danh sách các cơ sở phải kiểm kê phát thải; hoàn thiện hệ thống đo đạc, báo cáo và thẩm định giảm phát thải trực tuyến; đồng thời tăng cường quản lý hạn ngạch phát thải và tín chỉ carbon…

Theo định hướng của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, diễn đàn năm nay tập trung vào năm nhóm vấn đề lớn gồm: hoàn thiện chính sách, pháp luật về môi trường và khí hậu; giải quyết các vấn đề môi trường cấp bách, đặc biệt là ô nhiễm không khí tại các đô thị; thúc đẩy giảm phát thải khí nhà kính và thực hiện cam kết phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050; tăng cường phối hợp giữa Nhà nước, doanh nghiệp và cộng đồng; chia sẻ các mô hình chuyển đổi xanh hiệu quả.

Phát biểu tại diễn đàn, ông Nguyễn Văn Đệ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An cho biết, với đặc thù là địa phương có diện tích lớn, hội tụ cả vùng biển, đồng bằng, trung du và miền núi, Nghệ An xác định bảo vệ môi trường là điều kiện tiên quyết cho phát triển bền vững.

Theo kết quả quan trắc năm 2025, mỗi ngày toàn tỉnh phát sinh gần 1.918 tấn chất thải rắn sinh hoạt. Một số khu vực vẫn xuất hiện tình trạng ô nhiễm hữu cơ và vi sinh cục bộ trong môi trường nước. Đây là những áp lực không nhỏ đối với công tác quản lý môi trường của địa phương.

"Không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế" là quan điểm được Nghệ An kiên trì thực hiện trong những năm qua. Tỉnh đã ban hành nhiều nghị quyết, chương trình và kế hoạch hành động nhằm thúc đẩy tăng trưởng xanh, giảm phát thải khí nhà kính và nâng cao năng lực thích ứng với biến đổi khí hậu.

Trong thời gian tới, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết sẽ tiếp tục đổi mới tư duy quản lý theo hướng "kiến tạo tuân thủ", lấy hiệu quả thực thi làm thước đo. Công tác quản lý môi trường sẽ được hiện đại hóa trên nền tảng dữ liệu số, hệ thống quan trắc tự động, giám sát thời gian thực và ứng dụng trí tuệ nhân tạo nhằm nâng cao hiệu quả quản trị.

Không chỉ là một sự kiện hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới, Diễn đàn Quốc gia về Môi trường và Khí hậu năm 2026 còn là nơi kết nối các nhà hoạch định chính sách, chuyên gia, doanh nghiệp và cộng đồng để cùng tìm lời giải cho những thách thức môi trường đang đặt ra. Thông điệp được nhấn mạnh xuyên suốt là: chính sách chỉ thực sự có giá trị khi được chuyển hóa thành hành động cụ thể, tạo ra những thay đổi tích cực trong đời sống và sự phát triển bền vững của đất nước.